Giá xăng đẩy doanh số xe điện tăng, nhưng không phải ở Mỹ
15/05/26
 |
| Giá nhiên liệu cao gây áp lực lên doanh số bán xe chạy bằng xăng hoặc dầu diesel. Ảnh: Vincent Alban |
Cuộc chiến ở Iran chưa tạo ra làn sóng mua xe điện rõ rệt tại Mỹ, dù có dấu hiệu cho thấy người tiêu dùng tìm cách né tránh giá nhiên liệu leo thang. Tuy nhiên, ở phần lớn thế giới, xung đột này đang góp phần thúc đẩy doanh số xe điện, đồng thời bắt đầu gây tổn thương cho thị trường xe chạy bằng nhiên liệu hóa thạch.
Trong tháng 4, đây là một trong những thông điệp nổi bật nhất từ dữ liệu bán ô tô. Xe điện đang tăng trưởng mạnh tại châu Âu, châu Á và Mỹ Latinh, nhưng lại suy giảm ở Trung Quốc và Mỹ. Dù vậy, gần như ở mọi nơi, giá nhiên liệu vẫn đè nặng lên doanh số xe chạy xăng hoặc dầu diesel. Theo các nhà kinh tế, chiến tranh làm lung lay niềm tin tiêu dùng, khiến nhiều người trì hoãn các khoản mua sắm lớn.
Ngay cả trước khi Iran đóng cửa eo biển Hormuz, bóp nghẹt phần lớn nguồn cung dầu toàn cầu, giá ô tô đã tăng lên mức không nhiều người Mỹ có thể kham nổi. Giá trung bình của một chiếc xe mới hiện vượt 50.000 USD. Khi giá nhiên liệu tăng thêm, áp lực lên ngân sách hộ gia đình càng lớn.
Kevin Roberts, giám đốc phụ trách kinh tế và tình báo thị trường tại CarGurus, trang mua sắm ô tô trực tuyến, nhận định: “Khả năng chi trả cho đến nay vẫn là lực cản lớn hơn”.
Thị trường Mỹ: có quan tâm, nhưng chưa xuống tiền
Theo Cox Automotive,trong tháng 4 tại Mỹ, số xe bán ra giảm 7% so với cùng kỳ năm trước, xuống còn 1,4 triệu chiếc. Cần lưu ý, tháng 4-2025 từng là thời điểm nhiều người vội mua xe trước khi các mức thuế của Tổng thống Trump đối với xe nhập khẩu và linh kiện có hiệu lực.
Theo Cox, Doanh số xe điện mới giảm mạnh: 23% so với cùng kỳ năm trước. Điều này diễn ra bất chấp việc CarGurus và các trang tương tự ghi nhận lượng tìm kiếm xe điện tăng lên. Nhưng bức tranh không hoàn toàn u ám. So với tháng 1 và tháng 2, tức trước khi giá xăng và dầu diesel bắt đầu đi lên, doanh số xe điện có dấu hiệu tăng. Đáng chú ý hơn, doanh số xe điện đã qua sử dụng tăng 17%, cho thấy nhiều người mua vẫn sẵn sàng lựa chọn công nghệ này khi mức giá phù hợp.
Vấn đề nằm ở chỗ xe điện mới rất đắt. Xe điện cũ hiện có giá gần tương đương các mẫu xe chạy nhiên liệu cùng phân khúc. Nhưng xe điện mới, tính trung bình, đắt hơn gần 6.000 USD.
Những tín hiệu đầu tiên từ giá xăng cao
Dù vậy, vẫn xuất hiện những tín hiệu ban đầu cho thấy giá xăng (tăng khoảng 50% kể từ khi chiến tranh bắt đầu, lên 4,51 USD/gallon vào thứ Tư) đang kích thích nhu cầu đối với một số mẫu xe điện nhất định. Luis Rezende, chủ tịch Volvo Car Americas, tuyên bố: “Chúng tôi bắt đầu thấy một số sự quan tâm mới. Các đồng nghiệp châu Âu đã chứng kiến nhu cầu tăng đối với các mẫu xe thuần điện.”
