Chu Quần Phi - từ cô công nhân dây chuyền tới nữ tỷ phú
15/05/26
Hành trình của Chu Quần Phi là câu chuyện vượt khó cá nhân và cũng là lát cắt sắc nét về cách Apple, Trung Quốc và những nhà cung ứng âm thầm đã cùng tạo nên chuỗi cung ứng của thế giới hiện đại.
Trong bức ảnh từ quốc yến Mỹ - Trung tại Bắc Kinh, nhiều người chú ý tới vị trí đặc biệt của một nữ doanh nhân Trung Quốc: Chu Quần Phi, nhà sáng lập Lens Technology.
Bà ngồi giữa Elon Musk và Tim Cook.
Một bên là Tesla, đại diện cho xe điện, robot, AI và tương lai công nghiệp mới. Một bên là Apple, biểu tượng lớn nhất của cuộc cách mạng thiết bị cá nhân. Còn ở giữa là người phụ nữ từng bắt đầu đời mình từ dây chuyền mài kính trong một nhà máy ở Thâm Quyến.
Chu Quần Phi sinh ra tại ngôi làng nghèo ở Hồ Nam. Mẹ mất khi bà mới 5 tuổi. Cha bị mù sau tai nạn lao động. Năm 16 tuổi, bà phải nghỉ học, rời quê tới Thâm Quyến làm công nhân trong một xưởng kính. Ban ngày làm việc trong nhà máy, ban đêm tự học; bà học kế toán, tin học, kỹ thuật, và tích lũy dần từng kỹ năng cần thiết để thoát khỏi thân phận công nhân giá rẻ.
Sau nhiều năm dành dụm, bà dùng khoảng 20.000 nhân dân tệ tiết kiệm được để mở một xưởng gia công kính đồng hồ nhỏ cùng người thân. Từ một căn xưởng gia đình, Lens Technology dần bước vào chuỗi cung ứng điện thoại di động khi ngành này bùng nổ đầu những năm 2000.
Bước ngoặt đầu tiên đến từ các đơn hàng màn hình cho TCL, rồi Motorola với mẫu Razr V3 nổi tiếng toàn cầu. Sau đó là Nokia, Samsung và nhiều hãng điện tử lớn khác.
Nhưng bước ngoặt thật sự xuất hiện năm 2007.
Khi Steve Jobs ra mắt iPhone đầu tiên, Apple cần những nhà cung ứng có thể đáp ứng yêu cầu cực kỳ khắt khe về mặt kính cảm ứng: mỏng, bền, đẹp, chính xác, sản xuất được ở quy mô khổng lồ và gần như không được phép sai.
Đội ngũ của Chu Quần Phi đã cùng làm việc sát sao với các kỹ sư Apple trong nhiều tháng để phát triển mặt kính cho iPhone. Từ đó, Lens Technology trở thành mắt xích quan trọng trong hệ sinh thái phần cứng của Apple – từ iPhone, iPad đến các thiết bị thông minh khác.
Câu chuyện của Chu Quần Phi thường được kể như hành trình vượt khó của một nữ tỷ phú tự thân. Nhìn sâu hơn, đây còn là câu chuyện về cách quyền lực công nghệ hiện đại được tạo ra. Đằng sau một chiếc iPhone không chỉ có thiết kế của Apple, phần mềm của Apple hay thiên tài trình diễn của Steve Jobs. Đằng sau nó là cả một hệ sinh thái sản xuất khổng lồ: công nhân, kỹ sư, nhà máy, nhà cung ứng, vật liệu, quy trình, kỷ luật vận hành và năng lực cải tiến liên tục.
Apple đến Trung Quốc để tìm chi phí thấp và quy mô sản xuất. Nhưng Trung Quốc nhận lại nhiều hơn thế: tri thức sản xuất, tiêu chuẩn chất lượng, năng lực công nghiệp, mạng lưới nhà cung ứng và một thế hệ doanh nhân như Chu Quần Phi – những người học được cách phục vụ các khách hàng khó tính nhất thế giới, rồi dùng chính năng lực ấy để vươn lên trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Ngày nay, Lens Technology không chỉ làm linh kiện cho điện thoại. Tập đoàn đã mở rộng sang ô tô thông minh, kính điện tử, thiết bị đeo, linh kiện cho xe điện và robot. Từ Apple tới Tesla, từ màn hình điện thoại tới khoang lái thông minh, câu chuyện của Chu Quần Phi cho thấy một điều rất rõ:
Trong thế giới công nghệ, quyền lực không chỉ nằm ở thương hiệu. Quyền lực còn nằm ở năng lực sản xuất. Và đôi khi, người ngồi giữa Elon Musk và Tim Cook không chỉ là khách mời danh dự. Đây chính là biểu tượng của một lớp quyền lực mới: quyền lực của chuỗi cung ứng.
Cuốn Apple in China không chỉ kể câu chuyện Apple làm giàu ở Trung Quốc. Cuốn sách giải mã điều đáng suy nghĩ hơn: Trung Quốc đã nhận được gì từ Apple, và vì sao điều này đang làm thay đổi cán cân công nghệ, sản xuất và quyền lực kinh tế toàn cầu.
Một cuốn sách rất đáng đọc cho bất kỳ ai muốn hiểu vì sao phía sau mỗi chiếc iPhone là cả một trật tự công nghiệp mới.
Thông tin ấn bản
Khổ sách: 16 x 24 cm
Số trang: 604
Bản bìa mềm: 333.000 VNĐ; Bản bìa cứng: 444.000 VNĐ (miễn phí ship toàn quốc)
Đặt mua sách: tại đây
Đọc thử sách: tại đây
Phản hồi email này nếu bạn muốn Times Business gửi thêm một số trích đoạn đáng chú ý từ cuốn sách.
Trân trọng,
Ban Biên tập
Times Business
