Khi nỗi bất an hóa thành phẫn nộ: Hollywood đối diện cú sốc Netflix - Warner Bros
08/12/25
Tháng 10 năm ngoái, khi Warner Bros Discovery treo biển “để bán”, Hollywood rơi vào tâm trạng bi ai hiếm thấy. Nhà sản xuất kỳ cựu Larry Gordon mô tả cảm giác ấy chẳng khác nào “mất người thân”. Trong những nhóm trò chuyện của giới biên kịch, các từ như “đau lòng”, “bi kịch” xuất hiện với tần suất dày đặc.
Giờ đây, khi thương vụ đã ngã ngũ, Netflix chốt thỏa thuận trị giá 83 tỷ USD để thâu tóm studio Warner Bros cùng nền tảng HBO Max, cảm xúc chủ đạo ở kinh đô giải trí không còn là buồn bã. Đó là giận dữ.
Làn sóng phản đối lan khắp Hollywood
Jane Fonda, một trong những tiếng nói lớn của ngành, gọi thương vụ này là “sự leo thang đáng báo động của cuộc khủng hoảng tập trung quyền lực” và cảnh báo nguy cơ ảnh hưởng đến toàn bộ ngành giải trí lẫn Tu chính án Thứ nhất. Các hiệp hội trong ngành đồng loạt lên tiếng. Michael O’Leary, Giám đốc điều hành Cinema United, đơn vị đại diện 30.000 phòng chiếu tại Mỹ, mô tả thương vụ là “mối đe dọa chưa từng có tiền lệ”, dự báo chuỗi phòng chiếu đóng cửa, cộng đồng thiệt hại và không ít việc làm bốc hơi. Cổ phiếu AMC, IMAX và Cinemark ngay lập tức giảm tới 8%.
Công đoàn Biên kịch (WGA), đại diện hơn 12.000 biên kịch, tuyên bố dứt khoát: “Thương vụ này cần bị chặn lại. Luật chống độc quyền sinh ra để ngăn công ty streaming lớn nhất thế giới nuốt chửng đối thủ lớn.” Teamsters, nghiệp đoàn có ảnh hưởng mạnh trong lĩnh vực sản xuất phim, cũng đòi chính quyền “mọi cấp” phải bác bỏ thương vụ.
Netflix cố trấn an. Ted Sarandos, đồng Giám đốc điều hành, khẳng định công ty sẽ tôn trọng mô hình kinh doanh hiện tại của Warner Bros, bao gồm phát hành phim độc quyền tại rạp trong thời gian nhất định. “Không phải chúng tôi phản đối rạp chiếu,” ông nói với nhà đầu tư. “Mọi kế hoạch ra rạp hiện tại của Warner Bros sẽ tiếp tục được thực hiện.”
Thế nhưng Hollywood, vốn không xa lạ với những lời trấn an từ các tập đoàn công nghệ, nhìn nhận tuyên bố ấy bằng sự hoài nghi sâu sắc. Một đại diện tài năng bình luận: “Từ khóa ở đây: ngay lúc này.” Lý do? Chỉ vài tháng trước, tại hội nghị Time100, chính Sarandos từng nói người tiêu dùng “muốn xem phim tại nhà” và xem rạp là “khái niệm lỗi thời” đối với đa số.
Việc làm, sáng tạo và nỗi lo ngành suy kiệt
Làn sóng phẫn nộ không chỉ đến từ tình cảm dành cho Warner Bros, biểu tượng hơn 100 năm tuổi của Hollywood mà từ thực tế khắc nghiệt của thị trường lao động. Sau đại dịch, hai cuộc đình công kéo dài, sản xuất dịch chuyển sang những địa điểm rẻ hơn và sự trỗi dậy của AI, Hollywood sa thải hàng chục nghìn nhân sự kể từ 2020: quay phim, stylist, biên kịch, diễn viên, dựng phim… Từ thợ thủ công đến tài năng hàng đầu, không ai đứng ngoài vòng xoáy.
Cụm từ “tập trung quyền lực” với Hollywood đồng nghĩa với một ý duy nhất “mất việc.” Bài học từ thương vụ Disney mua 21st Century Fox năm 2019 còn nguyên tính thời sự. Paramount, sau khi về tay Skydance trong thương vụ 8 tỷ USD, bắt đầu cắt giảm hơn 2.000 nhân sự để tiết kiệm 3 tỷ USD.
