Dubai giữa thời chiến: “Động cơ tăng trưởng” của hàng xa xỉ bỗng hụt hơi
20/03/26
 |
| Một nửa doanh thu hàng hóa xa xỉ ở Trung Đông đến từ Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất. Ảnh: Fatima Shbair |
Dưới chân Burj Khalifa, Dubai Mall thường là sân khấu của những món hàng mà phần còn lại của thế giới chỉ dám nhìn: Rolex, Hermès, Ferragamo, thậm chí một quả trứng Fabergé giá 80.000 USD. Nhưng gần ba tuần sau khi chiến sự Mỹ – Israel với Iran lan rộng, các gian hàng vẫn mở cửa mà khách thưa thớt. Dubai – thành phố tự quảng bá như nơi trú ẩn an toàn, xa hoa, “thân thiện thuế” đang bị chiến tranh bóc đi lớp hào quang bảo hộ. Với ngành xa xỉ, đây không chỉ là cú trượt doanh số, đó là phép thử cho một chiến lược đặt cược dài hạn vào Vùng Vịnh.
Khi du lịch đóng cửa, xa xỉ lập tức mất máu
Dubai sống bằng dòng người. Hai trung tâm mua sắm Dubai Mall và Mall of the Emirates đón hơn 140 triệu lượt khách mỗi năm, là nơi tập trung gần như đầy đủ các nhà mốt châu Âu. Khi chiến sự khiến đường bay rối loạn, tâm lý sợ hãi tăng lên, người nước ngoài ngừng đến, chiếc máy in tiền của bán lẻ xa xỉ lập tức kẹt mực.
Bernstein Research ước tính doanh số xa xỉ ở Trung Đông có thể giảm một nửa trong tháng 3 do lượng khách quốc tế lao dốc. Một thị trường mà phần lớn doanh thu đến từ khách du lịch sẽ luôn có điểm yếu: phụ thuộc vào cảm giác “an toàn đủ để tiêu tiền”.
Nhỏ về tỷ trọng, lớn về ý nghĩa
Trung Đông không phải thị trường lớn nhất toàn cầu. Nhưng trong vài năm gần đây, nó lại là phần “đỡ” cho tăng trưởng khi châu Á và châu Âu chững. Chalhoub Group, nhà phân phối xa xỉ lớn ở Dubai từng gọi ngành này là “không thể cản”, khi doanh số khu vực Vùng Vịnh tăng 6% lên gần 13 tỷ USD năm 2024.
Morgan Stanley ước tính một nửa doanh số hàng xa xỉ ở Trung Đông đến từ UAE, và phần lớn tập trung ở Dubai. Tức chỉ cần Dubai ho, ngành xa xỉ ở khu vực sốt.
“Ốc đảo” an toàn trong vùng bất ổn
Dubai bán một sản phẩm vô hình: cảm giác miễn nhiễm. Trong nhiều thập kỷ, thành phố này được tiếp thị là nơi giàu có có thể sống sang trọng, ít thuế, nhiều tiện nghi, và “xa” chiến sự dù nằm trong khu vực nhiều biến động.
Chiến tranh làm thủng lớp áo đó. Drone tấn công gây hư hại sân bay quốc tế Dubai và làm bùng cháy tại Burj Al Arab – biểu tượng xa hoa của thành phố. Khi biểu tượng bị ảnh hưởng, câu chuyện “an toàn tuyệt đối” lập tức đắt đỏ hơn để duy trì. Ngay cả người giàu cũng không mua túi xách trong tâm thế “cần lên kế hoạch di tản”.
Các tập đoàn xa xỉ đặt cược dài hạn và nhìn thấy rủi ro
LVMH vun đắp quan hệ ở Dubai nhiều năm: Bernard Arnault từng đến dự tiếp tân với lãnh đạo Dubai; hãng mở rộng mạng lưới cửa hàng tại trung tâm thương mại và sân bay, và còn chuẩn bị khai trương khu nghỉ dưỡng Cheval Blanc trên đảo tư nhân. Prada có bốn boutique tại Dubai; CEO Andrea Guerra nói với nhà đầu tư rằng họ “hy vọng chiến sự sẽ ngắn”.
