Vì sao phố Wall vẫn lạc quan giữa nhiều biến động?
05/08/26
 |
| Đà tăng của thị trường giá lên đã chuyển sang giai đoạn mới, được thúc đẩy bởi lợi nhuận doanh nghiệp. Ảnh: Jeenah Moon |
Phố Wall đang bước vào giai đoạn khá đặc biệt. Bên ngoài thị trường, hàng loạt rủi ro đang dồn dập xuất hiện: lệnh ngừng bắn mong manh giữa Mỹ và Iran, giá dầu lên xuống mạnh, khả năng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ tăng lãi suất, cuộc chiến thương mại mới của Tổng thống Donald Trump và những câu hỏi ngày càng lớn quanh cơn sốt trí tuệ nhân tạo. Tuy vậy, chứng khoán Mỹ vẫn tiến gần các mức kỷ lục mới.
Trong phiên hôm thứ Ba, hợp đồng tương lai S&P 500 tiếp tục nhích lên, đưa chỉ số này tới gần đỉnh mới. Với nhiều nhà đầu tư, đây là tín hiệu cho thấy thị trường đang chọn nhìn vào yếu tố căn bản hơn những ồn ào trước mắt: lợi nhuận doanh nghiệp.
Theo FactSet, tính đến cuối phiên thứ Sáu, 86% doanh nghiệp trong S&P 500 đã công bố kết quả lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu vượt dự báo của giới phân tích. Đây là tỷ lệ rất cao, cho thấy các công ty Mỹ vẫn có khả năng tạo ra lợi nhuận mạnh bất chấp môi trường kinh tế và địa chính trị nhiều bất định. Cổ phiếu Palantir, Snap và On Semiconductor đều tăng mạnh trước giờ mở cửa sau khi công bố kết quả tốt hơn kỳ vọng.
Động lực phía sau là sức chi tiêu bền bỉ của người tiêu dùng, nhu cầu từ khối doanh nghiệp và khả năng tăng giá sản phẩm của các công ty. Alex Karp – CEO Palantir miêu tả tăng trưởng doanh thu mới nhất của công ty là “phi thường”, đồng thời nâng dự báo cả năm. Trong mắt phố Wall, điều này quan trọng hơn nhiều tín hiệu nhiễu ngắn hạn. Nếu lợi nhuận tiếp tục tăng, thị trường vẫn có lý do để đi lên.
Lợi nhuận thay thế nỗi sợ
Jeff Buchbinder, chiến lược gia cổ phiếu trưởng tại LPL Financial, nhận định lợi nhuận sẽ là động lực chính của đà tăng cổ phiếu trong năm nay. LPL chưa nâng mục tiêu cuối năm cho S&P 500, nhưng nhiều tên tuổi lớn khác như Goldman Sachs, JPMorgan Chase và Citigroup đã điều chỉnh dự báo theo hướng tích cực hơn.
Điều này cho thấy giới đầu tư đang dần chuyển trọng tâm. Trong phần lớn thời gian qua, thị trường bị chi phối bởi lãi suất, lạm phát, chiến tranh thương mại và AI. Nay, khi mùa báo cáo kinh doanh cho thấy các doanh nghiệp vẫn kiếm tiền tốt, các lo ngại ấy tạm thời bị đẩy xuống hàng thứ hai.
Tuy nhiên, sự lạc quan này không phải không có điều kiện. Nhà đầu tư không còn chấp nhận những câu chuyện tăng trưởng mơ hồ. Họ muốn thấy doanh thu, biên lợi nhuận, dự báo cả năm và khả năng chuyển chi phí sang khách hàng. Những công ty chứng minh được điều này đang được thưởng bằng giá cổ phiếu cao hơn. Những công ty chỉ dựa vào kỳ vọng tương lai có thể tiếp tục chịu sức ép.
AI không còn là trụ đỡ duy nhất
Tín hiệu tích cực khác là đà tăng của thị trường không còn chỉ dựa vào trí tuệ nhân tạo. Trước đó, cơn sốt AI đã kéo nhiều cổ phiếu công nghệ lớn lên cao, nhưng cũng làm dấy lên lo ngại rằng các công ty đang chi quá nhiều cho trung tâm dữ liệu, chip và hạ tầng tính toán.
Gần đây, nhóm công ty siêu quy mô phục hồi rõ rệt. Amazon vượt mốc 3.000 tỷ USD vốn hóa thị trường. Meta, công ty từng chịu áp lực vì chi tiêu vốn khổng lồ, có chuỗi tăng ba phiên liên tiếp sau giai đoạn giảm mạnh. Quan trọng hơn, chỉ số S&P 500 trọng số bằng nhau, thước đo phản ánh rộng hơn sức khỏe của thị trường thay vì phụ thuộc vào vài cổ phiếu vốn hóa lớn, cũng lập kỷ lục. Điều này cho thấy đà tăng đã lan rộng hơn, không chỉ nằm ở nhóm dẫn đầu AI.
