Khó khăn của Novo Nordisk làm suy giảm đà tăng trưởng kinh tế Đan Mạch
23/09/25
 |
| Ozempic được sản xuất tại Nhà máy Novo Nordisk ở Hilleroed, Đan Mạch. Thành công của loại thuốc điều trị tiểu đường và giảm cân này đã mang lại tác động kinh tế to lớn cho đất nước. Ảnh: Charlotte de la Fuente |
Thành công vang dội của Novo Nordisk, hãng dược đứng sau các loại thuốc tiểu đường và giảm cân đình đám như Ozempic, từng mang lại niềm tự hào dân tộc cho Đan Mạch. Nhưng hơn thế, đây còn là động lực quan trọng của nền kinh tế quốc gia Bắc Âu này.
Nhờ hàng triệu đơn thuốc từ Mỹ, nền kinh tế Đan Mạch đã vượt trội so với nhiều nước láng giềng châu Âu, thoát khỏi suy thoái trong hai năm liền nhờ xuất khẩu dược phẩm. Tuy nhiên, khi Novo Nordisk phát đi cảnh báo lợi nhuận, cắt giảm việc làm và tăng trưởng chậm lại, triển vọng kinh tế của đất nước cũng lập tức bị ảnh hưởng.
Khi một công ty có thể chi phối nền kinh tế
Jens Naervig Pedersen, nhà kinh tế tại Danske Bank, nhận định: “Giờ đây họ tăng trưởng chậm hơn nhiều, và với quy mô như vậy, điều đó đồng nghĩa kinh tế Đan Mạch cũng sẽ chậm lại.”
Truyền thống kinh tế của nhiều địa phương vốn phụ thuộc vào một số nhà máy lớn. Nhưng hiếm khi một doanh nghiệp có thể để lại dấu ấn rõ rệt lên toàn bộ nền kinh tế quốc gia như Novo Nordisk.
Theo cơ quan thống kê Đan Mạch, đến cuối năm 2023, ngành dược – trong đó Novo Nordisk chiếm ưu thế – đã đóng góp tới 11% tăng trưởng GDP, tăng mạnh từ mức 4% năm 2019. Riêng việc tuyển dụng của Novo Nordisk chiếm 20% tăng trưởng việc làm trong năm ngoái, đồng thời là nguồn nộp thuế doanh nghiệp lớn nhất cả nước.
Dự báo tăng trưởng bị hạ thấp
Tháng trước, sau khi Novo Nordisk cảnh báo doanh thu sẽ tăng chậm trong nửa cuối năm vì cạnh tranh gay gắt, Bộ Kinh tế Đan Mạch đã hạ dự báo tăng trưởng năm 2025 xuống còn 1,4%, bằng một nửa so với trước đó. Các ngân hàng và tổ chức nghiên cứu cũng đồng loạt hạ dự báo, trong khi ngân hàng trung ương dự kiến sẽ làm tương tự trong tuần này.
Bộ trưởng Kinh tế Stephanie Lose viết trong báo cáo: “Chúng ta không thể kỳ vọng mức tăng trưởng phi thường như vài năm vừa qua, dù ngành dược phẩm vẫn sẽ đóng vai trò quan trọng.”
Một phần nguyên nhân còn do cơ quan thống kê quốc gia vừa điều chỉnh lại số liệu, cắt giảm hơn 4 điểm phần trăm so với tăng trưởng kinh tế đã công bố từ năm 2021. Điều này càng làm nổi bật tầm quan trọng của ngành dược, khi phần còn lại của nền kinh tế gần như không tăng trưởng.
Cắt giảm việc làm và tác động dây chuyền
Sau khi nhân sự tại Đan Mạch tăng gấp đôi trong 5 năm, đạt hơn 34.000 người, Novo Nordisk tuần trước tuyên bố sẽ cắt giảm khoảng 5.000 việc làm. Theo ông Pedersen, con số này chỉ chiếm 0,15% tổng việc làm cả nước, nhưng có thể ảnh hưởng đến niềm tin tiêu dùng.
Ông nói: “Vì công ty quá lớn, hầu như ai cũng quen biết một người làm tại Novo. Nhiều hộ gia đình còn nắm giữ cổ phiếu công ty. Do đó, suy giảm ở đây khiến tác động lan rộng.”
Áp lực từ nhiều phía
Khó khăn của Novo Nordisk diễn ra trong bối cảnh Đan Mạch đối diện nhiều sức ép khác. Giá thực phẩm tăng nhanh. Tập đoàn năng lượng gió Orsted do chính phủ nắm một nửa cổ phần lâm vào rắc rối tài chính sau khi chính quyền Trump ra lệnh dừng xây dựng một dự án điện gió tại Mỹ. Kinh tế phụ thuộc xuất khẩu cũng phải vật lộn với các mức thuế mới.
Giới phân tích nhắc lại bài học từ Phần Lan, khi nền kinh tế nước này chao đảo do sự suy thoái của Nokia. Dù vậy, nhiều nhà kinh tế cho rằng so sánh này chưa hoàn toàn phù hợp. Bởi khác với Nokia, Novo Nordisk vẫn dự báo doanh thu tiếp tục tăng và duy trì hàng chục nghìn việc làm tại Đan Mạch, đồng thời mở rộng cơ sở sản xuất.
Jan Størup Nielsen, chuyên gia kinh tế tại Nordea, nhận định: “Chúng ta sẽ không thấy thêm việc làm mới từ Novo trong ngắn hạn, nhưng đã có tín hiệu từ các ngành khác, như quốc phòng đang tăng trưởng và tạo cầu mới để bù đắp.”
Chính phủ có dư địa ứng phó
Đan Mạch có tỷ lệ nợ thấp, khoảng 30% GDP, so với mức tương đương 100% của Mỹ. Điều này mang lại cho chính phủ dư địa để hỗ trợ hộ gia đình khi cần thiết. Trước thềm bầu cử năm tới, chính phủ đã hạ thuế điện và một số mặt hàng tiêu dùng như cà phê, ca cao.
Rory Fennessy, nhà kinh tế tại Oxford Economics, cho biết: “Đan Mạch là quốc gia nếu muốn chi tiêu để hỗ trợ kinh tế, họ hoàn toàn có thể.” Ông nhấn mạnh, nền tảng thể chế ổn định và môi trường thân thiện kinh doanh vẫn là điểm mạnh, nhưng sự bất định từ ngành dược đã làm lộ rõ mức độ phụ thuộc của nền kinh tế.
shared via nytimes,
