Zibby Owens và tham vọng biến tình yêu sách thành đế chế truyền thông
22/09/26
 |
| Bên cạnh việc làm podcast và điều hành công ty xuất bản, Zibby Owens sắp phát hành tiểu luận Between Chapters. Ảnh: Lexi Parra |
Từ độc giả nhiệt thành đến doanh nhân xuất bản
Mười năm trước, Zibby Owens vẫn là bà mẹ ở nhà, nuôi con và nuôi giấc mơ trở thành tác giả. Hôm nay, bà là gương mặt nổi bật trong thế giới sách Mỹ. Zibby Media – công ty do Owens sáng lập và điều hành đã phát triển thành hệ sinh thái gồm podcast, nhà xuất bản, hiệu sách, câu lạc bộ sách và các kỳ nghỉ đọc sách.
Owens cũng có xuất phát điểm đặc biệt. Bà là con gái Stephen A. Schwarzman – tỷ phú đồng sáng lập kiêm CEO Blackstone. Nguồn lực gia đình giúp Owens có điều kiện bước vào ngành sách theo cách nhiều tác giả và doanh nhân xuất bản khác khó có được. Tiền không phải toàn bộ câu chuyện. Không ai nghi ngờ nhiệt huyết của Owens với sách. Điều gây tranh luận là liệu nhiệt huyết ấy có đủ để vận hành công ty truyền thông đang lớn nhanh hay không.
Tuần trước sinh nhật 50 tuổi, Owens ra mắt tập tiểu luận mới Between Chapters: How I Started Over, Took Some Chances and Found the Plot do chính Zibby Publishing xuất bản. Cuốn sách kể về những bước ngoặt đời bà: ly hôn, tái hôn, con cái lớn lên, sự tái tạo bản thân ở tuổi trung niên. Với Owens, sách luôn gắn với cộng đồng. Trong cuộc phỏng vấn kéo dài 90 phút, bà nhắc tới từ “cộng đồng” hơn chục lần.
Podcast, sách và cỗ máy cộng đồng
Điểm khởi đầu quan trọng của Owens là podcast Moms Don’t Have Time to Read Books, ra mắt năm 2018, sau đổi tên thành Totally Booked with Zibby. Từ đó đến nay, bà đã trò chuyện với hơn 2.000 tác giả và khách mời, từ nhà văn kỳ cựu, tác giả mới đến những tên tuổi quen thuộc như Lena Dunham hay Alicia Keys.
Owens ghi âm năm tập mỗi tuần và nói rằng bà luôn cố đọc hết sách của khách mời. Khối lượng ấy có thể lên tới khoảng 1.500 trang, chưa kể các bản thảo mà bà đọc cùng đội ngũ xuất bản và hiệu sách. Khi không đọc, Owens viết. Bà xuất bản hồi ký, sách tranh, tiểu thuyết châm biếm nhẹ ngành sách, các tuyển tập tiểu luận và nay là tập tiểu luận mới.
Tham vọng của Owens là biến việc đọc thành mạng lưới kết nối xã hội. Trên Substack, bà mở diễn đàn để độc giả chia sẻ câu chuyện chuyển đổi và trưởng thành. Phản hồi lớn đến mức bà lập nhóm WhatsApp cho các cộng tác viên tự trò chuyện, gặp gỡ và hỗ trợ nhau. Với những người ủng hộ, đây là “siêu năng lực” của Owens, tạo cảm giác sách không chỉ nằm trên kệ, mà có thể kéo người xa lạ lại gần nhau.
Khi nhà xuất bản trở thành phép thử quản trị
Năm 2021, Owens thành lập Zibby Books (nay là Zibby Publishing) với mong muốn thử nghiệm cách tiếp thị, chia sẻ lợi nhuận và định dạng sách. Công ty hiện vận hành tương đối truyền thống, có 16 nhân viên, xuất bản 8–10 cuốn/năm, chủ yếu là tiểu thuyết và hồi ký. Một số sách trở thành best-seller.
Nhiều tác giả đánh giá cao cách tiếp cận của Zibby Publishing. John Kenney – tác giả cuốn I See You’ve Called in Dead kể rằng trong chuyến quảng bá sách bìa mềm kéo dài ba tháng, ông nhận được tin nhắn hỏi han mỗi sáng. Emma Grey – tác giả ba cuốn tiểu thuyết với Zibby Publishing nói công ty đã thay đổi sự nghiệp và đời sống của bà nhờ mối quan hệ với câu lạc bộ sách, đối tác thương hiệu và nhóm WhatsApp dành cho tác giả.
Tuy nhiên, bên trong công ty, bức tranh phức tạp hơn. Bảy cựu nhân viên miêu tả môi trường làm việc hỗn loạn, công việc thay đổi nhanh, tin nhắn ngoài giờ dồn dập và thiếu ranh giới. Có người nói Owens “có rất nhiều ý tưởng nhưng không giỏi thực thi”. Một người khác nói bản thân bị cho nghỉ khi ngừng đồng ý với mọi yêu cầu.
Owens thừa nhận việc học cách làm sếp là trải nghiệm mới. Bà nói công ty không phân tầng cứng, mọi người ăn trưa cùng nhau tại văn phòng gần căn hộ của bà. Theo Anne Messitte – Chủ tịch kiêm nhà xuất bản của Zibby Media, đây là startup đang tìm cách đứng vững và xây đúng đội ngũ.
Giữa đặc quyền, hoạt động xã hội và tham vọng mới
Owens không tránh khỏi tranh cãi chính trị. Năm 2023, Zibby Media rút khoản tài trợ từ 25.000–49.999 USD cho National Book Awards sau khi biết vài ứng viên dự định dùng diễn đàn để nêu quan điểm ủng hộ Palestine và chống Israel, theo cách Owens viết trên Substack. Bà nói nếu có nền tảng và tin vào điều gì, người ta phải dùng nền tảng ấy.
Sau các vụ cháy ở Los Angeles năm 2025, Owens phát sách miễn phí, tổ chức tư vấn sang chấn tại Zibby’s Bookshop, huy động quyên góp quần áo và gây quỹ giúp bốn thư viện trường học. Đây là mặt khác trong con người Owens, dễ bị chấn động bởi khủng hoảng, rồi lao vào hành động.
Phía trước, Owens vẫn đầy ý tưởng, từ mở “khách sạn sách” đến phát triển những gì đã có. Câu chuyện của bà vừa là chân dung người yêu sách nhiệt thành, vừa là bài học về ranh giới giữa đam mê, đặc quyền và năng lực quản trị. Trong ngành xuất bản vốn đang khó khăn, Owens có thể là người cổ vũ lớn nhất. Tuy nhiên, để xây được doanh nghiệp bền vững, cổ vũ thôi chưa đủ.
shared via nytimes,
