Những thay đổi nhỏ đối với các hệ thống lớn
12/03/26
 |
| photo courtesy: Ngọc Đặng |
Hầu như không thể phân biệt một cuốn sách bìa cứng được in năm 1925 và một cuốn mới được in ngày hôm qua. Thật dễ khi cho rằng không có nhiều thay đổi.
Nhưng ngành xuất bản sách không chỉ đơn thuần là việc in ấn, và nó là một phép ẩn dụ hữu ích cho những thay đổi hệ thống mà chúng ta đang thấy xung quanh.
Hệ thống xuất bản sách dựa trên sự khan hiếm.
Một hiệu sách thành công là hoàn hảo. Nó có đúng số lượng sách cần thiết — nhiều hơn sẽ không vừa, và ít hơn sẽ không đủ trả tiền thuê tiệm. Cách duy nhất để nhà xuất bản đưa một cuốn sách mới vào các cửa hàng là thuyết phục người bán sách loại bỏ một cuốn sách cũ.
Do điểm nghẽn này, phân phối trở thành trọng tâm. Các nhà xuất bản coi các hiệu sách, chứ không phải độc giả, là khách hàng của họ — đó là lý do vì sao có rất ít quảng cáo sách, hoặc số điện thoại miễn phí để gọi. Có rất nhiều tác giả, vì vậy các nhà xuất bản đã chọn lọc những tác giả nào được đầu tư phân phối. Và chiến lược thời điểm và ra mắt sản phẩm của họ đều xoay quanh các hiệu sách.
Các hiệu sách phải đưa ra những lựa chọn thông minh. Nhiều tháng trước đó, họ chọn những cuốn sách mới nào sẽ được bày bán (và những cuốn nào sẽ bị bỏ lại). Nếu họ sai lầm, nếu một cuốn sách mới mà họ không bày bán lại có lượng độc giả nhất định, họ sẽ mất doanh thu vì độc giả sẽ tìm đến những nơi khác.
Giải pháp nhỏ? Loại bỏ sự khan hiếm không gian trưng bày. Amazon không bao giờ loại bỏ một cuốn sách để nhường chỗ cho một cuốn sách mới. Họ có tất cả các cuốn sách.
Các chiến lược hiện tại của các nhà xuất bản sẽ trở nên vô nghĩa khi sự khan hiếm không gian trưng bày biến mất.
Một thuật ngữ trong ngành là "số lượng in ấn cần thiết" (lay down), miêu tả số lượng sách một nhà xuất bản lớn cần in và phân phối để đạt được độ phủ sóng toàn quốc tốt khi ra mắt. Đối với những cuốn sách hy vọng trở thành sách bán chạy nhất, con số đó là khoảng 25.000 bản… một cuốn sách của một tác giả nổi tiếng sẽ có số lượng bản in tương tự trên toàn thế giới trước khi một bản nào được bán ra.
Ngày nay, đối với nhiều cuốn sách như thế này, số lượng sách bán ra chỉ còn 250, 1% so với trước đây.
Đây là lý do vì sao ngành công nghiệp đang chuyển hướng chú trọng nhiều hơn vào việc đặt hàng trước. Thế giới trực tuyến không chỉ xóa bỏ rào cản về không gian (bạn có thể mua hàng ở bất kỳ đâu, vì vậy kệ sách không còn quan trọng), mà còn thay đổi cả thời gian. Bạn có thể thể hiện sự quan tâm bằng cách mua hàng rất lâu trước khi chúng được phân phối.
Các nhà sách không nhập sách mới trừ khi họ thấy sách đó đã bán chạy trực tuyến.
...
Chi phí để tạo ra một cuốn sách đã giảm mạnh. Nhờ trí tuệ nhân tạo (AI), phần mềm chỉnh giọng tự động (autotune) và các công cụ khác, kết hợp với việc tự phân phối sách điện tử và mạng xã hội, bất kỳ ai cũng có thể tạo ra và tự xuất bản. Vì vậy, bất kỳ ai cũng sẽ làm như vậy.
Sự khan hiếm về nguồn lực sáng tạo và nguồn lực phân phối đã được thay thế bằng sự dư thừa cả hai.
Điều gì không thể mở rộng quy mô? Đó là lòng tin, sự chú ý và cảm giác thuộc về cộng đồng.
AI đang tạo ra những thay đổi tương đối nhỏ đối với các hệ thống rất lớn, ở khắp mọi nơi chúng ta nhìn thấy. Nhưng nếu những hệ thống đó được xây dựng dựa trên mong muốn của con người, chúng ta sẽ cần phải giành được lòng tin, sự chú ý và cảm giác thuộc về cộng đồng hơn bao giờ hết.
shared via Seth's blog,
