AMD ký thỏa thuận “chip đổi cổ phần” với Meta trong cuộc đua với Nvidia
25/02/26
 |
| Lisa Su, CEO của AMD, cố gắng thâm nhập thị trường chip trí tuệ nhân tạo (AI) vốn bị Nvidia thống trị. Ảnh: Steve Marcus/Reuters |
Cú rẽ chiến thuật
Trong vài tháng gần đây, Advanced Micro Devices (AMD) theo đuổi chiến thuật khác thường trong nỗ lực bắt kịp Nvidia ở mảng chip trí tuệ nhân tạo, nơi biên lợi nhuận cao và nhu cầu tăng nhanh. Công ty bắt đầu đề nghị nhóm khách hàng quan trọng được quyền nắm giữ số cổ phần đáng kể, đổi lại việc họ mua bán dẫn của AMD.
Meta mua chip trị giá hàng tỷ USD, kèm quyền sở hữu 10%
Vào thứ Ba, AMD cho biết Meta sẽ mua lượng chip trị giá hàng tỷ USD để phát triển công nghệ Al và vận hành các trung tâm dữ liệu mới. Theo hai công ty, trong khuôn khổ thỏa thuận, Meta có thể nắm tới 10% cổ phần của nhà sản xuất chip.
Mô thức “chip đổi cổ phần” không phải lần đầu xuất hiện. Tháng 10, AMD đạt thỏa thuận tương tự với OpenAI, cung cấp chip để đổi lấy một phần lợi ích tài chính.
Vòng tròn tài trợ và mua sắm
Thỏa thuận Meta–AMD phản ánh dạng giao dịch vòng tròn phổ biến trong làn sóng Al Nhiều năm qua, Nvidia đầu tư hàng tỷ USD vào một số khách hàng, trong đó có OpenAI (công ty đứng sau ChatGPT), xAI của Elon Musk và CoreWeave, doanh nghiệp phát triển trung tâm dữ liệu. Những khách hàng này sau đó sử dụng nguồn vốn để chi tiêu cho chip của Nvidia.
Vòng tròn tương tự cũng xuất hiện ở phía các “đại gia” đám mây. Microsoft, Google và Amazon, nhóm mua chip Nvidia cho trung tâm dữ liệu, đã đầu tư hàng tỷ USD vào OpenAI và Anthropic, các công ty lại phụ thuộc vào năng lực tính toán của chính những tập đoàn công nghệ này.
Các cấu trúc giao dịch như vậy khiến một số nhà đầu tư Phố Wall đặt câu hỏi liệu cơn sốt Al có mang dáng dấp bong bóng. Khi vốn và doanh thu luân chuyển trong hệ khép kín, ranh giới giữa nhu cầu thực và nhu cầu tự tạo trở nên khó xác định, đặc biệt ở các lớp chi tiêu lớn như chip, trung tâm dữ liệu và phần mềm.
Gil Luria, trưởng bộ phận nghiên cứu công nghệ tại công ty môi giới D.A. Davidson, nhận xét chi phí cho “đợt xây dựng Al” quá cao, khiến chỉ một nhóm doanh nghiệp có thể tài trợ. Ông nói: “Họ đang đặt cược công nghệ sẽ đủ mạnh để cuối cùng mọi người đều mua từ họ, nếu điều đó không xảy ra, họ sẽ dừng đầu tư.”
Quy mô điện năng
Theo AMD, trong thỏa thuận nhiều năm, Meta mua khối lượng chip tương đương mức tiêu thụ điện tới 6 GW, đủ cấp điện cho hơn 5 triệu hộ gia đình. Lisa Su, CEO của AMD, cho biết quan hệ hợp tác với Meta sẽ giúp AMD đứng “ở trung tâm của đợt xây dựng Al toàn cầu”.
Thỏa thuận cho thấy cách bà Su dùng đàm phán sáng tạo để mở đường vào thị trường Al vốn do Nvidia thống trị. Nvidia đi đầu ngành chip Al và tuyên bố nắm hơn 90% thị phần, đồng thời là doanh nghiệp giá trị vốn hóa cao nhất thế giới, duy trì quan hệ với các khách hàng lớn như OpenAI và Meta.
Giá thành mở ra khoảng trống cho lựa chọn thay thế
Nvidia bán chip với mức giá cao, dựa trên lợi thế hiệu năng vượt trội so với các đối thủ. Tuy nhiên, giá cao khiến các khách hàng như Meta và OpenAI tốn kém hơn khi mở rộng trung tâm dữ liệu. Từ đó, họ bắt đầu tìm kiếm nhà cung cấp thay thế.
Patrick Moorhead, chủ tịch Moor Insights & Strategy, cho biết doanh nghiệp muốn có nhiều lựa chọn để giảm chi phí, AMD đã cải tổ thiết kế chip và siêu máy tính, tạo ra sản phẩm cạnh tranh hơn với Nvidia. Ông nhận xét: “Không ai nghĩ AMD là đối thủ nghiêm túc, nhưng điều này cho thấy họ không chỉ ăn may một lần và có chiến lược.”
Phản ứng thị trường và lịch giao hàng
Trong phiên giao dịch đầu ngày, cổ phiếu AMD tăng hơn 6%. Cổ phiếu Nvidia giảm 2%. Nvidia dự kiến công bố báo cáo lợi nhuận mới nhất vào thứ Tư, sự kiện theo quý được nhà đầu tư theo dõi sát do ảnh hưởng lớn của công ty lên các chỉ số thị trường.
Meta tuyên bố, thỏa thuận nhằm “đa dạng hóa” công nghệ phía sau hạ tầng trung tâm dữ liệu. AMD cho biết sẽ sản xuất chip theo thông số Meta yêu cầu, và trong nửa sau năm 2026, việc giao hàng sẽ bắt đầu.
Dù ký với AMD, Meta vẫn là khách hàng lớn của Nvidia. Tuần trước, Meta đồng ý chi hàng tỷ USD cho hàng triệu chip Nvidia. Hai bên không công bố lượng mua này hỗ trợ bao nhiêu GW điện.
shared via nytimes,
