Harold Hamm và cuộc trở lại của dầu khí Mỹ: Khi “wildcatter” đặt cược toàn bộ vào quyền lực chính trị
18/12/25
 |
| Hamm và Trump tại Bismarck, Bắc Dakota, năm 2016. Hamm là một trong những giám đốc điều hành ngành dầu khí đầu tiên ủng hộ Trump tranh cử tổng thống. Ảnh: Stephen Crowley |
Người khách lạ giữa bàn tiệc quyền lực
Bữa tối tại Nhà Trắng để mừng khánh thành phòng khiêu vũ trị giá 300 triệu USD của Tổng thống Donald Trump quy tụ những cái tên quen thuộc với giới CEO toàn cầu: Microsoft, OpenAI, Comcast. Nhưng giữa những thương hiệu công nghệ thời thượng ấy, có một nhân vật ít được biết đến bên ngoài ngành năng lượng: Harold G. Hamm, nhà sáng lập Continental Resources.
Hamm không phải “tech visionary”, cũng không phải nhà tài chính phố Wall. Ông là một wildcatter đúng nghĩa: người khoan dầu ở những vùng chưa ai dám chắc có gì dưới lòng đất, chấp nhận những canh bạc có thể đổi đời hoặc phá sản.
Chỉ vài năm trước, có vẻ như Hamm và cả ngành dầu khí Mỹ đang ở thế thủ. Washington quay lưng vì khí hậu; phố Wall quay lưng vì lợi nhuận kém hấp dẫn. Nhưng khi Trump trở lại Nhà Trắng, Harold Hamm cũng vậy – và lần này, sức ảnh hưởng lớn hơn bao giờ hết.
Liên minh Hamm–Trump: Chính trị ví như tài sản chiến lược
Liên minh giữa một ông trùm dầu mỏ nói năng nhỏ nhẹ, không bằng đại học, và một nhà phát triển bất động sản New York ưa phô trương đã trở thành trục xoay của chính sách năng lượng Mỹ.
Harold Hamm là một trong những người đầu tiên của ngành dầu khí ủng hộ Trump. Sự trung thành ấy, cộng với hơn 2 triệu USD đóng góp cho các chiến dịch tranh cử, mang lại cho ông ảnh hưởng vượt xa quy mô doanh nghiệp của mình.
Ở tuổi 80, vừa chuyển sang vai trò chairman emeritus tại Continental, Hamm đã tận dụng vị thế để “cài người” vào những vị trí then chốt:
- Chris Wright, cựu CEO Liberty Energy và đồng sáng lập nhóm vận động hành lang cùng Hamm, trở thành Bộ trưởng Năng lượng.
- Doug Burgum, cựu Thống đốc Bắc Dakota – nơi Continental là thế lực dầu khí lớn – trở thành Bộ trưởng Nội vụ, cơ quan kiểm soát việc cho thuê và cấp phép khoan trên đất liên bang.
Continental Resources: Doanh nghiệp hưởng lợi trực tiếp
Sự trở lại của Trump nhanh chóng chuyển hóa thành lợi ích cụ thể cho Continental.
Công ty này kỳ vọng được hưởng các ưu đãi thuế mở rộng và đã giành được những giấy phép mà họ theo đuổi nhiều năm để khoan dầu và khí đốt tại Wyoming. Song song đó, chính quyền Trump và Quốc hội do Đảng Cộng hòa kiểm soát đã tháo gỡ hoặc làm suy yếu hàng loạt chính sách từng đe dọa ngành dầu khí: tiêu chuẩn tiết kiệm nhiên liệu, quy định khí methane, tín dụng thuế cho xe điện và năng lượng tái tạo.
Những động thái này giúp bù đắp phần nào áp lực từ giá dầu thấp và thuế quan cao – vốn đã siết lợi nhuận ngành trong năm nay.
