Tesla Semi có thể khuấy động ngành xe tải điện
20/05/26
Tesla đã không có sản phẩm bom tấn mới kể từ khi Model Y, mẫu SUV điện của hãng, bắt đầu bán ra năm 2020. Nhưng Tesla Semi, mẫu xe tải điện hạng nặng sau nhiều năm trì hoãn, đang tạo ra kỳ vọng mới. Những đánh giá ban đầu cho thấy mẫu xe này có thể trở thành cú hích quan trọng với Tesla, đồng thời làm rung chuyển ngành sản xuất xe tải theo cách mà ô tô điện Tesla từng làm với ngành xe hơi truyền thống.
Tesla đã bắt đầu nhận đơn đặt hàng cho Semi. Phiên bản có thể chạy tối đa khoảng 800 km/lần sạc, dự kiến có giá khoảng 290.000 USD. Mức này thấp hơn đáng kể so với xe tải điện hạng nặng của Daimler, Volvo và các hãng khác, thường có giá ít nhất 400.000 USD theo ước tính của International Council on Clean Transportation. Tesla cũng cho biết sẽ có phiên bản rẻ hơn, chạy được khoảng 560 km/lần sạc.
Giá và quãng đường di chuyển là hai rào cản lớn khiến nhiều công ty logistics và giao hàng còn ngần ngại với xe tải điện. Xe tải điện hiện thường đắt ít nhất gấp đôi xe diesel và mới chiếm tỷ lệ rất nhỏ trong doanh số xe tải hạng nặng. Vì vậy, nếu Semi thực sự đáp ứng được cả hai bài toán này, Tesla có thể mở ra phân khúc tăng trưởng mới.
Từ hoài nghi đến nhu cầu thực tế
Nhu cầu với Tesla Semi dường như đang khá mạnh. Các công ty vận tải tại California đã đề nghị chính quyền bang hỗ trợ để mua hơn 1.200 xe tải Tesla, nhiều hơn toàn bộ số đơn xin trợ cấp cho các mẫu xe tải điện khác kể từ khi chương trình ưu đãi của bang bắt đầu năm 2019.
Một trong những khách hàng đáng chú ý là King Fio Trucking tại Long Beach, California, công ty đã đặt mua 20 chiếc Tesla Semi. Chủ doanh nghiệp Jennie Abarca cho rằng các mẫu xe tải điện hiện nay thường có quãng đường di chuyển hạn chế, trọng lượng lớn và giá quá cao, trong khi Semi dường như giải quyết được những vấn đề này.
Những tài xế đã trực tiếp vận hành xe cũng có đánh giá tích cực. Ivan Torres, tài xế của Nevoya, công ty vận tải chỉ dùng xe tải điện, đã lái Tesla Semi chở dụng cụ điện từ cảng Long Beach đến Ontario, California, quãng đường khoảng 100 km. Khi xe leo dốc giữa Ontario và khu vực Los Angeles mở rộng, ông ấn tượng với sức kéo của mẫu xe này. Theo ông, Semi kéo hàng rất nhẹ, vận hành êm hơn xe diesel và cho phép bật điều hòa khi chờ dỡ hàng.
Điểm này quan trọng ở California, nơi xe diesel bị giới hạn thời gian nổ máy tại khu dân cư, gần trường học hoặc bệnh viện nhằm giảm ô nhiễm. Với xe điện, tài xế có thể duy trì điều hòa mà không phát thải tại chỗ, cải thiện điều kiện làm việc trong những khoảng chờ kéo dài.
Cú hích từ giá dầu diesel
Tesla Semi xuất hiện đúng lúc chi phí nhiên liệu trở thành vấn đề lớn hơn với ngành vận tải. Giá dầu diesel đã tăng khoảng 50% kể từ khi chiến tranh với Iran bắt đầu, khiến xe điện trở nên hấp dẫn hơn về chi phí vận hành. Tính trên mỗi km, điện rẻ hơn nhiều, ngay cả tại California, nơi giá điện tương đối cao.
