Elon Musk và bước ngoặt mới: Tương lai Tesla nằm ở robot, không phải xe điện
08/09/25
Tuyên bố gây chấn động
Ngày 2/9, giới đầu tư toàn cầu bất ngờ khi Elon Musk, CEO Tesla, tuyên bố 80% giá trị tương lai của công ty sẽ đến từ robot hình người Optimus, thay vì xe điện – sản phẩm gắn liền với tên tuổi Tesla suốt hơn một thập kỷ qua.
Thông điệp này đi kèm bản “Master Plan, Part IV” vừa công bố, cho thấy một bước dịch chuyển chiến lược quan trọng: từ việc coi xe điện là cốt lõi sang xem đó chỉ là “bước đệm” để tiến tới trí tuệ nhân tạo vật lý (physical AI) và robot. Đây không chỉ là sự thay đổi trong mô hình kinh doanh mà còn là một ván cược lớn có thể định hình lại tương lai Tesla cũng như ảnh hưởng đến cả nền kinh tế toàn cầu.
Từ xe điện đến AI vật lý
Elon Musk vốn không xa lạ với trí tuệ nhân tạo. Trong hơn 15 năm qua, Tesla đã thu thập hàng tỷ km dữ liệu từ xe tự lái để huấn luyện hệ thống AI. Từ năm 2025, Musk muốn chuyển khối năng lực này sang một “nền tảng phần cứng” mới – robot hình người Optimus.
Theo Musk, Optimus sẽ bắt đầu từ việc thay thế con người trong các công việc lặp đi lặp lại, nguy hiểm tại nhà máy, rồi mở rộng sang dịch vụ và tiêu dùng. Nếu thành công, thị trường này có thể mang lại doanh thu dài hạn hơn 10 nghìn tỷ USD.
Trong Kế hoạch tổng thể, Phần IV, Tesla nhấn mạnh mục tiêu xây dựng một xã hội “phong phú bền vững” nhờ AI và tự động hóa. Robot sẽ gánh những công việc nhàm chán, giúp con người tập trung vào sáng tạo và đổi mới.
Bối cảnh thị trường xe điện chững lại
Sự chuyển hướng sang Optimus diễn ra trong lúc thị trường xe điện toàn cầu gặp khó khăn. Doanh số Tesla tại châu Âu giảm 40% trong tháng 7/2025, còn toàn cầu giảm 13% trong nửa đầu năm. Đây có thể là năm thứ hai liên tiếp Tesla chứng kiến doanh số đi xuống.
Bên cạnh đó, ngành xe điện đang bước vào giai đoạn cạnh tranh giá khốc liệt, đặc biệt từ các hãng Trung Quốc như BYD, khiến biên lợi nhuận Tesla bị thu hẹp. Trong khi đó, lĩnh vực robot hình người vẫn còn sơ khai, dư địa tăng trưởng lớn và có khả năng mang lại biên lợi nhuận cao hơn nếu Tesla chiếm lĩnh sớm.
Optimus: Từ tham vọng đến thách thức
Robot hình người Optimus được giới thiệu lần đầu vào năm 2021, với mục tiêu trở thành công cụ đa năng. Musk đặt mục tiêu sản xuất 5.000 robot trong năm 2025, và đạt 1 triệu đơn vị vào năm 2029.
Tuy nhiên, hành trình này đầy chông gai. Optimus gặp nhiều khó khăn kỹ thuật như động cơ khớp quá nhiệt, pin chưa đủ thời lượng, linh kiện bàn tay và cánh tay chậm hoàn thiện. Thêm vào đó, giám đốc dự án Milan Kovac rời Tesla hồi tháng 6/2025 càng khiến tiến độ bị nghi ngờ.
Nguồn tin từ chuỗi cung ứng cho biết, dù Musk đặt mục tiêu hàng nghìn robot, con số thực tế năm 2025 có thể chỉ vài trăm.
Đối thủ cạnh tranh khốc liệt
Tesla không phải cái tên duy nhất nhìn thấy tương lai của robot hình người. Theo Morgan Stanley, lĩnh vực này có thể đạt 5.000 tỷ USD vào năm 2050, với khoảng 1 tỷ robot hoạt động.
Đối thủ Figure AI – startup Mỹ được Jeff Bezos, Microsoft và Nvidia rót vốn – hiện đã được định giá gần 40 tỷ USD. Một cái tên khác, K-Scale Labs, đã giới thiệu robot chỉ 9.000 USD, rẻ hơn một nửa so với mức dự kiến của Optimus.
Trung Quốc cũng nổi lên mạnh mẽ trong ngành này. Doanh số robot công nghiệp tại đây tăng gấp đôi từ 150.000 chiếc năm 2017 lên 300.000 chiếc năm 2024. Các công ty Trung Quốc đang tăng tốc thương mại hóa robot hình người, tạo ra áp lực cạnh tranh trực diện với Tesla.
Kevin Cook, chuyên gia từ Zacks Investment Research, nhận định: “Elon Musk không phải là người duy nhất nhìn thấy tương lai tươi sáng của robot và AI vật lý.”
Ván cược rủi ro cao
Chiến lược “đặt cược” vào Optimus có thể giúp Tesla thoát khỏi cuộc chiến giá khốc liệt của xe điện và mở ra lĩnh vực kinh doanh mới nhiều tiềm năng. Nhưng rủi ro cũng không hề nhỏ: công nghệ chưa hoàn thiện, chi phí R&D khổng lồ, thời gian thương mại hóa kéo dài, và cạnh tranh gay gắt.
Tương lai của Tesla, theo Musk, sẽ không chỉ gắn liền với bốn bánh xe mà còn bước đi bằng hai chân. Câu hỏi đặt ra là: Optimus có thể thực sự vững vàng trên con đường thương mại hóa hay sẽ trở thành một giấc mơ tốn kém khác?
Kết quả sẽ không chỉ quyết định vận mệnh Tesla mà còn định hình cả ngành công nghiệp robot trong những thập kỷ tới.
shared via nytimes,
