Phí visa 100.000 USD của Trump gây hỗn loạn giới doanh nghiệp Mỹ
22/09/25
 |
| Thứ Sáu, Tổng thống Trump sau khi ký tuyên bố về việc áp dụng mức phí 100.000 USD cho thị thực cấp cho một số lao động nước ngoài có tay nghề cao. Ảnh: Tierney L. Cross |
Sắc lệnh bất ngờ từ Tổng thống Donald Trump vừa ban hành đã tạo cơn địa chấn lớn đối với cộng đồng doanh nghiệp Mỹ. Quy định áp đặt mức phí 100.000 USD cho visa lao động tay nghề cao H-1B khiến các tập đoàn tài chính phố Wall lẫn đại gia công nghệ rơi vào vòng xoáy lo ngại, hoang mang và phải khẩn trương điều chỉnh kế hoạch nhân sự.
Cơn chấn động từ Nhà Trắng
Tối thứ Sáu, ngay sau khi Trump ký sắc lệnh, Microsoft, Amazon và JPMorgan đã ngay lập tức gửi thông báo khẩn tới nhân viên, khuyến cáo những người đang ở ngoài lãnh thổ Mỹ với visa H-1B phải nhanh chóng quay về trước thời điểm quy định có hiệu lực lúc 0h01’ sáng Chủ nhật.
Mặc dù Nhà Trắng đã tìm cách xoa dịu vào ngày hôm sau bằng việc khẳng định mức phí này chỉ áp dụng cho hồ sơ xin visa mới, còn các trường hợp gia hạn hoặc đương đơn hiện hữu sẽ không bị ảnh hưởng, nhưng làn sóng bất an vẫn lan rộng. Trên các tài khoản mạng xã hội chính thức, chính quyền nêu rõ biện pháp này “không ảnh hưởng đến khả năng đi lại của các đương đơn H-1B đang nắm giữ visa hợp lệ”.
Tuy nhiên, nhiều tổng cố vấn pháp lý, lãnh đạo nhân sự và luật sư di trú cho biết họ vẫn phải “chọn giải pháp an toàn”. Goldman Sachs trong nội bộ cũng phát đi bản ghi nhớ, nhấn mạnh rằng tập đoàn đang phối hợp chặt chẽ với luật sư để “theo dõi diễn biến và giải thích chi tiết cho nhân viên khi có thêm thông tin”.
Doanh nghiệp chạy đua tìm lối thoát
Bernhard Mueller, đồng chủ tịch nhóm di trú tại hãng luật Ogletree Deakins, tiết lộ ông đã “ngập trong điện thoại” từ các giám đốc điều hành, thành viên hội đồng quản trị, yêu cầu hướng dẫn cách trấn an nhân viên. Mueller nói: “Chúng tôi vẫn đang bay trong màn sương mù.”
Đến tối muộn thứ Bảy, Sở Di trú và Nhập tịch Mỹ (USCIS) cũng phải phát đi bản ghi nhớ, tái khẳng định sắc lệnh của Trump chỉ có hiệu lực “đối với những đơn chưa được nộp”. Song điều đó không thể xua tan lo ngại: chính sách mới rõ ràng là bước ngoặt trong cách Mỹ phân bổ thị thực H-1B, vốn giữ vai trò huyết mạch cho ngành công nghệ và nhiều lĩnh vực khác.
Những người phản đối chương trình H-1B lâu nay cho rằng doanh nghiệp lạm dụng để thuê lao động ngoại giá rẻ, chèn ép mức lương người Mỹ. Ngược lại, giới chủ tập đoàn cho rằng đây là “van thở” giúp nước Mỹ duy trì sức cạnh tranh toàn cầu.
Bà Taylor Rogers – phát ngôn viên Nhà Trắng, bảo vệ động thái này: “Tổng thống Trump cam kết đặt người lao động Mỹ lên hàng đầu. Chính sách này sẽ ngăn việc doanh nghiệp lạm dụng hệ thống và kéo giảm mức lương.”
Lo ngại sức cạnh tranh bị bóp nghẹt
Tuy nhiên, giới lãnh đạo doanh nghiệp và hiệp hội thương mại lại đưa ra cảnh báo khác: chi phí 100.000 USD có thể làm chùn bước khả năng tuyển dụng những vị trí trọng yếu. Phòng Thương mại Mỹ khẳng định đang làm việc với chính quyền để “đánh giá toàn diện tác động và tìm giải pháp tối ưu”.
Phát ngôn viên Matt Letourneau nhấn mạnh: “Chúng tôi quan ngại sâu sắc về ảnh hưởng lên nhân viên, gia đình họ và cả doanh nghiệp Mỹ.”