Dù vậy, AI vẫn là chủ đề then chốt. Anthropic, Google và OpenAI dự kiến gặp chính quyền Trump để thảo luận về an toàn AI, trong bối cảnh doanh nghiệp và nhà hoạch định chính sách lo ngại các mô hình AI có thể vượt khỏi kiểm soát hoặc bị khai thác để tấn công mạng. Chính quyền Trump cũng cho biết đã xây dựng khung tự nguyện để đánh giá độ an toàn của các mô hình tiên tiến. Cùng lúc, áp lực cạnh tranh từ các mô hình AI Trung Quốc giá rẻ hơn tiếp tục tăng.
Dầu, nợ và đồng yên vẫn là rủi ro lớn
Dù thị trường đang hưng phấn, danh sách rủi ro vẫn dài. Giá dầu là một trong những điểm đáng lo nhất. Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm đã lên 4,694%, cao hơn đáng kể so với mức 3,95% trước khi chiến sự Iran nổ ra hồi cuối tháng 2. Nếu căng thẳng quanh eo biển Hormuz tiếp tục làm tăng chi phí vận chuyển, giá năng lượng có thể duy trì ở mức cao hơn trước chiến tranh, kéo theo áp lực lên lạm phát và lợi nhuận doanh nghiệp.
Nợ công Mỹ cũng đang là vấn đề. Hoạt động vay mượn kỷ lục của chính phủ có thể góp phần bơm thanh khoản vào thị trường, nhưng chi phí đi vay tăng sẽ tạo áp lực cho những nhà đầu tư dùng đòn bẩy lớn. Khi lợi suất tăng, cổ phiếu đắt đỏ trở nên khó bảo vệ hơn, nhất là các công ty có định giá dựa nhiều vào tăng trưởng tương lai.
Đồng yên Nhật cũng được theo dõi sát sao. Tokyo và Washington vừa phối hợp can thiệp để hỗ trợ đồng tiền này, nhưng yên lại yếu đi sau đó. Một số nhà quan sát lo ngại động thái can thiệp có thể làm lung lay giao dịch “chênh lệch lãi ”, trong đó nhà đầu tư vay yên với chi phí thấp rồi rót tiền vào tài sản rủi ro hơn như cổ phiếu công nghệ hoặc tiền tệ thị trường mới nổi. Nếu dòng giao dịch này đảo chiều, biến động thị trường có thể tăng mạnh.
OpenAI và kỳ vọng nghìn tỷ USD
Bên cạnh diễn biến chung của phố Wall, OpenAI tiếp tục là tâm điểm của làn sóng đầu tư vào AI. Các nhà đầu tư đã cam kết hơn 180 tỷ USD vào công ty này, với kỳ vọng nhận được khoản sinh lời lớn nếu OpenAI niêm yết, có thể ngay đầu năm tới, ở mức định giá gần 1.000 tỷ USD.
Theo bảng vốn hóa được DealBook thu thập, nhóm sáng lập, nhân viên và một số nhà đầu tư từng tham gia các đợt mua cổ phần nhân viên đang nắm gần 49% cổ phần phổ thông loại A. Microsoft, nhà đầu tư sớm và đã rót hơn 13 tỷ USD vào OpenAI từ năm 2019, sở hữu hơn 1/4 công ty. Các nhà đầu tư từ những vòng gọi vốn trước nắm gần 20%, nhóm tham gia vòng mới nhất hiện sở hữu khoảng 6%, do tiền được giải ngân theo từng đợt.
Sam Altman là ngoại lệ đáng chú ý. CEO OpenAI nổi tiếng không sở hữu cổ phần trong công ty. Trong khi đó, OpenAI Foundation cũng nắm cổ phần, nhưng tỷ lệ hiện tại chưa rõ sau vòng gọi vốn 122 tỷ USD gần đây.
Câu chuyện OpenAI cho thấy phố Wall vẫn tin vào sức mạnh của AI, nhưng kỳ vọng đang trở nên thực dụng hơn. Thị trường không chỉ hỏi công nghệ có đột phá hay không, mà còn hỏi ai sở hữu bao nhiêu, ai sẽ hưởng lợi khi IPO, và mô hình kinh doanh có đủ lớn để biện minh cho định giá gần 1.000 tỷ USD hay không.
Vì vậy, sự lạc quan hiện tại của phố Wall không phải là niềm tin mù quáng. Nó dựa trên lợi nhuận doanh nghiệp đang vượt dự báo, đà tăng lan rộng hơn và kỳ vọng AI vẫn tạo ra cơ hội lớn. Tuy nhiên, bên dưới bức tranh ấy là những rủi ro chưa biến mất: dầu, lãi suất, nợ công, đồng yên, chiến tranh thương mại và câu hỏi liệu cơn sốt AI có thể chuyển hóa thành dòng tiền thật. Thị trường đang đi lên, nhưng con đường phía trước vẫn hẹp và dễ trượt.
shared via nytimes,
