UnitedHealth hồi nhịp, nhưng chưa thoát khỏi khủng hoảng
22/04/26
 |
| Trụ sở chính của tập đoàn UnitedHealth tại Minnetonka, bang Minnesota. Ảnh: Mike Bradley/Bloomberg |
Nhịp ổn chưa đủ xóa bất an
Tập đoàn bảo hiểm y tế lớn nhất nước Mỹ vừa báo lãi quý đầu năm gần như không đổi, đủ để Phố Wall thở phào nhưng chưa đủ để khẳng định cuộc phục hồi đã thành hình. Sau một năm chi phí y tế tăng cao, điều tra liên bang, tấn công mạng và cơn giận dữ công chúng bào mòn, UnitedHealth cố chứng minh họ vẫn kiểm soát được cỗ máy.
Có những doanh nghiệp báo lãi tăng nhưng vẫn để lại cảm giác bất an. UnitedHealth hiện là một trong số đó. Trong báo cáo quý đầu năm, tập đoàn bảo hiểm y tế lớn nhất nước Mỹ công bố lợi nhuận ròng 6,48 tỷ USD, gần như không đổi so với cùng kỳ năm trước. Doanh thu tăng từ 109,6 tỷ USD lên 111,7 tỷ USD. Kết quả vượt kỳ vọng của giới phân tích và đủ để cổ phiếu bật tăng khoảng 7% trong phiên. Đằng sau nhịp hồi không phải câu chuyện của một tập đoàn trở lại thời hoàng kim, đấy là câu chuyện của gã khổng lồ cố đứng vững sau cú trượt dài làm giá cổ phiếu mất gần một nửa trong vài tháng.
UnitedHealth từng là một trong những doanh nghiệp được kính nể nhất nước Mỹ: lợi nhuận dày, quy mô khổng lồ, mô hình tích hợp trải dài từ bảo hiểm, dữ liệu, nhà thuốc tới phòng khám. Nhưng một năm qua đã phơi bày mặt trái của cấu trúc ấy. Khi chi phí y tế leo thang, chính phủ tăng giám sát, thị trường Medicare Advantage co lợi nhuận, hệ thống Change Healthcare bị tấn công mạng và công chúng ngày càng phẫn nộ với ngành bảo hiểm, mọi lớp đệm từng làm nên sức mạnh của United biến thành những điểm dễ tổn thương.
Phố Wall nhìn thấy dấu hiệu hồi phục
Báo cáo quý cho phép ban lãnh đạo nói về “nền tảng cải thiện” và “vận hành mạnh lên”. CFO Wayne DeVeydt nhấn vào tỷ lệ chi phí y tế, chỉ số đo phần phí bảo hiểm bị tiêu hao bởi chi phí khám chữa bệnh. UnitedHealth nói họ đã kiểm soát tốt hơn tỷ lệ này nhờ tăng giá và kìm chi phí. Tập đoàn nâng dự báo lợi nhuận năm 2026 lên mức EPS điều chỉnh trên 18,25 USD. Với thị trường, đó là tín hiệu đủ tích cực để tạm tin đáy đã ở phía sau.
Nhưng “có đáy mới” khác rất xa với “trở lại vị thế cũ”. Báo cáo thể hiện UnitedHealth ngừng rơi tự do chứ chưa cho thấy tập đoàn tái tạo được động cơ tăng trưởng từng khiến họ trở thành chuẩn mực ngành.
Điều này càng rõ nếu nhìn vào độ lớn của cú trượt trước đó.Tháng 11/2024, cổ phiếu từng giao dịch trên 600 USD; nay vẫn quanh 346 USD. Một nhịp tăng 7% giúp thị trường bớt bi quan, không xóa được vết thương niềm tin.