General Motors cho biết trong tháng 3 và tháng 4, doanh số mẫu Equinox E.V. đạt mức cao nhất kể từ tháng 10. Đó cũng là thời điểm Quốc hội Mỹ xóa bỏ khoản tín dụng thuế lên tới 7.500 USD dành cho xe điện, khiến doanh số sụt mạnh.
Châu Âu: nơi bài toán kinh tế nghiêng hẳn về xe điện
Bên kia Đại Tây Dương tình hình diễn ra khác hẳn. Theo Benchmark Mineral Intelligence, tại châu Âu, nơi giá xăng gần gấp đôi ở Mỹ, trong tháng 4, doanh số xe điện tăng vọt 27% so với cùng kỳ năm trước. Theo Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô châu Âu, cứ năm xe mới bán ra sẽ có một xe chỉ chạy bằng pin. Doanh số xe thuần điện và xe hybrid (loại có động cơ đốt trong nhưng có thể chạy quãng ngắn bằng pin) được ghi nhận vượt doanh số xe chạy xăng.
Trung Quốc chững lại, nhưng xuất khẩu bùng nổ
Theo Benchmark Mineral Intelligence, trong tháng 4, tại Trung Quốc, thị trường ô tô lớn nhất thế giới, sau khi chính phủ cắt giảm ưu đãi mua xe, doanh số xe điện và hybrid giảm 8%. Nền kinh tế yếu cũng góp phần kéo lùi thị trường. Nhưng theo Hiệp hội Xe du lịch Trung Quốc, doanh số xe chạy xăng còn giảm sâu hơn nhiều,
Trong tháng trước, tuy thị trường nội địa chững lại, xuất khẩu xe điện Trung Quốc lại tăng mạnh nhờ nhu cầu từ châu Âu, Mỹ Latin, châu Phi và các nước châu Á như Thái Lan và Philippines. Một số quốc gia, trong đó có Costa Rica, Uruguay và Ethiopia, cố gắng thúc đẩy xe điện nhằm giảm phụ thuộc vào dầu nhập khẩu.
Lợi thế giá của các hãng Trung Quốc là rất lớn. BYD, Geely, Chery và nhiều nhà sản xuất khác bán một số mẫu xe điện với giá dưới 20.000 USD. Sự phổ biến của những mẫu xe điện giá phải chăn này là nguyên nhân quan trọng khiến doanh số bùng nổ. Charles Lester, giám đốc dữ liệu tại Benchmark, nhận xét: “Xuất khẩu của Trung Quốc đang ở mức kỷ lục, và rất nhiều xe đang tìm đường vào các nước nhỏ hơn”.
Phần còn lại của thế giới tăng tốc
Theo Benchmark, trong tháng 4, doanh số xe điện tại nhóm thị trường mà giới phân tích gọi là “phần còn lại của thế giới” ( châu Âu và Bắc Mỹ), tăng gấp đôi so với cùng kỳ năm trước. Trên toàn cầu, bất chấp sự suy giảm tại Mỹ và Trung Quốc, doanh số xe điện tăng 6%.
Tất nhiên, giá xăng không phải yếu tố duy nhất khiến người tiêu dùng chọn mua xe điện, họ còn cân nhắc khả năng giữ giá và mức độ thuận tiện của việc sạc. Tuần này, trong một báo cáo, các nhà phân tích HSBC viết: “Giá xăng cao hơn giúp hỗ trợ quá trình chuyển sang xe điện, nhưng không phải bước ngoặt mang tính quyết định”.
Dẫu vậy, nếu giá nhiên liệu tiếp tục tăng, lập luận kinh tế nghiêng về xe điện chắc chắn ngày càng mạnh. Tính theo mỗi dặm di chuyển, điện gần như luôn rẻ hơn và xe điện cần ít bảo dưỡng hơn. Với người tiêu dùng Mỹ, ngưỡng thay đổi hành vi có thể vẫn còn khá xa. Ông Roberts của CarGurus nhận định: “Chỉ khi giá xăng vượt 5 USD/gallon, quyết định mua xe của người tiêu dùng mới bị tác động rõ”.
shared via nytimes,
