Polymarket và bóng đen giao dịch nội gián trên sàn dự đoán
14/05/26
Polymarket từng được ca ngợi là nơi đám đông dự đoán tương lai bằng tiền thật. Song, cuộc rà soát của The New York Times cho thấy hàng chục tài khoản thắng lớn nhờ những khoản cược “ngược cửa” đúng thời điểm, từ chiến tranh Iran đến thị trường tiền số. Những dấu hiệu làm dấy lên câu hỏi nhức nhối: liệu sàn dự đoán có trở thành nơi kiếm lời từ thông tin mật?
Những khoản cược đúng đến bất thường
Tối ngày 12/6, nhóm nhỏ người chơi trên Polymarket đặt cược vào khả năng từng bị xem là khó xảy ra: trước cuối tuần, Israel sẽ tấn công Iran. Trước đó vài ngày, bảy tài khoản vừa được mở trong tổng số 13 tài khoản. Một tài khoản khác từng đặt cược nhiều lần vào các hành động quân sự liên quan đến Iran và đều thắng.
Tối cùng ngày, Israel tấn công Iran. Nhóm tài khoản thu về hơn 600.000 USD lợi nhuận.
Đây không phải trường hợp cá biệt. Theo The New York Times, hơn 80 người dùng Polymarket có các giao dịch mang đặc điểm đáng ngờ, 38 tài khoản đặt cược đúng thời điểm; tuy nhiên, hầu như chưa từng vào diện theo dõi. Từ năm 2024, họ thắng ở gần 30 chủ đề, trải dài từ các cuộc tấn công quân sự đến quyết định quản lý tại thị trường tiền số.
Polymarket hoạt động ra sao?
Polymarket là thị trường dự đoán, nơi người dùng đặt cược vào khả năng xảy ra của các sự kiện: ai thắng bầu cử, chiến tranh có leo thang, sản phẩm crypto có được phê duyệt. Khác với cá cược truyền thống, các nền tảng thường tự mô tả như công cụ tổng hợp thông tin: khi nhiều người đặt tiền vào cùng kịch bản, tỷ lệ cược có thể phản ánh kỳ vọng của thị trường.
Polymarket xử lý giao dịch bằng crypto, nên dữ liệu đặt cược được ghi lại công khai trên blockchain. Đặc điểm minh bạch cho phép tìm lại các giao dịch theo từng giây; song, cũng phơi bày điểm yếu: nếu người có thông tin không công khai tham gia đặt cược, họ có thể biến thị trường dự đoán thành nơi giao dịch dựa trên tin mật.
Dấu hiệu của thông tin nội bộ
The Times không khẳng định các tài khoản đều là người trong cuộc. Một số nhà giao dịch chuyên nghiệp dùng bot đặt lệnh; số khác người chơi cũng có thói quen đặt cược vào các kịch bản xác suất thấp, thỉnh thoảng thắng lớn.
Tuy nhiên, nhiều dấu hiệu tạo ra nghi vấn: tài khoản mới mở, đặt cược vào kết quả ít khả năng xảy ra, thắng đúng thời điểm, chỉ giao dịch trong vài chủ đề liên quan và hầu như không thua. Tờ báo xác định hơn 11.000 tài khoản có một số đặc điểm như vậy, rồi rà soát thủ công các trường hợp nổi bật nhất.
Những khoản cược bất thường trước tin chiến sự
Các sự kiện quân sự là điểm nóng lớn nhất. Ngày 7/4, vài giờ trước thông báo của Tổng thống Donald Trump trên Truth Social, ít nhất 7 tài khoản trên Polymarket đặt cược rằng Mỹ sẽ công bố lệnh ngừng bắn trong chiến tranh với Iran.
Trường hợp khác cho thấy khả năng phối hợp giữa nhiều tài khoản. Ngày 27/2, ông Trump ra lệnh tấn công Iran khi ở trên Không lực Một. Vài giờ sau, ít nhất 27 tài khoản đồng loạt đặt cược Mỹ sẽ tấn công trước ngày 28/2. Khi tấn công nổ ra, họ thu hơn 700.000 USD.
