Goldman Sachs thắng lớn trong cuộc đua dẫn dắt IPO của SpaceX
26/05/26
 |
| Công ty do Elon Musk lãnh đạo đã chọn Goldman Sachs làm ngân hàng chủ đạo cho đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng. Ảnh: Meridith Kohut |
Goldman Sachs vừa giành được một trong những vai trò được thèm muốn nhất phố Wall, ngân hàng dẫn dắt đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng của SpaceX. Đây được dự báo là thương vụ IPO lớn nhất từ trước đến nay, có thể đem lại hơn 1 tỷ USD tiền hoa hồng và phí liên quan cho các ngân hàng tham gia. Trong danh sách 23 ngân hàng được Elon Musk thuê cho thương vụ này, Goldman đứng đầu, Morgan Stanley xếp thứ hai.
Suốt mùa xuân, các nhóm ngân hàng của Goldman thường xuyên bay tới Los Angeles, lưu trú tại những khách sạn sang trọng như Four Seasons ở Beverly Hills, rồi đến văn phòng SpaceX để làm việc. Tại đây, họ thường chạm mặt các đối thủ lớn nhất từ Morgan Stanley, những người cũng đang hỗ trợ Musk và đội ngũ chuẩn bị cho hồ sơ niêm yết khi ấy vẫn còn bí mật.
Cuộc cạnh tranh giữa hai định chế này xoay quanh vị trí “lead left”, tức ngân hàng đứng đầu trên hồ sơ IPO. Trong các thương vụ phát hành lớn, vị trí này mang lại phần phí lớn nhất, đồng thời tạo hiệu ứng dài hạn. Công ty sau niêm yết thường tiếp tục sử dụng các ngân hàng chính để vay vốn, tư vấn các giao dịch tương lai, hoặc phục vụ những nhân viên vừa trở nên giàu có nhờ cổ phiếu.
“Trận chiến” của phố Wall
Bryant Riley, Chủ tịch điều hành ngân hàng đầu tư B. Riley Securities, gọi cuộc đua này là “trận chiến”. Elon Musk chọn dẫn dắt IPO của SpaceX không đơn giản chỉ là hợp đồng tài chính, đó còn là dấu chứng nhận uy tín hiếm có trên phố Wall. SpaceX là một trong những công ty tư nhân nổi tiếng nhất thế giới, hoạt động ở giao điểm giữa không gian, viễn thông, trí tuệ nhân tạo và những tham vọng công nghệ cá nhân của Musk.
Goldman đã ăn mừng ngắn tại trụ sở ở Hạ Manhattan khi biết tin chính thức sẽ dẫn dắt thương vụ. Morgan Stanley, dù không giành vị trí số một, vẫn có vai trò lớn. Ngân hàng này nhiều năm qua tìm cách tăng cường mối quan hệ với Musk, trong đó có Michael Grimes, lãnh đạo cấp cao từng quay lại ngân hàng sau thời gian làm việc trong chính quyền Trump, nơi ông hỗ trợ Musk trong Bộ Hiệu quả Chính phủ.
Không chỉ các ông lớn như Goldman, Morgan Stanley, Bank of America hay JPMorgan Chase tham gia cuộc chơi. Một số ngân hàng nhỏ hơn như Cantor Fitzgerald cũng có mặt. Stifel, ngân hàng ít nổi hơn, đã tổ chức các sự kiện kết nối với nhà đầu tư SpaceX và các startup tại Los Angeles, trong đó có bữa tiệc Cinco de Mayo với sự xuất hiện của nhóm DJ The Chainsmokers.
SpaceX và thương vụ khổng lồ
SpaceX đã duy trì tư cách công ty tư nhân hơn hai thập niên, liên tục huy động vốn từ bạn bè, quỹ đầu tư mạo hiểm và các nhà đầu tư lớn để tài trợ cho tham vọng phóng tên lửa, vệ tinh và các dự án không gian. Khi niêm yết, công ty được kỳ vọng có thể huy động tới 75 tỷ USD và đạt định giá trên 1.500 tỷ USD, theo những người nắm thông tin về kế hoạch. Hồ sơ công bố ngày thứ Tư chưa đưa ra mức giá mục tiêu, nhưng SpaceX dự kiến công bố khoảng giá trong tháng tới.
Quy mô quá lớn khiến các ngân hàng phải chia nhau nhiệm vụ. Bank of America được giao tiếp cận nhà đầu tư cá nhân, trong khi Royal Bank of Canada phụ trách các quỹ đầu tư chính phủ giàu vốn tại Canada. Với thương vụ có lượng cổ phiếu khổng lồ như vậy, việc tìm đủ người mua và giữ giao dịch ổn định trong những ngày đầu niêm yết là nhiệm vụ không nhỏ.
Các ngân hàng cũng phải giải bài toán định giá công ty khó xếp loại. SpaceX không chỉ là doanh nghiệp hàng không vũ trụ. Công ty còn có mảng vệ tinh, viễn thông, dữ liệu, trí tuệ nhân tạo và một phần lớn giá trị gắn với hình ảnh cùng tầm nhìn của Elon Musk.
Phố Wall chờ làn sóng IPO công nghệ
Cuộc đua giành SpaceX phản ánh kỳ vọng rộng hơn của phố Wall vào một năm bùng nổ thương vụ công nghệ. Sớm nhất là tháng 9, OpenAI được cho là đang chuẩn bị niêm yết, Anthropic cũng được dự báo sẽ nộp hồ sơ IPO trong năm nay. Goldman và Morgan Stanley hiện đều tham gia thương vụ OpenAI, nhưng chưa rõ bên nào sẽ dẫn đầu.
Với các ngân hàng đầu tư, những thương vụ như SpaceX, OpenAI hay Anthropic không chỉ là phí tư vấn. Đây là cơ hội bước vào trung tâm của làn sóng công nghệ mới, nơi các công ty tư nhân có định giá khổng lồ bắt đầu mở cửa cho thị trường đại chúng. Sau nhiều tháng bay đi bay lại, họp hành, tư vấn và cạnh tranh, Goldman đã giành được phần thưởng đầu tiên từ SpaceX. Phố Wall, như thường lệ, đã lập tức nhìn sang món hời kế tiếp.
shared via nytimes,
