Các tập đoàn Trung Quốc chuyển hướng sang Brazil
20/06/25
 |
| Meituan, công ty giao hàng lớn của Trung Quốc, cho biết sẽ chi 1 tỷ USD để thiết lập hoạt động tại Brazil. Ảnh: Ng Han Guan |
Bối cảnh căng thẳng thương mại và nhu cầu mở rộng thị trường
Trước áp lực thuế quan và giám sát ngày càng gia tăng tại Mỹ và châu Âu, các thương hiệu tiêu dùng Trung Quốc đang tìm đến Brazil - nền kinh tế lớn nhất Mỹ Latinh - như một cơ hội vàng để mở rộng thị phần. Khi thị trường nội địa Trung Quốc trở nên bão hòa, đặc biệt sau sự sụp đổ của lĩnh vực bất động sản khiến người tiêu dùng thắt chặt chi tiêu, việc mở rộng ra nước ngoài trở thành chiến lược sống còn.
Các thương hiệu internet và thương mại điện tử hàng đầu Trung Quốc như Meituan, Mixue hay TikTok Shop đã và đang triển khai kế hoạch chinh phục thị trường Brazil với dân số hơn 200 triệu người, nơi mô hình kinh doanh chi phí thấp có thể phát huy lợi thế.
Brazil - Miền đất hứa mới
Meituan, "ông lớn" giao đồ ăn của Trung Quốc, vừa công bố kế hoạch đầu tư 1 tỷ USD để triển khai hoạt động tại Brazil. Mixue, chuỗi trà sữa và tráng miệng lớn nhất thế giới, cũng lên kế hoạch tuyển dụng hàng nghìn nhân sự tại quốc gia này. TikTok Shop, giữa lúc chịu sức ép tại Mỹ và Anh, đã âm thầm ra mắt nền tảng tại Brazil từ tháng 5.
Xu hướng này song hành cùng sự tăng cường hợp tác giữa hai nước. Trong thập kỷ qua, giá trị thương mại giữa Trung Quốc và Brazil đã tăng gấp đôi, với Trung Quốc nhập khẩu đậu nành và Brazil tiêu thụ mạnh xe hơi, đồ điện tử từ Trung Quốc.
Tháng trước, khi Washington và Bắc Kinh còn tranh cãi về việc gỡ bỏ hàng rào thuế quan, các công ty Trung Quốc đã cam kết đầu tư thêm 4,7 tỷ USD vào Brazil, bao gồm các dự án khai khoáng, năng lượng tái tạo và sản xuất ô tô.
Cuộc gặp giữa Tổng thống Brazil Luiz Inácio Lula da Silva và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh được xem là nền tảng chính trị cho làn sóng đầu tư. Theo Jianggan Li từ Momentum Works, môi trường quan hệ song phương tích cực đang giúp các thương hiệu Trung Quốc tự tin hơn tại Brazil.
Chiến lược giá sốc và thống trị
Dù vậy, thành công không đến dễ dàng. Một số chiến lược cạnh tranh của doanh nghiệp Trung Quốc như chiết khấu cực sâu, ưu đãi vô tiền khoáng hậu, có thể gây lo ngại với giới chức Brazil.
Meituan nổi tiếng với mô hình "chấp nhận lỗ để giành thị phần". Khi ra mắt Keeta tại Hong Kong năm 2023, công ty đã nhanh chóng đẩy Deliveroo - nền tảng giao đồ ăn lớn thứ hai tại đây - ra khỏi thị trường. Mô hình tương tự cũng được áp dụng tại Ả rập Saudi và nay đang tiến vào Brazil.
Theo Heatherm Huang từ Measurable AI, ưu tiên hàng đầu của Meituan không phải lợi nhuận mà là trở thành ứng dụng giao đồ ăn phổ biến nhất. Khi chiếm lĩnh được thị trường, lợi nhuận sẽ đến sau.
Những gương mặt đã ghi dấu
Shein hiện đã có ba kho hàng tại São Paulo và là một trong những thương hiệu thời trang nhanh phổ biến nhất tại Brazil. Didi, "đối thủ Uber" đến từ Trung Quốc, đã thâu tóm startup gọi xe 99 từ năm 2018 và trở thành người chơi lớn tại Brazil.
Temu, chi nhánh quốc tế của Pinduoduo, cũng bắt đầu bán hàng cho người tiêu dùng Brazil từ năm ngoái với chiêu bài giảm giá sâu tới 70%.
Sự bành trướng này diễn ra trong bối cảnh các công ty Trung Quốc gặp khó tại thị trường phương Tây. Mỹ vừa chấm dứt chính sách miễn thuế với hàng hóa giá trị thấp nhập từ Trung Quốc, gây tổn thất lớn cho Shein và Temu. EU cũng đang xem xét biện pháp tương tự.
Brazil áp thuế 20% với đơn hàng dưới 50 USD - vẫn thấp hơn nhiều so với mức tại Mỹ. Điều này phần nào giúp các thương hiệu Trung Quốc "thở" được tại thị trường Nam Mỹ.
Áp lực từ chính quốc và rủi ro xã hội
Không chỉ bị bóp nghẹt tại phương Tây, các thương hiệu Trung Quốc còn đối mặt với áp lực từ chính quyền trong nước về quản lý dữ liệu người dùng và điều kiện lao động. Meituan từng vướng lùm xùm khi một tài xế giao hàng tử vong vì làm việc quá sức. Sau một vụ tài xế khác ngất xỉu khi đang làm việc, công ty buộc phải công bố báo cáo cho thấy phần lớn tài xế có thu nhập tương đương mặt bằng chung và không làm việc quá tải.
Chính quyền Bắc Kinh đã đưa ra nhiều quy định về việc đảm bảo quyền lợi cho người lao động trong ngành giao hàng. Cuộc cạnh tranh trong nước càng thêm khốc liệt khi JD.com - gã khổng lồ thương mại điện tử - gia nhập thị trường giao đồ ăn, tạo nên cuộc đua phúc lợi để giành giật tài xế giữa JD và Meituan.
Ernan Cui, chuyên gia tại Gavekal Dragonomics, nhận định thời kỳ hoàng kim của Meituan tại Trung Quốc đã qua. Áp lực từ cạnh tranh nội địa và quy định siết chặt đang buộc các doanh nghiệp chuyển hướng ra nước ngoài.
"Tăng trưởng nội địa đang trở nên khó khăn hơn bao giờ hết", Jianggan Li nói. "Brazil có rủi ro, nhưng là rủi ro đáng để đánh đổi."
shared via nytimes,