Hoạt động đáng ngờ tập trung mạnh ở Trung Đông. Trong 27 chủ đề mà The Times đánh dấu, 12 chủ đề liên quan đến chiến tranh Mỹ – Israel với Iran.
Không chỉ là quân sự
Các dấu hiệu bất thường cũng xuất hiện ngoài chính sách đối ngoại. Năm 2024, người dùng mới tạo tài khoản Polymarket và đặt khoản cược duy nhất vào khả năng chính quyền Trump phê duyệt sản phẩm tài chính gắn với Ether. Một tháng sau, khi cơ quan quản lý chấp thuận sản phẩm, người này rút 50.000 USD lợi nhuận.
Vụ khác liên quan đến Axiom, công ty giao dịch crypto. Sau khi điều tra viên internet nổi tiếng úp mở việc ông sắp công bố báo cáo về công ty crypto lạm dụng dữ liệu nội bộ, người dùng Polymarket bắt đầu đặt cược danh tính mục tiêu. Tài khoản mới đặt hơn 65.000 USD vào Axiom và thắng, thu hơn 411.000 USD.
Nhà quản lý chạy sau thị trường
Sự bùng nổ của Polymarket và Kalshi đặt ra thách thức lớn cho nhà quản lý. Hiện hai nền tảng thu hút tổng khối lượng giao dịch khoảng 25 tỷ USD mỗi tháng, tăng mạnh so với mức dưới 2 tỷ USD một năm trước.
Về pháp lý, giao dịch nội gián trên thị trường dự đoán bị cấm, nhưng xác định thế nào là vi phạm lại phức tạp. Nhóm ủng hộ cho rằng người có thông tin nội bộ có thể giúp thị trường dự đoán chính xác hơn. Tuy nhiên, câu hỏi đạo đức rất rõ: nếu binh sĩ, quan chức hay nhân viên công ty đặt cược bằng thông tin không công khai, đây là trí tuệ đám đông hay chỉ kiếm tiền từ đặc quyền tiếp cận tin mật?
CFTC, cơ quan giám sát các thị trường phái sinh Mỹ chịu sức ép lớn. Nhân sự cơ quan tương đối nhỏ, trong khi thị trường dự đoán phát triển quá nhanh. Chủ tịch Michael Selig nói CFTC dùng AI nhằm tăng năng lực giám sát và không có khoảng trống trong khả năng thực hiện nhiệm vụ.
Từ công cụ dự báo đến “sòng bạc” thông tin?
Polymarket nói giao dịch nội gián “không có chỗ” trên nền tảng và khẳng định thường xuyên giám sát hoạt động đáng ngờ, phối hợp với cơ quan chức năng khi cần. Kalshi cũng nói cấm giao dịch nội gián và mở hơn 200 cuộc điều tra, với hơn chục vụ đang hoạt động.
Dù vậy, các vụ việc gần đây cho thấy thị trường dự đoán đang bước vào vùng rủi ro mới. Khi mọi thứ từ chiến tranh, ân xá tổng thống đến quyết định của cơ quan quản lý đều có thể trở thành đối tượng đặt cược, ranh giới giữa dự báo, đầu cơ và lợi dụng thông tin mật ngày càng mờ.
Với người ủng hộ, sàn sự đoán là công cụ giúp xã hội định giá xác suất của tương lai; với người hoài nghi, đây là nguy cơ biến tin mật thành lợi nhuận và biến biến động chính trị, quân sự thành trò chơi tài chính.
Polymarket lớn lên nhờ lời hứa có thể dự đoán thị trường. Tuy nhiên, nếu một phần câu trả lời đến từ những người vốn biết trước, lời hứa sẽ trở thành vấn đề lớn của chính nền tảng.
shared via nytimes,
