IBM có phải tín hiệu cảnh báo cho ngành công nghệ?
16/07/26
 |
| Thứ Ba, bản dự báo lợi nhuận ảm đạm từ CEO IBM, Arvind Krishna, khiến các nhà đầu tư lo ngại. Ảnh: Benoit Tessier |
Thứ Ba là ngày tồi tệ với IBM. Cổ phiếu Big Blue lao dốc 25%, đánh dấu phiên giao dịch tệ nhất của tập đoàn kể từ ít nhất năm 1968. Nguyên nhân đến từ việc IBM báo trước kết quả kinh doanh quý thấp hơn nhiều so với kỳ vọng của giới phân tích, trong đó trí tuệ nhân tạo vừa là cơ hội, vừa là sức ép lớn nhất.
Cú rơi của IBM nhanh chóng kéo theo nhiều cổ phiếu phần mềm lớn như Workday, ServiceNow và Salesforce. Từ đầu năm 2026, chỉ số S&P 500 Software Industry Index giảm gần 15%, phản ánh nỗi lo ngày càng rõ rằng AI không chỉ tạo ra làn sóng tăng trưởng mới, mà còn đang làm xáo trộn mô hình kinh doanh của những công ty phần mềm và dịch vụ công nghệ lâu đời.
Vấn đề của IBM nằm ở chỗ khách hàng doanh nghiệp đang ưu tiên chi tiêu vốn cho hạ tầng AI, như máy chủ, lưu trữ và chip nhớ, thay vì các sản phẩm phần cứng truyền thống của IBM, trong đó có máy tính mainframe. Doanh số mainframe giảm 7%. CEO Arvind Krishna thừa nhận IBM đã không lường trước mức độ khách hàng tái phân bổ ngân sách sang hạ tầng AI mạnh đến vậy.
Khi AI hút cạn ngân sách công nghệ
Trong nhiều năm, IBM cố tái định vị mình quanh điện toán đám mây lai, phần mềm doanh nghiệp, tư vấn công nghệ và AI. Nhưng báo cáo mới cho thấy sự chuyển dịch chi tiêu của khách hàng có thể đang diễn ra nhanh hơn năng lực thích ứng của tập đoàn. Khi doanh nghiệp dồn tiền cho hạ tầng AI, các khoản chi công nghệ khác bị siết lại.
Trong quý vừa qua, mảng phần mềm của IBM vẫn tăng 5% nhưng thấp hơn kỳ vọng phố Wall. Đây là tín hiệu đáng lo vì phần mềm vốn được xem là mảng ổn định và có biên lợi nhuận tốt hơn phần cứng. Áp lực cạnh tranh cũng đang tăng lên từ các công cụ lập trình AI như Claude Code của Anthropic. Theo tờ Bloomberg, Starbucks đang tìm cách tự xây phiên bản nội bộ của công cụ bảo trì hiện do IBM vận hành.
Krishna thẳng thắn nói rằng diễn biến vừa qua tệ hơn kỳ vọng. Trong môi trường hiện nay, các đội ngũ của IBM cần thực thi gần như hoàn hảo, nhưng quý này tập đoàn đã vấp.
Phần mềm hay tư vấn công nghệ mới đáng lo?
Dù cổ phiếu phần mềm bị bán tháo theo IBM, một số nhà phân tích cho rằng không nên khái quát quá nhanh. Theo Kirk Materne của Evercore ISI, vấn đề của IBM có thể chủ yếu đến từ cú hụt của mảng mainframe, việc coi đây là dấu hiệu xấu cho toàn bộ ngành phần mềm có thể không phù hợp.
Tuy vậy, các công ty tư vấn công nghệ có thể là nhóm đáng lo hơn. Cổ phiếu Accenture và Cognizant Technology Solutions đều giảm hơn 2,5% trong cùng phiên. Nếu AI giúp doanh nghiệp tự động hóa nhiều công việc từng phải thuê ngoài, các hãng tư vấn và dịch vụ công nghệ sẽ chịu áp lực lớn hơn. Khách hàng có thể cắt giảm dự án, trì hoãn hợp đồng hoặc yêu cầu hiệu quả cao hơn với chi phí thấp hơn.
Không phải mọi công ty công nghệ đều chịu tác động tiêu cực. Một số nhà cung cấp an ninh mạng tăng mạnh, trong đó cổ phiếu CrowdStrike tăng 12%. Điều này phản ánh hướng chi tiêu khác. Khi các mô hình AI mới làm lộ thêm lỗ hổng và rủi ro bảo mật, doanh nghiệp buộc phải tăng đầu tư vào an ninh mạng.
Bài kiểm tra cho mùa báo cáo
Áp lực với ngành công nghệ có thể chưa dừng lại. Chi phí cho hạ tầng AI, đặc biệt là bộ xử lý và chip nhớ, đang ăn vào ngân sách công nghệ của doanh nghiệp. Khi phần lớn ngân sách bị hút vào trung tâm dữ liệu, máy chủ và năng lực tính toán, các khoản chi tùy ý cho phần mềm, dịch vụ tư vấn hoặc nâng cấp hệ thống truyền thống có thể bị đẩy xuống sau.
Anurag Rana, nhà phân tích của tờ Bloomberg Intelligence, cho rằng chi tiêu công nghệ tùy ý đang xấu đi và có thể trở thành chủ đề chính khi hầu hết công ty phần mềm công bố kết quả kinh doanh. Vì vậy, thị trường sẽ theo dõi sát báo cáo sắp tới của ServiceNow và Cognizant để xem hiệu ứng AI là vấn đề riêng của IBM hay tín hiệu rộng hơn cho toàn ngành.
IBM từng nhiều lần sống sót qua các làn sóng công nghệ lớn, từ máy tính cá nhân, internet đến điện toán đám mây. Nhưng AI đang đặt ra bài toán khác. AI không chỉ tạo ra sản phẩm mới. AI thay đổi cách doanh nghiệp phân bổ ngân sách, sử dụng phần mềm và đánh giá giá trị dịch vụ công nghệ. Cú lao dốc của IBM vì thế có thể không chỉ là câu chuyện của tập đoàn già cỗi. Đây có thể là tiếng chim hoàng yến trong mỏ than, cảnh báo kỷ nguyên AI sẽ làm đau cả những tên tuổi từng được xem là trụ cột của ngành công nghệ.
shared via nytimes,
