Lãi suất trái phiếu toàn cầu tăng có ý nghĩa gì với tiền của bạn?
03/09/26
 |
| Ảnh: Robert Neubecker |
Những dòng tít đáng sợ trên thị trường trái phiếu
Những ngày gần đây, nhà đầu tư liên tục thấy các cụm từ như “lợi suất trái phiếu toàn cầu tăng vọt” hay “bán tháo trái phiếu”. Nghe có vẻ đáng lo nhưng tác động thực tế với tiền của mỗi người không giống nhau.
Điều này phụ thuộc vào việc bạn có nắm giữ trái phiếu hay không, đang nắm loại trái phiếu nào và khi nào bạn cần dùng số tiền đã đầu tư. Nhiều người gửi tiền qua quỹ hưu trí tại nơi làm việc có thể chỉ nhớ rằng khoảng 30% danh mục nằm ở trái phiếu, nhưng không biết cụ thể trái phiếu ấy là gì.
Tin tốt là biến động gần đây chưa gây thiệt hại lớn cho phần lớn danh mục của nhà đầu tư cá nhân. Tuy vậy, đây là lúc nên hiểu rõ hơn bản thân đang sở hữu gì.
Vì sao lợi suất trái phiếu tăng?
Khi khoản đầu tư bị xem là rủi ro hơn, nhà đầu tư sẽ đòi mức sinh lời cao hơn để chấp nhận rủi ro đó. Đây là điều đang diễn ra trên thị trường trái phiếu chính phủ.
Trong vài tháng qua, thị trường trái phiếu đã biến động mạnh hơn. Gần đây, nhà đầu tư bán trái phiếu chính phủ với tốc độ nhanh hơn, khiến giá trái phiếu giảm và lợi suất tăng lên các mức cao mới.
Có nhiều nguyên nhân khiến họ lo ngại, như nợ công tăng, chiến tranh do Mỹ dẫn đầu ở Iran và tác động tới giá dầu, lạm phát, cùng làn sóng vay mượn và chi tiêu lớn cho trí tuệ nhân tạo. Khi lợi suất trái phiếu chính phủ tăng, lãi suất trong đời sống cũng chịu ảnh hưởng, từ vay mua nhà, vay sinh viên, thẻ tín dụng đến nhiều khoản vay khác.
Lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm, một trong những lãi suất quan trọng nhất thế giới, đã lên mức cao nhất kể từ tháng 1/2025. Lợi suất kỳ hạn 30 năm cũng quanh mức cao nhất hai thập niên.
Bạn đang nắm loại trái phiếu nào?
Việc đầu tiên nhà đầu tư nên làm là nhìn vào danh mục riêng. Nếu bạn đầu tư qua quỹ hưu trí mục tiêu theo năm nghỉ hưu, quỹ này thường chứa cổ phiếu, trái phiếu và đôi khi một số tài sản khác. Bạn cần tìm xem phần trái phiếu nằm trong quỹ nào.
Chẳng hạn, người nắm quỹ Vanguard Target Retirement 2040 Fund sẽ có phần trái phiếu trong quỹ trái phiếu Mỹ và quỹ trái phiếu quốc tế. Hai quỹ này vẫn có lợi suất dương trong năm qua, vì chúng không chỉ nắm trái phiếu chính phủ đang bị chú ý trên truyền thông, mà còn nắm nhiều loại trái phiếu khác.
Nếu bạn có cố vấn tài chính mua quỹ trái phiếu hoặc trái phiếu riêng lẻ, hãy yêu cầu họ giải thích rõ bạn đang nắm gì, kỳ hạn bao lâu, rủi ro ra sao và chiến lược là gì.
Vì sao vẫn cần trái phiếu?
Trái phiếu tồn tại trong danh mục để tạo cân bằng, đa dạng hóa và ổn định. Về dài hạn, trái phiếu thường có lợi suất thấp hơn cổ phiếu, nhưng cũng ít biến động hơn.
Khi mua trái phiếu, bạn đang cho chính phủ, thành phố hoặc doanh nghiệp vay tiền, với kỳ vọng họ trả lại đầy đủ khi đáo hạn và trả thêm lãi trong thời gian đó. Phần lớn trường hợp, điều này diễn ra đúng như vậy.
Khi nghe “lợi suất tăng”, không phải lúc nào đây cũng là tin xấu. Với người mua trái phiếu mới, lợi suất cao hơn nghĩa là thu nhập từ trái phiếu hấp dẫn hơn. Nhiều trái phiếu chất lượng cao hiện có lợi suất trên 5%, điều hiếm thấy trong nhiều năm trước. Thu nhập đều đặn này có thể là lớp đệm quan trọng cho danh mục.
Người sắp nghỉ hưu nên làm gì?
Nếu danh mục của bạn đã được xây dựng dựa trên tài sản, sức khỏe, khả năng chịu rủi ro và nhu cầu tài chính, biến động hiện tại không nhất thiết là lý do để thay đổi lớn.
Tuy nhiên, đây có thể là thời điểm tốt để cân bằng lại danh mục. Cổ phiếu đã tăng khá mạnh. Nếu bạn có mục tiêu là 60% cổ phiếu và 40% trái phiếu, nhưng nhờ cổ phiếu tăng mà tỷ trọng cổ phiếu đã lên gần 70%, bạn có thể bán bớt cổ phiếu và mua thêm quỹ trái phiếu chỉ số chất lượng cao.
Điểm cần hiểu là trái phiếu dài hạn nhạy cảm hơn với lãi suất. Chỉ số độ nhạy lãi suất của trái phiếu tính bằng năm cho biết quỹ trái phiếu có thể biến động ra sao khi lãi suất thay đổi. Chỉ số càng dài, giá quỹ càng dễ giảm khi lãi suất tăng. Ngược lại, nếu lãi suất giảm, quỹ dài cũng có thể tăng mạnh hơn.
Đừng đặt cược toàn bộ vào lời tiên tri
Câu hỏi lớn hơn là liệu cuộc khủng hoảng nợ công có đang đến hay không. Không ai biết chắc. Về logic, chính phủ không thể mãi chi nhiều hơn thu rồi vay để bù đắp. Tuy nhiên, đặt cược tiền tiết kiệm cả đời vào dự báo chính xác thời điểm và cách khủng hoảng xảy ra là điều rất nguy hiểm.
Điều thực tế hơn là chuẩn bị. Nếu chính phủ Mỹ không tăng thuế đủ để chi trả mọi cam kết và khoản chi ngân sách, tương lai có thể là phúc lợi ít hào phóng hơn, chi tiêu thấp hơn, thuế cao hơn, hoặc cả ba.
Với nhà đầu tư cá nhân, bài học không phải là hoảng loạn vì lợi suất trái phiếu tăng. Bài học là hiểu rõ danh mục, tránh nắm rủi ro mà không biết, cân bằng lại khi cần và tiết kiệm nhiều hơn nếu có thể.
shared via nytimes,