Những ông lớn như Amazon, Meta, Google, Apple và Walmart – vốn là những doanh nghiệp sử dụng H-1B nhiều nhất – từ chối bình luận. Trong khi đó, Adam Kovacevich, CEO của Chamber of Progress, lo lắng Mỹ có thể tự trói tay trong cuộc đua trí tuệ nhân tạo với Trung Quốc: “Nguồn nhân lực tinh hoa trong AI vốn đã hạn chế, và phần lớn lại sinh ra ở nước ngoài.”
Nguy cơ kiện tụng và làn sóng phản đối
Các chuyên gia pháp lý dự báo các vụ kiện chắc chắn sẽ bùng nổ. Hiệp hội Luật sư Di trú Mỹ (AILA) đã bắt đầu chuẩn bị đơn khởi kiện, tìm kiếm lệnh ngăn chặn tạm thời ngay cuối tuần. Chủ tịch Jeff Joseph cho biết họ đang tìm các nguyên đơn đại diện nhiều ngành nghề để tăng sức thuyết phục.
Giám đốc điều hành AILA, ông Benjamin Johnson, thẳng thắn: “Khách hàng của chúng tôi đang trong tình trạng hỗn loạn. Tôi chỉ nghe thấy sự hoang mang và hoảng loạn.” Ông nhấn mạnh rằng không chỉ ngành công nghệ, mà cả y tế, sản xuất và giáo dục đại học cũng lệ thuộc lớn vào nguồn nhân lực H-1B.
Một kỹ sư phần mềm 29 tuổi, người Ấn Độ, chia sẻ trong lo âu: anh đã có visa đóng dấu, dự kiến bắt đầu công việc tại Mỹ sau chưa đầy 20 ngày. Khi nhận tin tức lúc đang ở Munich, anh nói chỉ biết “hoàn toàn mù mờ” về hướng đi tiếp theo. Công ty anh khuyên… “cứ ở yên”.
Microsoft, với khoảng 5.200 nhân viên theo diện H-1B, đã yêu cầu những ai còn ở Mỹ “tuyệt đối không rời đi trong tương lai gần”, bất chấp ảnh hưởng tới kế hoạch cá nhân. Bản khuyến cáo ghi rõ: “Điều quan trọng là ở lại Mỹ để tránh nguy cơ bị từ chối tái nhập cảnh.”
Quan điểm trái chiều từ giới chuyên gia
Một số chuyên gia chính sách ca ngợi quyết định của chính quyền Trump. Lora Ries – Giám đốc Trung tâm An ninh Biên giới và Di trú tại Heritage Foundation, gọi đây là “khởi đầu tốt” để cải tổ chương trình, buộc doanh nghiệp phải cân nhắc kỹ trước khi tuyển dụng lao động ngoại quốc.
Song song đó, các nhà đầu tư mạo hiểm cảnh báo về tác động dài hạn. Alan Patricof – nhà đầu tư kỳ cựu trong lĩnh vực vốn mạo hiểm và cổ phần tư nhân, cho rằng mức phí sẽ khiến startup vốn hoạt động nhiều năm không lợi nhuận khó lòng tồn tại. Ông nói: “Trong 10 năm qua, không công ty khởi nghiệp nào tôi đầu tư có khả năng chi trả khoản này.”
Theo luật, Mỹ giới hạn 85.000 visa H-1B/năm, đa số cấp cho công dân Ấn Độ. Người lao động có thể mang theo gia đình qua chương trình phụ trợ. Chính phủ Ấn Độ lập tức lên tiếng, cho biết đang đánh giá “hệ quả đầy đủ”, đồng thời cảnh báo biện pháp này “có thể gây hậu quả nhân đạo” khi làm gián đoạn đời sống của nhiều gia đình.
Tác động địa chính trị và áp lực từ cộng đồng quốc tế
Mukesh Aghi – CEO của US-India Strategic Partnership Forum, cho hay ông đã liên hệ hàng trăm doanh nghiệp thành viên để lấy ý kiến. Aghi nhấn mạnh: “Chúng tôi hiểu chính quyền muốn ngăn lạm dụng visa H-1B và điều đó đáng được ủng hộ. Nhưng đồng thời, cần bảo đảm những doanh nghiệp tạo việc làm tại Mỹ không bị trừng phạt.”
Từ góc nhìn toàn cầu, động thái này có thể ảnh hưởng đến mối quan hệ kinh tế Mỹ-Ấn, đồng thời làm suy yếu hình ảnh nước Mỹ như trung tâm thu hút nhân tài hàng đầu. Trong bối cảnh cuộc đua công nghệ và AI đang nóng lên, việc thắt chặt dòng chảy chất xám quốc tế có thể mang đến cái giá đắt không chỉ cho doanh nghiệp, mà cho cả vị thế chiến lược của Mỹ.
shared via nytimes,
