Truyền hình thực tế đang đối mặt với hiện thực khắc nghiệt
25/03/26
 |
| Ảnh: Guillem Casasus |
Một kỷ nguyên đang lặng lẽ khép lại
Trong tháng này, MTV thông báo chương trình Jersey Shore Family Vacation – phiên bản hồi sinh của loạt truyền hình thực tế ngập tràn rượu chè từng rất nổi tiếng đầu những năm 2010 – sẽ kết thúc sau mùa thứ chín. Vài tháng trước, kênh này cũng xác nhận dừng Catfish: The TV Show sau gần 300 tập phát sóng.
HGTV cũng đang trong làn sóng hủy chương trình hàng loạt, từ Christina on the Coast đến Bargain Block. Food Network, TLC và nhiều kênh truyền hình cáp khác cũng làm điều tương tự.
Tất nhiên, mọi chương trình truyền hình đều có vòng đời nhất định. Nhưng ở thời điểm hiện tại, truyền hình thực tế đang phải đối mặt với thực tế nghiệt ngã hơn nhiều. Sự thay đổi nhanh chóng của ngành truyền hình đang khiến thời kỳ của nội dung không kịch bản dần biến mất.
Theo số liệu của Luminate, số chương trình lượng truyền hình thực tế và chương trình không kịch bản có mùa phát sóng mới tại Mỹ đã giảm 1/3 kể từ năm 2022. Chỉ riêng năm 2025, con số này giảm thêm 15%, xuống còn 794 chương trình.
Trong nhiều năm, ngành giải trí đã dành nhiều thời gian bàn luận về sự suy giảm mạnh của phim truyền hình kịch bản. Nhưng những biến chuyển ở mảng truyền hình thực tế cũng sắc nét không kém, dù ít được chú ý hơn nhiều.
Sự sụt giảm này diễn ra ở hầu hết mọi tiểu thể loại, từ nấu ăn, thiết kế, sửa nhà đến du lịch và tội phạm.
Mark Cronin, nhà sản xuất kỳ cựu và là một trong những người tạo ra thương hiệu Below Deck của Bravo, nhận xét: “Có ít kênh hơn, bật đèn xanh cho ít chương trình hơn, mọi thứ dường như đang bị kéo xuống đáy. Tất cả đều co lại, hiện tại gần như không còn chương trình mới.”
Những ngoại lệ hiếm hoi giữa xu hướng đi xuống
Dĩ nhiên, truyền hình thực tế không hoàn toàn mất đi sức sống. Một số chương trình vẫn tạo được đột phá, như The Traitors hay Love Island USA. Những thương hiệu đã thành danh như Housewives, Below Deck và Survivor vẫn duy trì được lượng khán giả đông đảo.
Nhưng điều thay đổi là các đài truyền hình đã trở nên thận trọng hơn rất nhiều trong việc quyết định sản xuất chương trình mới. Họ nỗ lực mọi cách để giữ cho các chương trình hiện có còn sức hút, đôi khi thành công, đôi khi thất bại.
Dancing With the Stars là một ví dụ tích cực, khi chương trình tìm lại khán giả nhờ sức lan tỏa từ TikTok. Ngược lại, màn chiêu trò trong khâu casting của The Bachelorette đã phản tác dụng nghiêm trọng đến mức ABC quyết định hoãn hẳn một mùa sắp phát sóng.
Trong các cuộc trao đổi với truyền thông, nhiều lãnh đạo truyền hình cho rằng có ba nguyên nhân chính dẫn đến sự sụt giảm mạnh của mảng không kịch bản: sự lao dốc nhanh của truyền hình cáp, sự trỗi dậy không ngừng của YouTube và các nền tảng số, cùng với làn sóng hợp nhất kéo dài trong ngành giải trí.
Paul Telegdy, cựu Chủ tịch phụ trách mảng giải trí của NBC và là lãnh đạo kỳ cựu trong lĩnh vực truyền hình thực tế, nói rằng có quá nhiều yếu tố cùng lúc đang bóp nghẹt dòng tiền của những người làm nghề.
Truyền hình cáp suy yếu kéo theo truyền hình thực tế co cụm
Nguyên nhân lớn nhất, theo giới điều hành, là sự suy giảm kéo dài về lượng người xem và doanh thu của truyền hình cáp trong vài năm gần đây.
Dù truyền hình thực tế vốn rẻ hơn nhiều so với phim truyền hình kịch bản, các đợt cắt giảm ngân sách mạnh tại các kênh cáp vẫn khiến tham vọng sản xuất bị thu hẹp đáng kể.
Năm 2019, HGTV – ngôi nhà của các chương trình như Fixer Upper hay Property Brothers – từng có tới 78 chương trình gốc không kịch bản. Năm 2025, con số đó chỉ còn 35, theo Luminate.
Food Network trước đây sản xuất khoảng 70 chương trình thực tế/năm. Giờ đây, số lượng đã giảm một nửa.
Những mạng như Lifetime, E!, MTV và Oxygen cũng chứng kiến sản lượng chương trình lao dốc.
Điều đáng nói là các nền tảng streaming không thể bù đắp được phần suy giảm đó. Số lượng truyền hình thực tế trên các dịch vụ phát trực tuyến nhìn chung chỉ giữ ở mức ổn định. Hulu và Amazon Prime Video có tăng trong vài năm qua, nhưng số lượng chương trình thực tế trên Netflix lại giảm trong năm ngoái.
Chris Arundel, người từng giám sát hậu kỳ cho các series như Ghost Hunters và Wicked Tuna, cho biết ông bắt đầu cảm thấy có điều gì đó không ổn từ khoảng ba năm trước, vào thời điểm biên kịch và diễn viên Hollywood đồng loạt đình công.
