Foxconn mở rộng lãnh địa: Từ “thành phố iPhone” đến đại bản doanh xe điện
18/07/25
Tại trung tâm sản xuất iPhone lớn nhất thế giới – thành phố Trịnh Châu, Trung Quốc – Foxconn đang chuẩn bị bước sang chương mới. Tập đoàn điện tử khổng lồ của Đài Loan vừa công bố kế hoạch xây dựng khuôn viên sản xuất xe điện rộng tới 700 mẫu Anh ngay tại đây. Nhưng lần này, khách hàng không phải Apple – và câu hỏi đặt ra là: ai sẽ mua xe điện của Foxconn?
Tìm kiếm lối thoát sau Apple
Trung tâm sản xuất ở Trịnh Châu, nơi từng có lúc quy tụ tới 250.000 nhân công Foxconn để lắp ráp phần lớn iPhone toàn cầu, đã giúp công ty này trở thành mắt xích quan trọng nhất trong chuỗi cung ứng của Apple. Tuy nhiên, sự phụ thuộc quá lớn này đang dần trở thành rủi ro. Doanh số iPhone tại Trung Quốc sụt giảm, trong khi Apple và các tập đoàn công nghệ Mỹ đang dịch chuyển sản xuất sang các quốc gia khác.
Sau khi Apple tuyên bố hủy bỏ dự án xe điện trị giá hơn 10 tỷ USD hồi tháng 2, Foxconn nhận ra con đường phụ thuộc vào “quả táo” không còn bền vững. Thay vào đó, hãng muốn trở thành “Apple của ngành ô tô” – nghĩa là không làm thương hiệu riêng, mà sản xuất xe điện cho các đối tác, tương tự như cách họ từng làm với iPhone.
Cho đến nay, Foxconn đã nhận một số đơn hàng nhỏ từ Luxgen – thương hiệu con của hãng xe Đài Loan Yulon, với sản lượng chỉ ở mức khiêm tốn gồm xe bus và xe du lịch.
“Foxconn cần một đột phá lớn, cụ thể là tìm được khách hàng chủ lực,” ông Kirk Yang, Chủ tịch hãng đầu tư Kirkland Capital, nhận định.
Cạnh tranh khốc liệt tại thị trường đông đúc nhất thế giới
Thị trường xe điện Trung Quốc đang bùng nổ nhưng đầy thách thức. Theo ông Stephen Dyer – Giám đốc khối ô tô khu vực châu Á tại AlixPartners, năm ngoái có hơn 130 công ty bán xe điện tại Trung Quốc, nhưng đến cuối thập kỷ này, chưa tới 20 trong số đó được kỳ vọng có lãi.
Không chỉ cạnh tranh nội địa gay gắt, các hãng xe điện Trung Quốc còn bị chặn đứng tại thị trường phương Tây với hàng rào thuế quan từ Mỹ và Liên minh châu Âu. Thậm chí Tesla – “ông lớn” EV của Mỹ – cũng phải lao vào cuộc chiến giá, giảm mạnh chi phí tại Trung Quốc để duy trì thị phần.
Điều đáng chú ý là biên giới giữa các công ty điện thoại và hãng xe đang ngày càng mờ nhạt. Huawei và Xiaomi – hai thương hiệu smartphone bán chạy hơn cả Apple tại Trung Quốc – đều đã tung ra xe điện riêng. Ngay sau khi Foxconn công bố dự án EV tại Trịnh Châu, Xiaomi cũng động thổ nhà máy xe điện thứ hai.
Lợi thế sản xuất có đủ?
Foxconn tin rằng lợi thế sản xuất vượt trội và sự hỗ trợ từ chính quyền địa phương sẽ giúp hãng bứt phá trong lĩnh vực xe điện. Mạng lưới cung ứng, cơ sở hạ tầng và những ưu đãi như đường sá, nhà máy điện, miễn giảm thuế đã từng giúp Foxconn thành công vang dội với iPhone.
Thậm chí, trong đợt bùng phát Covid-19 năm 2022, các quan chức địa phương còn giúp hãng duy trì dây chuyền để kịp giao iPhone mùa lễ hội. Nhưng liệu những yếu tố đó có đủ trong một ngành đòi hỏi cao về an toàn, công nghệ và độ tin cậy?
“Người tiêu dùng xe điện quan tâm nhiều hơn đến phần mềm và công nghệ chứ không chỉ giá thành hay năng lực sản xuất,” ông Dyer – cựu lãnh đạo của Ford Motor tại Thượng Hải – nhấn mạnh.
Ông Yang cũng cảnh báo: “Nếu một thiết bị điện tử bị lỗi, người dùng chỉ cần khởi động lại. Nhưng nếu xe gặp trục trặc, hậu quả có thể là tính mạng con người.”
Đa dạng hóa toàn cầu nhưng chưa tạo được quy mô
Foxconn đang đầu tư hàng trăm triệu USD vào mảng EV tại Đông Nam Á: sản xuất pin và linh kiện tại Thái Lan, Việt Nam, vi mạch tại Malaysia, và chuẩn bị tham gia dự án pin hàng tỷ USD ở Indonesia cùng các đối tác, bao gồm cả một công ty than quốc doanh.
Tại Mỹ, Foxconn mua lại nhà máy cũ của General Motors ở Ohio từ Lordstown Motors – công ty phá sản vào năm 2024 – và đang sản xuất một số xe bus điện. Còn tại quê nhà Đài Loan, liên doanh Foxtron với Yulon Motor đã bắt đầu sản xuất xe sedan sang trọng, SUV và xe bus từ năm 2021. Trong năm nay Foxconn đã bàn giao 5.400 xe cho Yulon.
Tuy nhiên, con số này vẫn còn quá nhỏ so với quy mô của những “đại gia” EV Trung Quốc như BYD hay Nio. Theo ông Tu Le – Giám đốc tư vấn tại Sino Auto Insights: “Với sản lượng thấp như vậy, bạn hoàn toàn có thể lắp ráp bằng tay.”
shared via nytimes,
