Vì sao Peter Thiel chọn Argentina làm “phương án dự phòng”?
29/05/26
 |
| Peter Thiel (bên phải) đến dự cuộc gặp với Tổng thống Javier Milei tại Cung điện Tổng thống Casa Rosada ở Buenos Aires. Ảnh: Matias Baglietto |
Tại câu lạc bộ cờ vua ở Buenos Aires, giải đấu thứ Bảy vẫn có những gương mặt quen thuộc như kế toán viên, sinh viên đại học, học sinh phổ thông. Nhưng lần này, giữa những chiếc bàn gỗ nhỏ, xuất hiện người chơi đặc biệt, Peter Thiel, tỷ phú công nghệ cánh hữu, nhà tài trợ cho Tổng thống Donald Trump và đồng sáng lập Palantir.
Theo một người tham gia, Thiel “chơi không tệ” và xếp thứ ba. Sự xuất hiện ấy không chỉ là giai thoại lạ về vị tỷ phú Mỹ mê cờ vua. Vài tháng gần đây, Thiel đã chuyển trọng tâm đời sống từ Los Angeles và Miami sang Argentina, mua biệt thự tại một trong những khu phố sang trọng nhất Buenos Aires, gặp Tổng thống Javier Milei cùng nhiều bộ trưởng, tổ chức các bữa tối với giới kinh tế địa phương. Với người lâu nay có thói quen chuẩn bị “quốc gia dự phòng”, Argentina đang dần trở thành lựa chọn nghiêm túc.
Sinh ra tại Đức, lớn lên ở Mỹ, từ năm 2011, Thiel có quốc tịch New Zealand và từng nộp đơn xin hộ chiếu Malta năm 2022. Việc ông tìm chỗ đứng mới ở Argentina được cho là xuất phát một phần từ lo ngại về tương lai nước Mỹ, đặc biệt là California, nơi sáng kiến trên lá phiếu tháng 11 có thể áp thuế đáng kể lên giới tỷ phú. Nhưng Argentina còn hấp dẫn với Thiel vì lý do khác. Nơi đây có vị trí xa trung tâm xung đột ở Bắc bán cầu, phù hợp với những rủi ro mà ông thường cảnh báo, từ chiến tranh hạt nhân đến trí tuệ nhân tạo vượt kiểm soát.
Tỷ phú công nghệ và tổng thống vô chính phủ tư bản
Argentina có vẻ là lựa chọn kỳ lạ cho tỷ phú tìm kiếm ổn định. Quốc gia này trải qua gần một thế kỷ bất ổn, từ đảo chính quân sự, khủng hoảng tài chính đến lạm phát ba chữ số. Nhưng trong Javier Milei, Thiel tìm thấy đồng minh tư tưởng hiếm có.
Hai người cùng chia sẻ sự ác cảm với thuế, chủ nghĩa xã hội và thứ họ xem là “wokeness”, nhãn tiêu cực mà cánh hữu dùng để chỉ chính trị cấp tiến. Từ khi lên nắm quyền năm 2023, Milei theo đuổi chương trình cải tổ sâu rộng, gồm bãi bỏ quy định, cắt giảm chi tiêu chính phủ và thu hút đầu tư nước ngoài vào tài nguyên như dầu, lithium và đất hiếm.
Năm 2024, Thiel và Milei gặp trực tiếp lần đầu trong cuộc gặp do Alec Oxenford, cựu doanh nhân công nghệ và hiện là đại sứ Argentina tại Mỹ, thu xếp. Hơn 15 năm trước, Oxenford từng nhận vốn từ Founders Fund, công ty đầu tư mạo hiểm của Thiel cho nền tảng thương mại trực tuyến OLX. Ông cũng khuyến khích vị tổng thống mới của Argentina tiếp xúc với các doanh nhân Mỹ có ảnh hưởng.