Tác động môi trường cũng đáng kể. Theo Union of Concerned Scientists, xe tải diesel hạng trung và hạng nặng chỉ chiếm một phần nhỏ trong tổng số phương tiện tại Mỹ, nhưng gây ra 45% lượng phát thải nitrogen oxide từ giao thông đường bộ. Đây là nhóm chất gây hen suyễn, viêm phế quản và là thành phần chính tạo khói bụi quang hóa.
Tuy nhiên, khả năng tiết kiệm tiền của Semi còn phụ thuộc vào cách khai thác. Với xe tải điện, càng chạy nhiều, lợi ích từ chi phí điện thấp hơn diesel càng rõ. Các tuyến vận tải ngắn và trung bình, đặc biệt quanh cảng, kho bãi và trung tâm phân phối, hiện là kịch bản phù hợp nhất.
Tham vọng sản xuất 50.000 xe/năm
Đến nay, Tesla mới sản xuất Semi với số lượng hạn chế cho một số khách hàng như Pepsi và Nevoya. Nhưng tập đoàn cho biết đã khởi động dây chuyền lắp ráp tại Sparks, Nevada, với công suất thiết kế lên tới 50.000 xe/năm.
Nếu đạt mục tiêu này, Tesla Semi có thể mang về hàng chục tỷ USD doanh thu. Dù vậy, con số này vẫn nhỏ so với tham vọng mà Elon Musk đặt vào taxi tự lái và robot hình người, hai lĩnh vực được phố Wall kỳ vọng sẽ tạo ra giá trị khổng lồ cho Tesla trong tương lai nhưng hiện chưa mang lại nhiều doanh thu thực tế.
Với một số nhà phân tích, Semi có thể là nguồn doanh thu bổ sung hấp dẫn hơn là “bom tấn” ngang tầm các sản phẩm tương lai mà Tesla đang quảng bá. Nhưng điểm quan trọng là Semi thuộc thị trường thực, có nhu cầu hiện hữu, có khách hàng doanh nghiệp và có khả năng tạo doanh thu trước mắt.
Các hãng xe tải truyền thống chưa lo sợ
Tesla từng làm thay đổi ngành ô tô hơn một thập niên trước với Model S, chứng minh xe điện có thể thực dụng, mạnh mẽ và hấp dẫn. Nhiều hãng xe truyền thống ban đầu xem xe điện là thị trường ngách, phải chi hàng tỷ USD để đuổi theo Tesla. Một số người trong ngành cho rằng kịch bản tương tự có thể lặp lại với xe tải.
Tuy nhiên, các nhà sản xuất xe tải lâu năm không tỏ ra quá lo ngại. Volvo Trucks North America cho rằng Semi không mang tính đột phá đến mức làm đảo lộn thị trường. Mẫu VNR Electric của Volvo hiện có tầm hoạt động khoảng 440 km, hãng dự kiến giới thiệu mẫu có quãng đường dài hơn vào năm tới. Volvo nhấn mạnh lợi thế kinh nghiệm, dịch vụ và độ tin cậy, những yếu tố các chủ đội xe rất coi trọng.
Daimler Truck North America cũng cho rằng xe tải điện chưa thực tế cho các chuyến dài vì thiếu trạm sạc công suất cao. Hạ tầng vẫn là rào cản lớn nhất. Tesla đang tìm cách giải quyết vấn đề này bằng kế hoạch xây các bộ sạc đủ mạnh để nạp thêm 480 km/30’, trùng với thời gian nghỉ bắt buộc phổ biến của tài xế xe tải.
Nếu Tesla triển khai được mạng lưới sạc trên các tuyến chính tại California, Nevada, Arizona, Texas và các bang khác, Semi có thể mở rộng khỏi những chuyến vận tải ngắn quanh cảng. Tập đoàn cũng có lợi thế từ kinh nghiệm vận hành mạng lưới sạc nhanh lớn nhất nước Mỹ cho ô tô điện.
Tesla Semi vì vậy không chỉ là mẫu xe mới. Đây là phép thử để thấy được Tesla có thể đưa cuộc cách mạng điện hóa từ xe con sang vận tải hạng nặng không. Nếu giá thấp hơn, tầm hoạt động xa hơn và hạ tầng sạc đủ nhanh như cam kết, ngành xe tải diesel truyền thống có thể sớm phải đối mặt với sức ép lớn hơn nhiều so với hiện nay.
shared via nytimes,
