Từng ghét tập thể dục, nay không thể sống thiếu vận động nhờ thuốc giảm cân
26/02/26
 |
| Suốt phần lớn cuộc đời, Jamie Selzler coi việc tập thể dục là hình phạt cho việc ăn uống quá độ. Trong ba năm qua, nó đã trở thành niềm tự hào của anh. Ảnh: Dan Koeck |
Khi mối quan hệ với vận động được viết lại
Suốt những năm tuổi 20 và 30, Jamie Selzler luôn coi việc tập thể dục như một hình phạt. Cân nặng tăng dần theo thời gian, ông cố ép mình đến phòng gym, đạp xe và nâng tạ trong tâm trạng nặng nề. Trong đầu ông luôn văng vẳng hình ảnh huấn luyện viên Jillian Michaels của chương trình The Biggest Loser quát tháo phải cố gắng hơn nữa. Sau mỗi buổi tập, ông thường tự thưởng bằng một bữa ăn lớn, thường là đồ ăn nhanh.
Đến đầu tuổi 40, cân nặng của Selzler tăng đến mức ông gặp khó khăn chỉ để đi bộ ra hòm thư trước nhà.
Năm 2023, lo sợ mình sẽ mất khả năng vận động hoàn toàn, ông bắt đầu sử dụng Wegovy, loại thuốc giảm cân thuộc nhóm GLP-1. Sau vài tháng giảm cân và cảm thấy việc di chuyển trở nên nhẹ nhàng hơn, ông ngạc nhiên khi nhận ra mình mong chờ những buổi đi bộ quanh khu phố ở Fargo, bang North Dakota. Khi tập tạ tại nhà, ông bắt đầu thích thú với cảm giác cơ bắp co lại. Lần đầu tiên, ông không còn xem tập luyện là cách để đốt calo, mà là niềm tự hào về khả năng của cơ thể.
Hiện nay, ông đi bộ hoặc leo núi hơn 11 km/ngày và tập sức mạnh 4 buổi/tuần. Selzler, 47 tuổi, nói: “Tôi yêu vận động theo cách chưa từng nghĩ tới.” Ông thậm chí đã lấy chứng chỉ huấn luyện viên cá nhân.
Từ áp lực giảm cân đến niềm vui chuyển động
Đối với nhiều người Mỹ, các thuốc giảm cân như Ozempic, Wegovy hay Zepbound đang thay đổi cách họ nghĩ về vận động và trong nhiều trường hợp, tái định hình một mối quan hệ vốn đầy xấu hổ và mặc cảm.
Hơn chục người đang dùng thuốc điều trị béo phì hoặc tiểu đường cho biết, khi không còn bị ám ảnh bởi việc phải đốt calo hay giảm số cân nặng, họ bắt đầu khám phá điều mình thực sự thích ở vận động. Tập thể dục không còn là hình phạt cho việc ăn uống, và ăn uống cũng không còn là phần thưởng sau buổi tập. Thay vào đó, vận động trở thành con đường để cảm thấy khỏe mạnh và tích cực.
Summer Kessel, chuyên gia dinh dưỡng chuyên điều trị béo phì và cũng sử dụng Zepbound, cho rằng khi chưa dùng thuốc, nhiều người bị cuốn vào việc tính toán ăn bao nhiêu, tập bao nhiêu. Bà nói: “Họ không còn không gian tinh thần để tự hỏi: Vì sao mình ghét tập thể dục?”
Theo bà, các thuốc này giúp người dùng “đưa ra những quyết định khác về vận động”.
Tập luyện không còn là nghĩa vụ
Renee Rogers, chuyên gia sinh lý học vận động tại Trung tâm Y khoa Đại học Kansas, cho rằng trong nhiều thập kỷ, ngành công nghiệp thể hình gắn chặt với giảm cân, dù thực tế tập luyện đơn thuần không phải chiến lược hiệu quả để giảm cân lâu dài. Sự phổ biến của thuốc GLP-1 mở ra cơ hội để tái định nghĩa vai trò của vận động trong đời sống.
