Khi Everlane rơi vào tay Shein và nỗi tiếc nuối của nhà sáng lập
29/05/26
 |
| Michael Preysman, một trong những nhà đồng sáng lập Everlane, than thở về số phận thương hiệu sau khi từ bỏ quyền kiểm soát. Ảnh: Christopher Polk |
Khi Michael Preysman, đồng sáng lập thương hiệu thời trang bền vững Everlane, nghe tin công ty mình từng gây dựng sẽ được Shein mua lại, ông gần như không tin nổi. Nhà đầu tư ban đầu gọi điện hỏi ông có nghe tin đồn gì không. Preysman lập tức nhắn tin cho CEO hiện tại của Everlane để xác nhận. Câu trả lời là có.
Với Preysman, đây là cú sốc. Everlane từng được xây dựng trên cam kết “minh bạch triệt để”, cho phép khách hàng nhìn vào thế giới sản xuất may mặc vốn thường mờ đục. Thương hiệu này công khai chi phí nguyên liệu, lao động, vận chuyển, giới thiệu hình ảnh, tên và địa điểm của các nhà máy. Nhưng giờ đây, Everlane được bán cho Shein, một trong những biểu tượng lớn nhất của thời trang nhanh.
Preysman nói: “Các anh đang bán cho thứ hoàn toàn đối lập với những gì chúng tôi đại diện.” Ông gọi quyết định này là gây sốc và khẳng định bản thân sẽ không bao giờ lựa chọn như vậy.
Khi người sáng lập mất quyền kiểm soát
Năm 2021, Preysman rời vị trí CEO Everlane và sau đó cũng rời HĐQT vì những bất đồng. Câu chuyện này không phải ngoại lệ. Trong thế giới khởi nghiệp và bán lẻ, nhiều nhà sáng lập từng đau đớn nhìn thương hiệu mình gây dựng đi theo hướng khác sau khi họ bán cổ phần, đưa công ty lên sàn hoặc rút khỏi điều hành hằng ngày.
Anita Roddick từng tiếc nuối sau khi đưa The Body Shop lên sàn. Kevin Plank phải trở lại làm CEO Under Armour sau nhiều năm lùi lại phía sau. Gần đây, Chip Wilson, nhà sáng lập Lululemon, cũng chỉ trích ban lãnh đạo vì cho rằng thương hiệu thể thao này đã đánh mất “linh hồn”.
Theo báo cáo của Exit Planning Institute, khoảng 70% chủ doanh nghiệp hối tiếc sau khi bán công ty. Với các thương hiệu khởi nghiệp dựa nhiều vào sứ mệnh, cảm giác mất mát càng rõ hơn. Bởi khi quyền kiểm soát rời khỏi tay nhà sáng lập, những giá trị ban đầu có thể nhanh chóng bị đặt sau mục tiêu tăng trưởng, lợi nhuận hoặc thoái vốn.
Từ “minh bạch triệt để” đến thời trang nhanh
Năm 2010, Everlane được đồng sáng lập bởi lập trình viên Preysman và Jesse Farmer. Mục tiêu là làm khác đi trong ngành may mặc. Thay vì chỉ bán chiếc áo hay quần, Everlane bán cả câu chuyện phía sau sản phẩm. Ai làm ra? Ở đâu? Với chi phí thế nào?
Cách tiếp cận này giúp Everlane nổi bật trong làn sóng thương hiệu bán lẻ trực tiếp tới người tiêu dùng thập niên 2010. Công ty thu hút hàng triệu USD vốn đầu tư mạo hiểm khi tăng trưởng. Nhưng đến năm 2020, đại dịch Covid-19 khiến hoạt động bán lẻ chao đảo. Everlane nhận đầu tư từ L Catterton, quỹ đầu tư tư nhân được hậu thuẫn bởi tập đoàn xa xỉ LVMH.
Preysman thừa nhận khi ấy đã có nhiều do dự. Nhiều người cảnh báo ông nên cẩn trọng. Sau này, ông nói có rất ít thứ trong đời không thể đảo ngược, đầu tư là một trong số đó.
Về sau, chính L Catterton là chủ sở hữu đa số bán Everlane cho Shein. Với nhiều khách hàng trung thành, thương vụ này gây khó chấp nhận. Shein, được thành lập tại Trung Quốc và hiện đặt trụ sở ở Singapore, nhiều năm qua vướng các bê bối lao động, cáo buộc vi phạm bản quyền và cuộc chiến pháp lý với Temu về bí mật thương mại, chiến thuật đe dọa và sở hữu trí tuệ.
Alfred Chang, CEO Everlane, khẳng định thương hiệu sẽ vẫn độc lập và tiếp tục các cam kết bền vững. Trong thư gửi nhân viên, ông viết Everlane “vẫn là Everlane”, đồng thời thừa nhận tuần xảy ra tranh cãi là giai đoạn khó khăn.
Khởi đầu mới không cần “lối thoát”
Sau khi biết tin về thương vụ Shein, Preysman nói ông đã ngồi im lặng trong khu vườn nhỏ và ghi chép lại suy nghĩ. Từ đó, ông quyết định công ty tiếp theo sẽ không nhận tiền từ quỹ đầu tư mạo hiểm hay quỹ đầu tư tư nhân.
Tuần này, ông mở website cho thương hiệu may mặc mới, hứa với những người đăng ký rằng công ty sẽ mang “cùng những nguyên tắc” như Everlane, nhưng với cách tiếp cận mới. Thương hiệu này chưa có tên chính thức, sẽ tập trung vào quần áo và một số danh mục khác chưa được tiết lộ. Quá trình phát triển sản phẩm đã bắt đầu, nhưng sẽ cần thời gian.
Preysman nói thương hiệu mới nhiều khả năng sẽ tránh xa mạng xã hội. Ông muốn công ty yên tĩnh, thân mật hơn, đối lập với sự ồn ào của TikTok và trí tuệ nhân tạo. Ông tự bỏ vốn cho dự án và đang cân nhắc những cấu trúc sở hữu khác, chẳng hạn như quỹ tín thác, có thể bao gồm thêm nhà đầu tư nhưng không có các quỹ tổ chức luôn kỳ vọng thoái vốn.
Với Preysman, một khi đã nhận vốn theo mô hình buộc phải tăng trưởng và bán lại, thương hiệu có thể bị kéo xa khỏi sứ mệnh ban đầu. Vì vậy, khi nói về công ty mới, ông đưa ra cam kết ngắn gọn, sẽ không có “lối thoát” nào ở đây.
shared via nytimes,