Câu nói ấy nghe mềm mỏng, nhưng bản chất là cảnh báo: Dubai không chỉ là điểm bán lẻ; nó còn là mắt xích trong kế hoạch tăng trưởng của các nhà mốt toàn cầu. Nếu xích này gãy, doanh nghiệp không chỉ mất doanh thu tháng này, họ phải viết lại chiến lược phân bổ vốn, mặt bằng, hàng hóa và nhân sự.
Khi chuỗi cung ứng ngưng: hàng không vào, “giấc mơ mua sắm” mất nhịp
Ngay cả người vẫn muốn tiêu tiền cũng gặp rào cản. Một khách mua sắm nói cô muốn mua mũ Dior đi biển nhưng không có hàng vì vận chuyển bị ngưng, cuối cùng chuyển sang mua túi Jacquemus. Chi tiết nhỏ, nhưng phản ánh một điều: ở thị trường xa xỉ, trải nghiệm “có ngay thứ mình muốn” là một phần của giá trị. Khi hàng hóa không đến đúng lúc, doanh thu có thể dịch chuyển sang món khác hoặc biến mất.
Xa xỉ không chỉ bán vật phẩm, nó bán sự kiểm soát. Chiến tranh khiến cảm giác đó đổ vỡ.
Chính quyền muốn “trấn an” nhưng tâm lý tiêu dùng không nghe tuyên bố
Lãnh đạo UAE xuất hiện tại Dubai Mall để phát tín hiệu bình tĩnh, truyền thông nhà nước quay cảnh họ đi qua các cửa hàng, vẫy chào nhân viên. Đó là bài tập ổn định điển hình: tạo hình ảnh “đời sống vẫn tiếp diễn”.
Nhưng tiêu dùng xa xỉ là hành vi nhạy cảm, nó phụ thuộc vào tâm trạng, kỳ vọng và sự tự tin. Tuyên bố có thể giúp thị trường bớt hoảng. Nhưng để người mua quay lại mức trước chiến sự, cần thứ mạnh hơn: đường bay thông suốt, bảo hiểm rẻ lại, và trên hết là cảm giác rủi ro đã rút.
“Vết lõm” hay sự thay đổi cấu trúc?
Chuyên gia ở Bernstein cho biết, nếu chiến sự ngắn, Dubai có thể trở lại “vinh quang cũ” và đây chỉ là vết lõm; nếu kéo dài, câu chuyện sẽ khác. Đó là cách nói lịch sự rằng: rủi ro tái định giá Dubai đang xuất hiện.
Ngoài ra, Dubai đang lên kế hoạch xây ít nhất ba trung tâm thương mại mới; tham vọng nhất là Dubai Square – “thành phố trong nhà” dự kiến mở 2028, vốn gần 50 tỷ USD. Nếu chiến sự kéo dài hoặc rủi ro địa chính trị trở thành “bình thường mới”, các dự án khổng lồ này sẽ đối diện câu hỏi: liệu thế giới có còn tin vào “ốc đảo tiêu dùng” như trước?
Địa chính trị quyết định kệ hàng
Ngành xa xỉ thích kể chuyện về thủ công, di sản và khao khát. Nhưng doanh thu lại bị quyết định bởi những thứ thô ráp hơn: đường bay, rủi ro, và cảm giác an toàn. Dubai đã trở thành động cơ tăng trưởng vì nó gom được ba điều: người giàu cư trú, khách du lịch chịu chi, và hình ảnh trú ẩn. Chiến tranh làm ba điều ấy rung đồng thời.
Nếu cuộc xung đột kết thúc nhanh, Dubai có thể hồi phục và các nhà mốt sẽ coi đây như một tai nạn chi phí. Nhưng nếu bất ổn kéo dài, ngành xa xỉ sẽ phải đối diện sự thật họ vốn biết, chỉ là lâu nay quên: trong những thị trường “bên rìa chiến tranh”, thứ xa xỉ nhất không phải Rolex hay Hermès. Thứ xa xỉ nhất là cảm giác “bình thường”.
shared via nytimes,