Theo phân tích của Dự án REPEAT (Đại học Princeton) cho tờ The New York Times, việc đảo ngược các quy định khí hậu thời Biden có thể khiến Mỹ thải thêm 7,6 tỷ tấn khí nhà kính trong thập kỷ tới – tương đương lượng phát thải của 150 triệu xe chạy xăng trong cùng thời gian. Nhu cầu điện tăng vọt từ các trung tâm dữ liệu và xuất khẩu khí đốt cũng góp phần kéo dài “tuổi thọ” của nhiên liệu hóa thạch.
Thế giới quan đen–trắng về năng lượng
Không giống nhiều lãnh đạo dầu khí đã “đặt chân” sang năng lượng tái tạo để làm đẹp hồ sơ ESG, Harold Hamm là người theo chủ nghĩa dầu khí thuần túy. Với ông, dầu và khí đốt không chỉ là sản phẩm mà là nền móng của câu chuyện nước Mỹ.
Hamm tuyên bố tại một hội nghị năng lượng do một think tank bảo thủ tổ chức: “Chúng ta mới chỉ bắt đầu. Thế giới đã đổi khác.”
Quan điểm đen–trắng ấy, từng bị xem là lạc hậu, nay lại trở thành dòng chính trong bối cảnh Trump 2.0.
Từ con nhà tá điền đến biểu tượng fracking
Sinh ra là người con thứ 13 trong gia đình tá điền ở Oklahoma, Hamm lớn lên sau Thế chiến II, từng bơm xăng và vá lốp xe. Ở tuổi 20, ông lập một công ty dịch vụ dầu khí chỉ với một chiếc xe tải, rồi dần khoan những giếng dầu đầu tiên của riêng mình.
Bước ngoặt đến vào tháng 3/2004, tại rìa mỏ Bakken ở Bắc Dakota. Hamm tin rằng kỹ thuật khoan ngang và nứt vỡ thủy lực có thể khai thác dầu ở nơi người khác thất bại. Ông đúng.
Thành công của Continental đã góp phần bùng nổ sản lượng dầu Bắc Dakota, mở màn cho fracking boom biến Mỹ thành nhà sản xuất dầu và khí đốt lớn nhất thế giới. Năm 2007, Hamm đưa công ty lên sàn, trở thành tỷ phú có ảnh hưởng ngày càng lớn ở Oklahoma City.
Ông và người vợ thứ hai, Sue Ann Arnall, trở thành những nhà từ thiện lớn, trong đó có trung tâm nghiên cứu tiểu đường mang tên Hamm. Cuộc ly hôn năm 2015 gây chấn động với khoản phân chia tài sản trị giá 975 triệu USD.
Bài học chính trị đầu tiên: Lệnh cấm xuất khẩu dầu
Dưới thời Obama, Hamm lần đầu “nếm mùi” quyền lực chính trị quốc gia khi vận động dỡ bỏ lệnh cấm xuất khẩu dầu thô có từ thập niên 1970. Luật này kìm hãm sản lượng và giá dầu nội địa.
Hamm nói trước Thượng viện năm 2014: “Dù là quả việt quất hay thùng dầu, hạn chế luôn bóp nghẹt tăng trưởng.”
Cuối năm 2015, Quốc hội bãi bỏ lệnh cấm. Hamm học được một bài quan trọng: chỉ cần dùng một phần rất nhỏ tài sản, ông có thể thay đổi chính sách liên bang.
Khi bánh xe quay ngược: Covid, khí hậu và phố Wall
Vận may đảo chiều. Đầu đại dịch Covid-19, nhu cầu dầu sụt mạnh, giá lao dốc. Giá trị thị trường của Continental giảm từ khoảng 22 tỷ USD xuống dưới 4 tỷ USD chỉ trong 18 tháng, xóa sổ phần lớn tài sản của Hamm – người nắm gần 80% cổ phần.
Cùng lúc, áp lực khí hậu gia tăng. Các nhà đầu tư lớn ép doanh nghiệp cắt giảm nhiên liệu hóa thạch. Khi Joe Biden lên nắm quyền năm 2021, Quốc hội thúc đẩy xe điện, rót hàng tỷ USD cho trạm sạc và pin.
