Intel ló tín hiệu hồi sinh sau nhiều năm sa sút
26/06/26
Tuần này, tại hội nghị công nghệ ở San Francisco, nhiều người vây quanh Lip-Bu Tan, CEO Intel, chụp ảnh cùng ông. Cảnh tượng này khiến một số người trong ngành liên tưởng đến cách Jensen Huang, CEO Nvidia, được đối xử như ngôi sao của giới bán dẫn. Với Intel, công ty từng bị xem là biểu tượng sa sút của Thung lũng Silicon, đây là dấu hiệu cho thấy hình ảnh của họ đang thay đổi.
Không lâu trước đây, Intel vẫn chìm trong khủng hoảng. Doanh số lao dốc, chi phí tăng, nợ phình to. Mùa hè năm ngoái, chính phủ Mỹ phải can thiệp và mua 10% cổ phần công ty. Nay, Intel bắt đầu cho thấy vài tín hiệu hồi sinh. Giá trị thị trường tăng hơn gấp ba lần, lên khoảng 650 tỷ USD. Hoạt động kinh doanh được hưởng lợi từ làn sóng trí tuệ nhân tạo, trong khi công ty giành thêm các khách hàng lớn như Nvidia, Apple và Google.
Intel trong chiến lược chip của Mỹ
Intel không chỉ là câu chuyện của doanh nghiệp riêng lẻ. Công ty là trung tâm trong nỗ lực của chính quyền Donald Trump nhằm đưa thêm hoạt động sản xuất chip về Mỹ và giảm phụ thuộc vào Đài Loan. Với tư cách nhà sản xuất chip tiên tiến duy nhất của Mỹ có năng lực nghiên cứu cao cấp trong nước, tương lai của Intel sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến vị thế ngành bán dẫn Mỹ.
Tháng 3/2025, khi Lip-Bu Tan lên nắm quyền, ông đối mặt với nhiệm vụ nặng nề. Chưa đầy một năm trước, Trump từng yêu cầu Tan từ chức vì lo ngại công ty cũ có liên quan đến việc bán công nghệ chip cho Trung Quốc. Nhưng chỉ vài ngày sau, hai bên gặp nhau và đạt thỏa thuận để chính phủ Mỹ mua 10% cổ phần Intel với giá 8,9 tỷ USD. Khoản tiền này là phần còn lại trong gói tài trợ liên bang mà Intel được hứa theo Đạo luật CHIPS và Khoa học.
Động thái này vừa là cú hích tài chính, vừa là tín hiệu chính trị. Chính quyền Trump cho thấy họ muốn Intel thành công. Sau đó, Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick được cho là đã gây sức ép để các lãnh đạo công nghệ lớn hợp tác với Intel, trong đó có Jensen Huang của Nvidia, Elon Musk của SpaceX và Tim Cook của Apple.
AI mở ra cơ hội mới
Sự thay đổi đến đúng lúc AI đang tái định hình thị trường chip. Các tập đoàn công nghệ rót hàng trăm tỷ USD vào chip cho trung tâm dữ liệu. Các trợ lý AI (AI agent) ngày càng phổ biến và vẫn cần nhiều bộ xử lý trung tâm (CPU), sản phẩm truyền thống của Intel. Cùng lúc, TSMC, nhà sản xuất hơn 90% chip tiên tiến toàn cầu, nhận nhiều đơn hàng hơn khả năng đáp ứng.
Intel nhanh chóng hưởng lợi. Nhà máy gần Phoenix, sử dụng công nghệ mới để sản xuất chip dày đặc hơn và tiết kiệm năng lượng hơn, trở thành tài sản quan trọng. Tháng 9, Nvidia thông báo đầu tư 5 tỷ USD vào Intel và sẽ dùng CPU Intel tùy chỉnh trong máy tính cá nhân cũng như trung tâm dữ liệu. Sau tin này, cổ phiếu Intel tăng 23%.
Tháng 5, Elon Musk và Lip-Bu Tan thống nhất việc Intel cung cấp công nghệ hỗ trợ dự án sản xuất chip Terafab của Musk. Gần đây, Apple cũng đồng ý sản xuất một phần nhỏ chip laptop tại các nhà máy Intel từ năm 2027, và chip điện thoại thông minh có thể theo sau. Với Intel, những thỏa thuận này là chiến thắng quan trọng sau nhiều năm đầu tư công nghệ nhưng không giành được khách hàng lớn.
Tuy vậy, các thỏa thuận vẫn đi kèm điều kiện. Các hợp đồng với Musk và Apple phụ thuộc vào tiến độ công nghệ sản xuất mới của Intel, gọi là 14A. Mùa thu này, công ty dự kiến giao bộ công cụ thử nghiệm cho khách hàng trước khi họ đưa ra cam kết cuối cùng. Intel đã mở được cánh cửa, nhưng vẫn phải chứng minh rằng họ có thể sản xuất ổn định ở trình độ cao nhất.
Hồi phục chưa phải xoay chuyển hoàn toàn
Tan đang mạnh tay cắt giảm chi phí. Intel giảm nhân sự từ 108.900 người khi ông nhậm chức xuống khoảng 78.500 người, và muốn tiến tới quy mô 75.000 người. Việc thu hẹp bộ máy phản ánh áp lực kiểm soát chi phí sau nhiều năm chi tiêu lớn cho nhà máy và công nghệ mới.
Làn sóng AI agent giúp doanh số trung tâm dữ liệu của Intel phục hồi. Tháng 4, công ty đạt thỏa thuận bán chip trung tâm dữ liệu tùy chỉnh cho Google và báo cáo doanh thu mảng trung tâm dữ liệu cùng AI tăng 22% so với cùng kỳ, lên 5,1 tỷ USD.
Nhưng Intel vẫn chưa thoát khỏi khó khăn. Công ty tiếp tục thua lỗ và mất thị phần. Thị phần chip máy chủ của Intel đã giảm từ gần 100% một thập niên trước xuống khoảng 65%, trong khi Arm và AMD tăng tốc nhờ công nghệ cạnh tranh hơn. Quý 1, Intel ghi nhận doanh thu tăng 7% lên 13,6 tỷ USD, nhưng vẫn lỗ 3,7 tỷ USD, trong đó mảng sản xuất chip lỗ hoạt động 2,5 tỷ USD.
Việc bắt kịp đối thủ sẽ không dễ. Intel đã giảm chi cho công nghệ tương lai và cắt mạnh ngân sách Intel Labs, bộ phận nghiên cứu từng tạo ra nhiều cải tiến quan trọng cho chip. Công ty cũng cần cơn sốt AI tiếp tục đủ nóng để các khoản đầu tư vào nhà máy tại Arizona và New Mexico phát huy hiệu quả.
Tan hiểu quá trình hồi sinh mới chỉ bắt đầu. Theo những người quen biết ông, CEO Intel cho rằng cần ít nhất phải 5 năm để xoay chuyển công ty. Intel đã có vài tín hiệu tích cực, chính phủ hậu thuẫn, khách hàng lớn quay lại, AI tạo thêm nhu cầu và thị trường nhìn công ty bằng ánh mắt khác. Nhưng từ dấu hiệu hồi sinh đến cuộc lột xác hoàn chỉnh vẫn là con đường rất dài.
shared via nytimes,