Đế chế tích hợp từng là lợi thế
Sức mạnh lịch sử của UnitedHealth nằm ở khả năng gom đủ mọi mắt xích của hệ thống y tế Mỹ vào cùng một tập đoàn. Họ sở hữu UnitedHealthcare, công ty bảo hiểm chi trả cho 49 triệu người; Optum, mạng lưới cung cấp dịch vụ y tế với khoảng 90.000 bác sĩ liên kết; Optum Rx, đơn vị quản lý quyền lợi dược cho khoảng 60 triệu bệnh nhân; và Change Healthcare, hạ tầng xử lý hơn 1/3 số hồ sơ thanh toán y tế của Mỹ giữa nhà thuốc, bác sĩ, bệnh viện và công ty bảo hiểm. Trong thời thịnh vượng, mô hình ấy cho phép United kiếm tiền gần như mọi khâu. Thời khủng hoảng, nó khiến tập đoàn bị chỉ trích vì ảnh hưởng quá lớn lên toàn bộ hệ sinh thái.
Sau cuộc tấn công mạng nhằm vào Change Healthcare năm 2024, sự mong manh của đế chế quá tích hợp lộ rõ hơn bao giờ hết. Không ít nghị sĩ khi ấy kêu gọi chia tách UnitedHealth. Câu hỏi đặt ra không chỉ là tập đoàn kiếm quá nhiều tiền hay không. Câu hỏi là liệu một thực thể vừa trả tiền cho dịch vụ y tế, vừa sở hữu hạ tầng xử lý dữ liệu, vừa sở hữu bác sĩ và đơn vị quản lý thuốc có quá lớn để hệ thống y tế Mỹ có thể chấp nhận.
Chiến lược tăng trưởng khép lại
Dấu hiệu quan trọng trong báo cáo là UnitedHealth gần như không nói bằng giọng của tập đoàn bành trướng. Họ nói bằng giọng của doanh nghiệp phòng thủ: rút khỏi một số mảng kinh doanh, kể cả ở Anh và các thị trường ngoài Mỹ; thay đổi bộ máy điều hành; bỏ các gói bảo hiểm tại những địa bàn không còn sinh lời. Stephen Hemsley, cựu CEO được gọi trở lại, ông không hứa hẹn tăng trưởng thần tốc mà hứa rà soát vận hành, siết chi phí và đưa công ty trở lại đà tăng trưởng hai chữ số.
Đó là ngôn ngữ tái cơ cấu, không phải chinh phục. Một tập đoàn từng thịnh vượng nhờ mở rộng nay phải thuyết phục nhà đầu tư rằng thu hẹp đúng chỗ cũng là dấu hiệu của kỷ luật.
Medicare Advantage: cỗ máy tiền mặt cũ đang hỏng
Nỗi đau lớn nhất của UnitedHealth hiện tập trung ở Medicare Advantage, mảng từng là con gà đẻ trứng vàng của ngành bảo hiểm y tế tư nhân dành cho người cao tuổi và người khuyết tật. Từ lâu, các công ty bảo hiểm kiếm lời lớn nhờ khả năng ghi nhận chẩn đoán dày đặc, qua đó nhận mức thanh toán cao hơn từ chính phủ. Nhưng chính quyền liên bang đã mạnh tay siết lại các thực hành bị cho là thổi phồng mức độ bệnh tật để tính tiền cao hơn. Một phần trong số đó vẫn đang bị xem xét.
Cùng lúc, thị trường kém béo bở hơn vì người được bảo hiểm ngày càng eo hẹp, chi phí y tế tăng trên diện rộng. UnitedHealth cho biết họ mất gần một triệu khách hàng trong mảng Medicare Advantage. Công ty ước tính doanh thu năm nay giảm khoảng 6 tỷ USD do chính phủ thay đổi cách thanh toán cho các dịch vụ Medicare Advantage, gồm cả dịch vụ do UnitedHealth và Optum cung cấp. Quyết định tăng chi trả chung của chính phủ cho năm sau sẽ giúp phần nào. Nhưng tín hiệu cơ bản vẫn rõ: thời dễ ăn nhất của Medicare Advantage đã qua.