Nhiều “ông lớn” dầu khí chuyển hướng. BP thậm chí cam kết trở thành công ty net-zero vào năm 2050. Hamm thì không. Năm 2022, ông đưa Continental về tư nhân, tránh áp lực từ nhà đầu tư công chúng.
Chuẩn bị cho cuộc phản công
Năm 2023, Hamm và các đồng minh tụ họp gần pháo đài Alamo ở Texas – biểu tượng của tinh thần tử thủ. Bản tin của nhóm vận động hành lang do ông đồng sáng lập viết: “Chúng ta đang chiến đấu… nhưng không như những người ở Alamo, chúng ta vẫn còn hy vọng.”
Đến tháng 4/2024, Hamm tổ chức các bữa tối quy tụ lãnh đạo dầu khí với Trump tại Mar-a-Lago. Chính tại đó, Trump gợi ý Chris Wright có thể trở thành Bộ trưởng Năng lượng – nhiều tháng trước bầu cử. Trump cũng đề nghị ngành gây quỹ 1 tỷ USD để đổi lấy việc xóa bỏ hàng loạt quy định (thực tế, ngành đóng góp khoảng 75 triệu USD).
Khi Wright và Burgum được bổ nhiệm, Hamm gọi đó là “đội hình trong mơ”.
Ngày Trump nhậm chức nhiệm kỳ hai, Hamm mở tiệc trên sân thượng khách sạn Hay Adams. Ông nâng ly champagne, khoác áo vest xanh và áo thun đỏ in dòng chữ: “WELCOME BACK.”
Wyoming: Nơi lợi ích hội tụ
Không nơi nào minh họa thành quả của Hamm rõ hơn Wyoming, nơi Continental dự kiến khoan tới 5.000 giếng.
Dự án từng được phê duyệt năm 2020 nhưng bị tòa án chặn vì đánh giá môi trường chưa đầy đủ, đặc biệt là tác động tới nước ngầm. Với Continental, đây không chỉ là trì hoãn: mỏ Bakken đang suy giảm, và Wyoming là “cơ hội tốt nhất”.
Sau khi Trump trở lại, Continental nộp báo cáo tư vấn kết luận việc khoan không ảnh hưởng nước ngầm, đồng thời vận động mở thêm đất liên bang và rút ngắn quy trình đánh giá.
Tháng 4/2025, Cục Quản lý Đất đai thuộc Bộ Nội vụ ủng hộ báo cáo này. Cùng tháng, Burgum tuyên bố rút ngắn thời gian duyệt giấy phép từ nhiều năm xuống tối đa 28 ngày. Đến tháng 8, Continental nhận hàng chục giấy phép mới tại Converse County.
Sản lượng của công ty tại Wyoming đạt mức kỷ lục cuối năm nay.
Công thức cổ điển
Khoản phí methane thời Biden – vốn có thể khiến các công ty như Continental tốn hàng trăm triệu USD trong thập kỷ tới – đã bị tạm dừng. Các mục tiêu khác của Hamm gồm: nới lỏng quy định xe điện, tăng ưu đãi thuế cho bơm CO₂ kéo dài tuổi thọ mỏ, và mở rộng xuất khẩu khí đốt.
Dĩ nhiên, không phải mọi thứ đều thuận lợi. Thuế quan thời Trump làm tăng giá thiết bị khoan. Nhưng Hamm tỏ ra hài lòng.
Ông nói với các lãnh đạo dầu khí: “Chúng ta đang ở vị thế rất tốt tại Mỹ. Đây là kỷ nguyên của sự dư dả.”
Harold Hamm hiểu rằng trong kinh doanh năng lượng, cũng như trong quyền lực, kẻ thắng không phải người nói hay nhất, mà là người biết đợi đúng thời điểm để khoan sâu nhất.
shared via nytimes,
