Xbox tái cấu trúc khi Microsoft dồn tiền cho AI
07/07/26
 |
| Dù Microsoft đầu tư mạnh vào Xbox, doanh thu mảng trò chơi điện tử của tập đoàn vẫn sụt giảm. Ảnh: Stephane De Sakutin/Agence France-Presse |
Cú cắt sâu vào mảng trò chơi
Thứ Hai vừa rồi, Microsoft cho biết sẽ thực hiện những thay đổi lớn với mảng trò chơi điện tử Xbox: bỏ một số studio game và cắt 20% nhân sự Xbox. Hiện tại, công ty dự kiến sa thải 1.600 nhân viên Xbox và cắt thêm 1.250 vị trí trong năm tới.
Đợt cắt giảm đầu tiên tại Xbox nằm trong kế hoạch sa thải 4.800 người được Microsoft công bố cùng ngày, tương đương khoảng 2% lực lượng lao động. Đây là bước tinh giản mới nhất của tập đoàn trong lúc họ rót hàng chục tỷ USD vào hạ tầng phục vụ trí tuệ nhân tạo.
Ban lãnh đạo Microsoft thừa nhận đánh giá sai thách thức kinh tế của ngành trò chơi. Asha Sharma – giám đốc điều hành Xbox, viết trong thư gửi nhân viên: “Các đội nền tảng hiện lớn hơn 40% so với đầu thế hệ này, trong khi lượng người chơi và thời gian chơi đều giảm. Khi tái thiết Xbox, chúng ta sẽ đơn giản hóa.”
Xbox chỉ đóng góp khoảng 6% doanh thu Microsoft, nhưng kể từ năm 2001, khi tham gia cuộc đua máy chơi game với Nintendo và Sony, đây là một trong những thương hiệu có ảnh hưởng lớn nhất ngành game. Trong đại dịch Covid-19, trò chơi điện tử từng trở thành mảng tiêu dùng quan trọng của Microsoft. Nhưng sau đó, ưu tiên áp đảo của tập đoàn chuyển sang AI, và doanh số mảng game đi xuống.
Sai lầm mua sắm và sức ép lợi nhuận
Các nhà phân tích nhận định Microsoft chi quá tay cho các thương vụ mua studio, kém hiệu quả với người tiêu dùng và mắc nhiều sai lầm chiến lược. Tập đoàn đối mặt với vấn đề tương tự Apple: cơn sốt AI khiến chi phí chip nhớ dùng trong thiết bị tăng mạnh.
Năm tháng trước, bà Sharma mới gia nhập Xbox với kế hoạch hồi sinh mảng trò chơi của Microsoft. Trong thư gửi nhân viên, bà đặt mục tiêu đầy tham vọng: tăng gấp đôi phạm vi tiếp cận của Xbox lên một tỷ người dùng hằng ngày. Bà viết: “Lịch sử ghi nhận rất nhiều công ty nhầm lẫn giữa tuổi đời dài và tính tất yếu, chúng ta sẽ không là một trong số đó.”
Thay vì đóng cửa hàng loạt thương hiệu studio được giới phê bình đánh giá cao, Xbox dự định tạo đường sống bên ngoài Microsoft cho một số studio, có thể giúp khoảng 350 nhân viên tránh bị sa thải. Double Fine, studio tạo ra dòng game Psychonauts, và Compulsion Games trở thành công ty độc lập dưới quyền ban lãnh đạo hiện tại, đồng thời năm giữ các thương hiệu phát triển dưới thời Microsoft. Undead Labs và Ninja Theory sẽ được bán cho các bên mua chưa tiết lộ. Arkane Studios bắt đầu xem xét các lựa chọn khác.
Các studio còn lại của Xbox, gồm Activision Blizzard và ZeniMax Media cũng bị cắt giảm, tương tự như các đội nền tảng của thương hiệu.
Canh bạc studio đảo chiều
Những thay đổi này là cú quay đầu mạnh của Xbox, vốn chi hàng tỷ USD mua nhà phát triển game. Năm 2023, Microsoft hoàn tất thương vụ lớn nhất lịch sử ngành game khi mua Activision Blizzard với giá 69 tỷ USD, sở hữu các dòng game như Call of Duty và Candy Crush. Trước đó, công ty chi 7,5 tỷ USD mua ZeniMax Media, nhà phát hành Fallout và The Elder Scrolls.
Kỳ vọng ban đầu là thư viện game lớn hơn kéo theo doanh số máy chơi game và phần mềm tăng mạnh. Tuy nhiên năm 2020, Xbox Series X|S ra mắt và gây thất vọng về thương mại. Theo email của bà Sharma, trong năm điển hình, Xbox mất 64 xu cho mỗi USD đầu tư vào các studio game.
Satya Nadella – CEO Microsoft, gần đây nói trên podcast công nghệ “Hard Fork” của tờ The New York Times về việc công ty phải biến trò chơi thành hoạt động bền vững, xứng với vị thế “một trong những nguồn giải trí tốt nhất”. Đồng thời, ông cho biết người chơi Xbox phát trực tuyến game trên YouTube kiếm được nhiều tiền từ các trò chơi hơn chính Microsoft.
AI định hình lại Microsoft
Microsoft là một trong nhiều tập đoàn công nghệ lớn cắt giảm việc làm nhằm chuyển vốn sang AI. Tháng 4, công ty nói với nhà đầu tư về kế hoạch dự kiến chi khoảng 190 tỷ USD cho đầu tư vốn vào trung tâm dữ liệu và hạ tầng khác trong năm nay, tăng hơn 60% so với năm 2025. Đồng thời, lực lượng lao động có khả năng thu hẹp.
Amy Coleman, giám đốc nhân sự Microsoft, viết cho nhân viên: “Lý do là doanh nghiệp đang thay đổi vì thế giới xung quanh thay đổi”. Bà tuyên bố AI không thể thay thế các công việc này, nhưng công nghệ có thể thay đổi ưu tiên và cách con người làm việc.
Trong đại dịch, số nhân viên Microsoft tăng mạnh, nhảy 26% trong hai năm lên 221.000 người vào tháng 6/2022. Từ đó, con số này gần như đi ngang. Lợi nhuận năm tài chính hiện tại của tập đoàn dự kiến tăng 26% so với năm trước.
Ngoài Xbox, lực lượng bán hàng cũng bị ảnh hưởng nặng khi Microsoft tiếp tục điều chỉnh cách bán các sản phẩm AI. Nhiều vị trí bị cắt nằmbên ngoài nước Mỹ. Tại bang Washington, nơi Microsoft đặt trụ sở, dưới 1% lực lượng lao động bị sa thải.
Đầu mùa hè năm ngoái, Microsoft sa thải khoảng 15.000 người. Tháng 4, công ty lần đầu tiên đề nghị mua lại hợp đồng với hàng nghìn nhân viên lâu năm, áp dụng cho khoảng 7% nhân viên Mỹ và dự kiến tốn 900 triệu USD. Theo bà Coleman, hơn 30% số người đủ điều kiện chấp nhận gói nghỉ hưu.
Với Xbox, đợt tái cấu trúc này cho thấy Microsoft không còn chấp nhận tăng trưởng bằng quy mô nếu lợi nhuận không theo kịp. Trong kỷ nguyên AI, ngay cả thương hiệu giải trí biểu tượng cũng phải chứng minh xứng đáng với vốn và sự chú ý của tập đoàn mẹ.
shared via nytimes,