Từ tháng 4, khi tới Buenos Aires, Thiel và chồng, Matt Danzeisen, đã dùng bữa tại nhà Bộ trưởng Bãi bỏ quy định Federico Sturzenegger. Ông cũng gặp Bộ trưởng Kinh tế Luis Caputo và dành thời gian với Milei tại phủ tổng thống. Sau cuộc gặp, Milei miêu tả đây là cuộc trò chuyện giữa hai người cùng chí hướng, trong đó Thiel hỏi làm thế nào để chủ nghĩa tự do cá nhân có thể tồn tại ở Argentina sau nhiệm kỳ của Milei.
Argentina như nơi trú ẩn của giới siêu giàu
Chính phủ Milei không che giấu mong muốn biến Argentina thành điểm đến cho giới tài sản toàn cầu. Một quan chức cấp cao nói trước quốc hội rằng mọi tỷ phú muốn rời khỏi các quốc gia bị điều tiết ngày càng nhiều, thuế cao và chính phủ “đàn áp công dân” đều được chào đón tại “vùng đất tự do mới” Argentina. Chính phủ cũng đang chuẩn bị chương trình “hộ chiếu vàng”, cho phép người đầu tư lớn vào Argentina có cơ hội nhận quốc tịch.
Theo một số nguồn tin, Thiel đã tạm đưa gia đình tới Argentina và cho con theo học tại trường địa phương. Chính phủ Argentina cũng được cho là đã cân nhắc đề nghị thường trú hoặc thậm chí nhập quốc tịch cho ông, dù người phát ngôn của Milei phủ nhận điều này.
Sự gắn bó của Thiel với Argentina không chỉ nằm ở chính trị. Ông đã xem trận bóng kinh điển giữa River Plate và Boca Juniors, đi Bariloche, khu nghỉ dưỡng bên hồ ở Patagonia, và tham gia sinh hoạt xã hội tại Buenos Aires. Trong bữa tối dưới ánh nến tại biệt thự riêng, các nhà kinh tế và trí thức Argentina thảo luận về lịch sử, kinh tế đất nước, câu chuyện chuyển sang Antichrist, chủ đề Thiel thường nói tới trong các bài giảng và thảo luận.
Với nhiều người Argentina thân Milei, sự hiện diện của Thiel là bằng chứng cho thấy đất nước đang trở thành thiên đường cho đầu tư nước ngoài. Trên mạng xã hội, những người ủng hộ chính phủ nhanh chóng biến ông thành biểu tượng mới, thậm chí dùng AI tạo hình ảnh Thiel ngồi trước bếp nướng thịt kiểu Argentina hoặc ăn milanesa trong ngôi nhà địa phương.
Biểu tượng gây chia rẽ
Nhưng với phe chỉ trích Milei, Thiel là biểu tượng của một Argentina đang bị bán cho chủ nghĩa tư bản không kiểm soát. Một số người lo ông có thể can thiệp vào chính trị, xây trung tâm dữ liệu lớn hoặc dùng Palantir để tiếp cận dữ liệu cá nhân của người Argentina. Đến nay, khoản đầu tư duy nhất được biết đến của Thiel tại khu vực này là bất động sản cá nhân, căn nhà ở Buenos Aires và mảnh đất tại Uruguay, gần Punta del Este, điểm nghỉ dưỡng được ví như Hamptons của Nam Mỹ.
Mảnh đất ở Uruguay càng làm dày thêm những đồn đoán về “bunker” phòng tận thế, nhất là khi Thiel lâu nay được xem là một trong những nhân vật công nghệ ám ảnh với các kịch bản sụp đổ văn minh. Ông không phải người duy nhất trong giới tinh hoa toàn cầu nhìn Nam Mỹ như nơi trú ẩn. Martin Varsavsky, doanh nhân công nghệ gốc Tây Ban Nha – Argentina thân với Thiel, từng xây trang trại ở Mendoza và gọi Argentina là “phương án B cho nền văn minh” nếu Thế chiến III nổ ra.
shared via nytimes,
