Ghi âm bí mật và cuộc rạn nứt trong gia tộc đứng sau LG
07/05/26
Buổi chiều thứ Năm hồi tháng 6/2020, hai lãnh đạo tài chính của LG đến căn nhà trên đồi của bà Kim Young-shik, góa phụ của cố chủ tịch LG Koo Bon-moo, để rà soát tài chính gia đình. Khung cảnh bên ngoài là Seoul trải rộng và khu vườn kiểu Nhật do chính người chồng quá cố từng chăm chút. Bên trong, cuộc trao đổi ban đầu tưởng như bình thường, chỉ liên quan đến hóa đơn điện hằng tháng, chuyện mua hay thuê chiếc Chevrolet van mới. Nhưng điều bà Kim và con gái cả thật sự muốn biết nằm ở phần sau của buổi gặp. Họ muốn hiểu “công thức bí mật” quyết định cách cổ phần LG trong gia đình được chia sau khi ông Koo Bon-moo qua đời.
Theo nội dung cuộc trao đổi, một quan chức cấp cao của LG nói tài sản gia đình, bao gồm 38% cổ phần tại LG, được gom lại và thực chất do nhóm nhỏ thành viên gia tộc kiểm soát, gọi là “nhóm cổ đông”. Quan chức này cho biết Koo Kwang-mo, chủ tịch hiện tại của LG và là con nuôi của bà Kim, kiểm soát khoảng 2/3 phần cổ phần gia đình, tương đương gần 26% cổ phần LG. Con số này cao hơn đáng kể mức 16% được công bố trong hồ sơ quản lý, tạo ra khoảng chênh trị giá khoảng 1,6 tỷ USD. Điều đó làm dấy lên nghi vấn rằng một phần cổ phần của ông Koo được đứng tên bởi các thành viên khác trong gia đình.
Trong cuộc gặp, ông Ha Beom-jong, khi đó là quan chức cấp cao và nay là chủ tịch LG, nói bà Kim có thể bắt đầu sử dụng một phần tiền của người chồng quá cố đang được giữ dưới tên những người họ hàng khác. Ông cho biết, vì các tên đã được “phân tán”, nhà chức trách Hàn Quốc sẽ không tìm thấy dấu vết giấy tờ để đánh thuế bà.
Điều các lãnh đạo LG không biết là bà Kim đã bí mật ghi âm cuộc gặp. Đoạn ghi âm này sau đó trở thành một phần trung tâm trong nỗ lực của bà và con gái nhằm phơi bày điều họ xem là hành vi có khả năng phạm pháp tại tập đoàn.
Từ người thừa kế được nhận nuôi đến tranh chấp gia sản
Trong nhiều thập niên, cuộc sống của bà Kim xoay quanh LG và gia đình họ Koo, hai thực thể gắn chặt đến mức khó phân biệt đâu là lợi ích doanh nghiệp, đâu là lợi ích gia tộc. Việc vợ chồng bà nhận Koo Kwang-mo làm con nuôi cũng nhằm bảo vệ truyền thống kế vị nam giới trong tập đoàn. Sau khi con trai tuổi thiếu niên qua đời năm 1994, vợ chồng bà cố gắng sinh thêm con với hy vọng có con trai nối nghiệp. Khi họ sinh thêm con gái, họ nhận Kwang-mo, cháu trai ông Koo Bon-moo, làm con nuôi và đặt vào vị trí người thừa kế.
Nhưng quan hệ giữa bà Kim với tập đoàn, và sau đó là với chính gia đình, bắt đầu rạn nứt khi bà nghi ngờ những gì giới chức LG và Koo Kwang-mo nói về phần thừa kế của bà cùng hai con gái. Trong phản hồi bằng văn bản với tờ The New York Times, bà Kim nói bà lo sợ nếu mình qua đời, mọi thứ một lần nữa sẽ được trao cho Kwang-mo, các con gái không còn gì.
Năm 2023, bà Kim và hai con gái nộp đơn kiện, cho rằng họ bị dẫn dắt sai để chấp nhận thỏa thuận thừa kế bất công, để Koo Kwang-mo nhận phần quá lớn trong khối tài sản của cố chủ tịch, được định giá gần 2 tỷ USD. Tháng 2, tòa án Hàn Quốc bác bỏ đơn kiện, cho rằng các lập luận này thiếu căn cứ và không có bằng chứng về việc cổ phần được đứng tên hộ. Ba mẹ con cho biết sẽ kháng cáo.
Tuy vậy, cuộc chiến chưa dừng lại. Tháng 11/2024, bà Kim và con gái cả Koo Yeon-kyung đã nộp đơn khiếu nại hình sự lên Văn phòng Công tố quận trung tâm Seoul, nhắm vào Koo Kwang-mo và cha ruột ông. Ông Ha và một quan chức cấp cao khác của LG cũng bị nêu tên trong đơn.
Cổ phần đứng tên hộ và bóng tối chaebol
Trọng tâm khiếu nại hình sự là vấn đề đứng tên hộ, hay cổ phần nominee, khi một người giữ cổ phần thay cho người khác. Từ năm 1993, Hàn Quốc đã thông qua luật yêu cầu dùng tên thật trong các giao dịch tài chính nhằm ngăn việc che giấu tài sản. Luật này không nói rõ cổ phần đứng tên hộ là bất hợp pháp trong mọi trường hợp, nhưng việc này thường bị xem là công cụ để trốn thuế hoặc né quy định tài chính.