Nữ nghị sĩ Laura Friedman, đại diện khu vực Burbank, nơi tập trung hàng loạt studio lớn, cảnh báo: “Mọi thương vụ hợp nhất cần được đánh giá dựa trên tác động đến cạnh tranh và việc làm. Tôi sẽ theo dõi chặt chẽ để đảm bảo quyền lợi người lao động LA”.
Giới chính trị Los Angeles bước vào thế phòng thủ
Tại LA, thành trì của phe Dân chủ và các nghiệp đoàn, lãnh đạo địa phương phản ứng thận trọng. Thị trưởng Karen Bass nhấn mạnh vai trò then chốt của ngành sản xuất phim và cam kết tiếp tục thúc đẩy môi trường hỗ trợ doanh nghiệp địa phương.
Katy Yaroslavsky, Ủy viên Hội đồng thành phố, thừa nhận điều ngành quan tâm nhất là tiến độ sản xuất tại Los Angeles. “Netflix là đối tác tốt với thành phố. Nhưng ngành giải trí ở đây đang trong khủng hoảng. Câu hỏi trọng tâm: thương vụ này củng cố hay làm suy yếu sản xuất tại LA?”
Austin Beutner, doanh nhân kỳ cựu, đang thách thức bà Bass trong cuộc bầu cử, phát biểu cứng rắn hơn: ông lo ngại về “tác động tiêu cực của sự tập trung quyền lực tiếp theo lên thị trường việc làm.”
Trong hậu trường, giới chức Los Angeles còn lo xa hơn. Một mặt, họ nhẹ nhõm khi Warner Bros không rơi vào tay gia đình Ellison, vốn ủng hộ Tổng thống Trump, sau cuộc đấu giá gay cấn. Mặt khác, bất kỳ thương vụ lớn nào cũng cần được liên bang phê chuẩn, và chính quyền Trump nhiều khả năng sẽ có tiếng nói ảnh hưởng. Một phụ tá cấp cao tại Hội đồng thành phố thừa nhận: “Vấn đề không chỉ là Netflix có bao nhiêu việc làm ở đây. Vấn đề là Netflix phải làm gì để làm hài lòng Trump.”
Hollywood lo sợ sự sáng tạo bị bóp nghẹt
Ở khu Westside, trái tim của giới sáng tạo, câu chuyện Netflix–Warner Bros trở thành đề tài duy nhất trong ngày. Luật sư Chris Perez nói điện thoại của ông “rung liên tục” từ khi tin tức nổ ra.
Điều khiến giới làm phim độc lập lo lắng hơn cả là nguy cơ thị trường thu hẹp chỉ còn vài người mua. “Khi sân chơi chỉ còn vài cái tên, họ luôn chọn phương án an toàn,” Perez nhận định. “Ít rủi ro hơn đồng nghĩa ít thử nghiệm, ít tranh luận, ít tác phẩm dám chạm vào những giới hạn mới. Sự tập trung quyền lực có thể giết chết sáng tạo.”
Michele Mulroney, chủ tịch WGA West, gọi thương vụ này là “thảm họa”. Theo bà, mô hình cốt lõi của Netflix dựa trên việc khiến khán giả “ngồi trên sofa càng lâu càng tốt”. Nhưng cái giá phải trả là sự cắt giảm cạnh tranh, giảm lương và giảm việc làm. “Những lời hứa trong các thương vụ sáp nhập luôn nghe rất đẹp. Nhưng thực tế thì trái ngược.”
Hollywood trước ngã rẽ lịch sử
Mua lại Warner Bros không chỉ là một giao dịch tài chính. Đây là bước ngoặt chiến lược đưa Netflix từ một nền tảng phát trực tuyến thành một đế chế giải trí tích hợp thượng nguồn, sở hữu cả nội dung, studio lẫn đường phân phối. Đó cũng là điều khiến Hollywood nổi giận: Netflix đang chơi đúng ván bài mà các studio thế kỷ 20 từng theo đuổi, nhưng với quy mô và tốc độ vượt xa tưởng tượng.
shared via nytimes,