Lời hứa cứu vãn từ AI
UnitedHealth tìm đến trí tuệ nhân tạo không chỉ như công cụ công nghệ, mà như câu chuyện tái sinh. Năm nay, công ty dự kiến chi khoảng 1,5 tỷ USD cho AI. Theo UnitedHealth, công nghệ này sẽ giúp đơn giản hóa phê duyệt dịch vụ y tế và cải thiện trải nghiệm khách hàng. Tháng trước, công ty giới thiệu Avery, một chatbot hướng tới việc giúp người dùng hiểu quyền lợi bảo hiểm dễ hơn.
Tuy nhiên, lời hứa đi kèm nghịch lý. Một trong những nguồn gây phẫn nộ lớn nhất nhắm vào các hãng bảo hiểm hiện nay là cơ chế phê duyệt trước, vốn dẫn đến chậm trễ hoặc từ chối những dịch vụ mà bệnh nhân cho là cần thiết. UnitedHealth nói họ sẽ cắt ít nhất 30% số thủ tục phê duyệt y tế trước cuối năm. Nhưng nếu công nghệ được dùng để “tinh gọn” chính quy trình khiến công chúng bất mãn, câu hỏi sẽ không chỉ là nhanh hơn bao nhiêu mà là có công bằng hơn hay không.
Cơn giận dữ của công chúng
Những năm trước, các hãng bảo hiểm có thể bị ghét nhưng vẫn hoạt động trong khoảng cách khá an toàn với công chúng. Nay, khoảng cách ấy dần thu hẹp mạnh. Cử tri Mỹ vẫn coi chi phí y tế, phí bảo hiểm và phần tiền phải tự trả là một trong những nỗi lo lớn nhất về khả năng chi trả. Cả nghị sĩ Dân chủ lẫn Cộng hòa đều không ngần ngại đổ lỗi cho các công ty bảo hiểm. Cuối năm 2024, vụ giám đốc mảng bảo hiểm Brian Thompson bị bắn chết giữa Manhattan kéo theo làn phản ứng công chúng dữ dội, phơi bày mức độ căm ghét mà ngành này phải đối mặt. UnitedHealth vì thế không chỉ chiến đấu trên bảng cân đối kế toán. Họ còn chiến đấu để lấy lại tính chính danh trong mắt xã hội. Đó là trận chiến khó hơn nhiều.
Cỗ máy còn chạy, nhưng hào quang đã tắt
Báo cáo quý đầu năm của UnitedHealth mang lại tin tốt: tập đoàn chưa mất kiểm soát. Họ vẫn tạo ra hàng tỷ USD lợi nhuận, vẫn tăng doanh thu, vẫn đủ sức đầu tư cho công nghệ, khiến Phố Wall nhích về phía lạc quan. Nhưng báo cáo cũng mang một tin xấu: tập đoàn chưa tìm được câu chuyện từng khiến thị trường tin đây là cỗ máy tăng trưởng gần như không thể chặn lại.
UnitedHealth từng được ngưỡng mộ vì quy mô. Giờ quy mô ấy buộc họ giải thích nhiều hơn. Họ từng được khen vì tích hợp mọi thứ; giờ chính sự tích hợp khiến họ bị soi xét như quyền lực quá lớn. Họ từng giàu lên nhờ Medicare Advantage; giờ mảng ấy trở thành điểm yếu. Họ từng mở rộng không ngừng; giờ phải học cách co lại mà vẫn trông như đang tiến về phía trước.
Cuộc phục hồi, nếu có, sẽ không đến từ một quý lãi vượt kỳ vọng. Nó sẽ đến nếu UnitedHealth chứng minh điều khó nhất trong y tế Mỹ hiện nay: một tập đoàn khổng lồ vẫn có thể vừa kiếm tiền, vừa khiến người ta tin rằng họ không kiếm tiền bằng cách làm hệ thống thêm đắt đỏ, mờ mịt và bất công hơn.
shared via nytimes,