Một số người cho biết họ đặc biệt quan tâm đến tập sức mạnh vì có bằng chứng cho thấy thuốc giảm cân có thể liên quan đến mất cơ. Dù chưa rõ đây là tác dụng trực tiếp của thuốc hay hệ quả của việc giảm cân nhanh, các chuyên gia nhấn mạnh vai trò của luyện tập kháng lực trong việc bảo vệ khối cơ.
Dana Greene, 59 tuổi, từng xem tập gym là nghĩa vụ. Sau khi dùng Mounjaro, bà cảm thấy hào hứng với máy tập tạ. Chứng kiến mẹ mình trở nên yếu ớt và không đủ sức bế cháu gái, Greene tự nhủ: “Điều đó sẽ không xảy ra với tôi.”
Hai năm sau khi dùng thuốc, một cây sồi lớn đổ xuống khu đất nhà bà. Trong hai cuối tuần, bà tự chặt và dọn sạch toàn bộ thân cây. Bà nói: “Cả nhà đều ngạc nhiên. Tôi làm hết một mình.”
Khi cơ thể bớt đau đớn
Với một số người, thuốc còn giúp việc vận động trở nên dễ chịu hơn nhờ giảm cân và có thể giảm viêm.
Lee Anglea, 57 tuổi, bắt đầu dùng Mounjaro năm 2024 trong tình trạng đau nhức liên tục ở mắt cá, đầu gối, hông và lưng dưới. Bà thường phải dùng gậy chống. Bà nói: “Tôi sợ tập thể dục. Chỉ cần đi bộ là đau nhiều ngày.”
Ngay sau liều đầu tiên, bà cho biết cơn đau giảm dần. Bà tăng số bước đi mỗi ngày, tập kháng lực và yoga ghế. Dần dần, bà nhận ra vận động giúp tinh thần bình ổn.
Bà nói: “Tôi từng nghĩ những người nói tập thể dục làm bạn hạnh phúc là dối trá. Giờ đây, đó là niềm vui thực sự.” Năm ngoái, khi hoàn thành cuộc đua 5 km đầu tiên, bà đã bật khóc.
Selzler cũng thay đổi cách nhìn về ăn uống. Ông nói: “Trước đây, tôi coi đồ ăn là phần thưởng sau khi vận động. Giờ tôi xem thức ăn là nhiên liệu cho vận động.”
Mặt trái của quá trình thay đổi
Tuy nhiên, không phải ai dùng thuốc cũng có trải nghiệm tích cực. Nhiều diễn đàn trực tuyến đầy những chia sẻ về mệt mỏi hoặc tác dụng phụ tiêu hóa khiến việc vận động khó khăn.
Một phần nguyên nhân có thể do ăn và uống không đủ, bởi thuốc làm giảm cảm giác thèm ăn và khát nước. Một số người tập trung quá mức vào protein để giữ cơ, nhưng lại thiếu chế độ ăn cân bằng và đủ nước, yếu tố quan trọng cho sức bền.
Becky Hinman, 38 tuổi, chơi tennis phong trào, gọi Zepbound là “con dao hai lưỡi”. Giảm cân giúp bà bớt đau đầu gối và di chuyển nhanh hơn, nhưng bà nhanh mệt khi thi đấu. Sau khi giảm liều và cải thiện dinh dưỡng, tình trạng được cải thiện.
Tương lai của ngành thể hình
Ngành thể hình đang dần thích nghi với thực tế mới, nơi lời hứa giảm cân nhanh chóng không còn là động lực duy nhất. Một số chuyên gia coi thuốc giảm cân là mối đe dọa, trong khi số khác xây dựng chương trình tập luyện riêng cho người sử dụng thuốc.
Rogers thận trọng với các chương trình này vì chưa rõ bằng chứng khoa học. Bà cho rằng đây là cơ hội để giúp nhiều người tìm thấy niềm vui và ý nghĩa trong vận động.
Bà nói: “Những người chưa từng xem mình là người yêu thể thao có thể cần thêm hỗ trợ.”
Với Selzler, những chuyến đi bộ dài qua công viên North Dakota và cảm giác tiến bộ trong phòng gym đã trở thành phần không thể thiếu của cuộc sống.
Ông nói: “Giống như tôi vừa được ra khỏi nhà tù. Tôi sẽ không quay lại.”
shared via nytimes,
