NASA hoàn tất diễn tập phóng tên lửa Artemis II, sẵn sàng cho hành trình quanh Mặt Trăng
26/02/26
Bước tổng duyệt quan trọng tại bệ phóng
Tối thứ Năm tuần trước, tại Trung tâm Vũ trụ Kennedy (Florida), NASA đã hoàn tất cuộc diễn tập đếm ngược cho sứ mệnh Artemis II – chuyến bay có người lái đầu tiên hướng về Mặt Trăng sau hơn nửa thế kỷ. Cuộc thử nghiệm diễn ra suôn sẻ với chỉ một vài trục trặc nhỏ, đánh dấu bước tiến đáng kể so với lần thử trước đó phải dừng lại vì rò rỉ hydro.
Jared Isaacman – Quản trị viên NASA viết trên X (trước đây là Twitter): “Rất tự hào về đội ngũ NASA. Đây là bước tiến lớn hướng tới việc Mỹ trở lại Mặt Trăng. Chúng ta sẽ cất cánh.”
Nếu quá trình rà soát dữ liệu không phát hiện vấn đề nghiêm trọng, buổi diễn tập gần như hoàn hảo này sẽ mở đường cho nỗ lực phóng chính thức trong vài tuần tới. John Honeycutt, Chủ tịch nhóm quản lý sứ mệnh Artemis II, cho biết hiện không có dấu hiệu đáng lo ngại, nhưng nhấn mạnh NASA vẫn đang trong giai đoạn phân tích sâu.
Theo Lori Glaze, quyền Phó quản trị viên phụ trách hệ thống thám hiểm của NASA, cơ quan này dự kiến hoàn tất đánh giá dữ liệu vào cuối tuần tới. Mốc phóng mục tiêu hiện tại là ngày 6/3, với các cửa sổ dự phòng vào ngày 7, 8, 9 và 11/3/2026. Nếu bỏ lỡ đợt này, Artemis II sẽ phải chờ đến tháng 4.
Bốn phi hành gia – ba người của NASA và một của Cơ quan Vũ trụ Canada – bắt đầu vào giai đoạn cách ly nhằm bảo đảm sức khỏe trước chuyến bay. Sứ mệnh kéo dài 10 ngày sẽ đưa họ bay vòng quanh Mặt Trăng rồi trở về Trái Đất, đánh dấu lần đầu tiên con người rời quỹ đạo thấp kể từ chương trình Apollo kết thúc cách đây hơn 50 năm.
Thử thách mang tên hydro lỏng
Cuộc diễn tập kéo dài hai ngày bao gồm việc nạp hàng nghìn tấn hydro lỏng và oxy lỏng vào tên lửa Space Launch System (SLS) – phương tiện phóng chủ lực của chương trình Artemis.
Thiết kế SLS phần lớn kế thừa công nghệ từ tàu con thoi trước đây, bao gồm cả các động cơ còn lại từ đội tàu đã ngừng hoạt động. Tuy nhiên, giống tàu con thoi, SLS cũng thường xuyên đối mặt với thách thức rò rỉ hydro tại bệ phóng.
Hydro là nhiên liệu cực kỳ hiệu quả vì cung cấp năng lượng lớn nhất trên mỗi đơn vị khối lượng. Nhưng phân tử hydro rất nhỏ và khó kiểm soát, khiến việc niêm kín trở thành bài toán kỹ thuật phức tạp.
Trong lần diễn tập đầu tiên cách đây vài tuần, rò rỉ hydro lớn xảy ra tại điểm nối giữa tên lửa và bệ phóng. Dù các bồn chứa cuối cùng vẫn được nạp đầy, tiến độ đã chậm nhiều giờ. Khi rò rỉ tái diễn ở giai đoạn cuối, buổi thử phải dừng lại khi còn khoảng 5 phút đếm ngược.
Sau đó, kỹ thuật viên đã thay thế các vòng đệm tại vị trí kết nối. Trong cuộc diễn tập mới nhất, nồng độ hydro đo được quanh khu vực này chỉ khoảng 1,6% – thấp hơn nhiều so với giới hạn an toàn 16%. Giám đốc phóng Charlie Blackwell-Thompson cho biết: “Hầu như không có rò rỉ đáng kể."
Diễn tập xử lý sự cố phút chót
Ngoài hydro, một số vấn đề nhỏ cũng xuất hiện. Hệ thống liên lạc mặt đất tại trung tâm điều khiển gặp trục trặc ngắn, một “bất thường điện áp” trong phép đo pin khiến đồng hồ đếm ngược phải tạm dừng khi còn 90 giây.
Sau khi khắc phục, quá trình đếm ngược tiếp tục đến mốc 33 giây rồi dừng theo kế hoạch. NASA sau đó đặt lại đồng hồ về 10 phút để thực hành kịch bản xử lý sự cố vào phút cuối thay vì hủy hoàn toàn lần phóng.
Quá trình đặt lại, bao gồm bổ sung hydro và oxy vào bồn nhiên liệu, dự kiến kéo dài khoảng một giờ. Thực tế, đội ngũ đã hoàn thành trong 57 phút. Đếm ngược sau đó tiếp tục và kết thúc theo kế hoạch ở mốc 29 giây.
Đêm diễn tập tại Florida cũng chứng kiến một hoạt động khác: tên lửa Falcon 9 của SpaceX phóng thành công từ bệ phóng gần đó, đưa một lô vệ tinh Starlink lên quỹ đạo.
Cột mốc cho hành trình trở lại Mặt Trăng
Artemis II không phải chuyến hạ cánh, nhưng là bước then chốt chứng minh hệ thống Orion và SLS có thể đưa phi hành gia ra ngoài quỹ đạo Trái Đất an toàn. Thành công của sứ mệnh sẽ tạo nền tảng cho Artemis III – kế hoạch đưa con người trở lại bề mặt Mặt Trăng.
Sau hơn nửa thế kỷ kể từ Apollo 17, NASA đang tiến gần tới thời điểm mở lại chương sử mới của thám hiểm không gian có người lái. Nếu không có trở ngại bất ngờ, đầu tháng 3 có thể đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong hành trình đó.
shared via nytimes,