Nhiều người trong ngành từng tin rằng các hãng phim và đài truyền hình sẽ đổ tiền mua thêm truyền hình thực tế để lấp khoảng trống, giống như họ từng làm trong đợt ngừng việc năm 2007-2008. Nhưng điều đó đã không xảy ra.
Thay vào đó, Arundel bắt đầu nhận thấy nhiều đồng nghiệp vốn luôn có việc lại thất nghiệp. Một số người đã rời hẳn ngành.
Ông nói: “Ngành này dường như đang đổi chiều. Bạn có cảm giác bất an, có một cái hố trong bụng và tự nhủ: Thứ này không còn đi lên nữa, nó đang đi xuống.”
Arundel, từng là Phó chủ tịch hậu kỳ tại Lionsgate, đã bị sa thải năm ngoái. Gần đây, ông chuyển sang làm việc cho một nhà sáng tạo nội dung trên YouTube. Theo ông, nếu còn muốn bám trụ với ngành này dưới bất kỳ hình thức nào, ông buộc phải thay đổi hướng đi.
YouTube trở thành lực hút mới của nội dung không kịch bản
Sự thống trị ngày càng rõ nét của YouTube trong hệ sinh thái truyền thông đang kéo theo cả nhân lực lẫn nội dung từ truyền hình truyền thống sang.
Đội ngũ sản xuất chương trình ẩm thực và du lịch Somebody Feed Phil, từng phát trên Netflix với sự dẫn dắt của nhà sản xuất truyền hình kiêm chủ nhà hàng Phil Rosenthal, đã thông báo chương trình sẽ chuyển sang YouTube từ năm tới.
Yolanda Hadid, cựu ngôi sao Real Housewives và là mẹ của hai người mẫu Gigi và Bella Hadid, cũng chuẩn bị ra mắt chương trình mới về thiết kế nhà cửa trên YouTube.
Theo Jad Dayeh, đối tác cấp cao tại công ty đại diện tài năng WME và là người đại diện cho nhà sản xuất chương trình của Yolanda Hadid, nếu là vài năm trước, dự án này nhiều khả năng sẽ xuất hiện trên một kênh như HGTV.
Nhưng hiện tại, thay vì bán cho đài truyền hình, đội ngũ của ông đang đàm phán với các công ty và nhãn hàng để tài trợ cho chương trình, rồi phân phối nội dung thông qua YouTube cùng các kênh số của gia đình Hadid và thương hiệu đối tác.
Theo Dayeh, kiểu hợp đồng như vậy vừa hấp dẫn hơn, vừa mang lại hiệu quả tài chính tốt hơn, đồng thời tận dụng được sức mạnh phân phối của YouTube.
Ông nói thẳng: “YouTube đang trở thành trung tâm không thể phủ nhận của hệ sinh thái truyền thông.”
YouTube vốn đã tràn ngập nội dung không kịch bản, từ chuyên nghiệp đến nghiệp dư. Nhưng dù chất lượng ra sao, nền tảng này vẫn đang giành được nhiều thời gian xem hơn bất kỳ ứng dụng streaming nào khác.
Hợp nhất doanh nghiệp đang làm nghèo ý tưởng
Bên cạnh truyền hình cáp suy yếu và YouTube đi lên, một yếu tố khác cũng làm truyền hình thực tế co rút là quá trình hợp nhất kéo dài trong ngành truyền thông.
Các lãnh đạo chỉ ra hàng loạt thương vụ lớn, như Discovery mua Scripps Media – đơn vị sở hữu HGTV và Food Network – với giá 14,6 tỷ USD năm 2018, rồi tiếp tục sáp nhập với Warner Bros. năm 2022. Gần đây nhất, Paramount đã đạt thỏa thuận 111 tỷ USD để mua Warner Bros. Discovery.
Nhưng làn sóng hợp nhất không chỉ diễn ra ở phía các đài mà còn ở phía công ty sản xuất. Tháng này, Banijay Entertainment – tập đoàn có trụ sở tại Paris đứng sau MasterChef – thông báo kế hoạch hợp nhất với All3Media, công ty Anh sản xuất The Traitors.
Paul Telegdy nhận xét rằng ngành đang chứng kiến “cuộc hành quân không thể đảo ngược” tới chỗ ngày càng có ít ý tưởng hơn được tạo ra bởi ngày càng ít công ty hơn.
Shaun O’Steen, giám sát đồ họa kỳ cựu, cho biết sự nghiệp bắt đầu “trật khỏi quỹ đạo” sau khi công ty sản xuất nơi ông làm việc liên tục bị mua đi bán lại.
Trước đây, ông quản lý một nhóm chuyên gia hiệu ứng hình ảnh cho Naked and Afraid, những người xử lý cẩn thận phần làm mờ cơ thể thí sinh để chương trình đủ điều kiện phát sóng trên Discovery. Nhưng sau các đợt đổi chủ liên tiếp, ông buộc phải cắt giảm nhân sự, trong khi áp lực về sản phẩm và tiến độ vẫn giữ nguyên.
Cuối cùng, tháng 9/2025, cả nhóm bị giải thể và ông mất việc.
Giờ đây, trước áp lực công việc và sự khó khăn kiếm việc mới, O’Steen cho biết ông có thể rời bỏ ngành hoàn toàn.
Ông nói: “Nó đã trở thành cơn đau đầu. Khi mới bước vào nghề, tôi muốn làm ra những thứ thú vị, tôi đã làm được điều đó trong thời gian dài. Nhưng giờ đây, với tất cả căng thẳng và lo âu đằng sau nó, tôi không chắc điều này còn đáng để tiếp tục nữa.”
shared via nytimes,