Các chuyên gia cho rằng cổ phần đứng tên hộ từng phổ biến hơn trong quá khứ, đặc biệt trong các gia đình chaebol muốn tránh thuế thừa kế, vốn có thể lên tới 50%, thuộc hàng cao nhất thế giới. Những thỏa thuận này rất khó chứng minh vì thường diễn ra trong nội bộ gia đình, ít giấy tờ và dựa nhiều vào thỏa thuận ngầm.
Trong đơn khiếu nại, bà Kim và con gái nói cổ phần đứng tên hộ đã được dùng để trốn thuế, biển thủ và vi phạm luật thị trường vốn. Họ yêu cầu công tố mở cuộc điều tra đầy đủ.
Koo Yeon-kyung nói mẹ con bà muốn tháo dỡ cấu trúc sở hữu đứng tên hộ, vì nó cho phép một số cá nhân “tập trung quyền lực và tài sản khổng lồ”, trong khi những người khác, đặc biệt là phụ nữ, bị cô lập, đánh lừa và tước đoạt phần thừa kế hợp pháp. Bà cũng nói nhiều người thân trong gia đình không biết về hệ thống này và chỉ làm theo chỉ dẫn của các bậc trưởng bối cùng đội ngũ quản lý tài chính.
Phía Yulchon, công ty luật đại diện cho chủ tịch LG trong vụ kiện thừa kế, không trả lời trực tiếp các câu hỏi về các đoạn ghi âm, nhưng nói những nội dung này chỉ là các “trích đoạn hoặc từ ngữ rời rạc” do phía phụ nữ lựa chọn. Công ty luật cũng khẳng định tranh chấp “không liên quan gì đến giới tính”, chỉ xoay quanh các thỏa thuận tự nguyện và việc tuân thủ pháp luật. Theo Yulchon, các cáo buộc này lặp lại những lập luận đã bị tòa bác bỏ trong vụ dân sự trước đó.
Rủi ro với hình ảnh LG
Ngoài rủi ro pháp lý, các cáo buộc của bà Kim và hai con gái, những người đang nắm khoảng 1,1 tỷ USD cổ phần LG, có thể khơi lại chỉ trích lâu nay rằng các gia đình chaebol ưu tiên lợi ích riêng hơn lợi ích của nhà đầu tư khác. Trong năm qua, cổ phiếu LG tăng khoảng 49%, nhưng vẫn kém xa chỉ số KOSPI của Hàn Quốc, vốn đã hơn gấp đôi.
Gia đình sáng lập LG từng đối mặt điều tra thuế. Năm 2018, công tố viên khám xét trụ sở LG ở Seoul và truy tố 14 thành viên họ Koo cùng đội ngũ tài chính với cáo buộc trốn hàng tỷ won thuế lãi vốn. Trong số bị truy tố có cha ruột của Koo Kwang-mo, bà Kim và con gái cả. Năm 2019, tòa án Seoul tuyên tất cả vô tội.
Theo bà Koo Yeon-kyung, hệ thống cổ phần đứng tên hộ của LG do đội ngũ quản lý tài chính vận hành, kiểm soát tài sản, sổ ngân hàng và con dấu cá nhân của hàng chục thành viên gia đình. Bà nói năm 2022 phát hiện 21 tài khoản ngân hàng đã được mở dưới tên mình mà không có sự chấp thuận.
Đoạn ghi âm khác càng làm vụ việc thêm nhạy cảm. Trong cuộc gặp tháng 5/2022, khi bà Kim và các con gái đang cân nhắc kiện hủy thỏa thuận thừa kế, Koo Kwang-mo được cho là nói nếu vụ kiện tiếp diễn, thông lệ lâu đời của gia đình có thể bị phơi bày và với tư cách lãnh đạo tập đoàn, ông có thể phải chịu trách nhiệm hình sự. Ông nói trong đoạn ghi âm được tờ The Times xem xét: “Vì các tên từ trên xuống không khớp, nên có rủi ro.” Ông cũng nói nếu nhân viên trở thành người tố giác, ông có thể “lãnh 30 năm tù”.
Phía Koo Kwang-mo không trả lời câu hỏi về phát ngôn này. Trong cuộc gặp khác, Kang Yoo-shik, cựu phó chủ tịch LG và là trợ lý lâu năm của cố chủ tịch, nói với bà Kim rằng cấu trúc “nhóm cổ đông” đã tồn tại qua nhiều thế hệ. Ông nói trong đoạn ghi âm: “Tên không quan trọng. Cuối cùng, việc này là điều chỉnh tài sản của các cổ đông để duy trì các tỷ lệ đó.”
Khi làm chứng trong vụ kiện, ông Kang phủ nhận sự tồn tại của cổ phần đứng tên hộ và nói cuộc trò chuyện chỉ nói về mục tiêu mà gia đình hướng tới, không phải việc đã diễn ra. Nhưng theo đoạn ghi âm, ông cũng cảnh báo bà Kim rằng nếu vụ kiện tiếp tục, danh tiếng LG có thể bị tổn hại. Ông nói: “Xin hãy giải quyết chuyện này nội bộ trong gia đình. Nếu việc này lộ ra, danh tiếng tập đoàn sẽ bị hủy hoại.”
shared via nytimes,
