World Cup có thật sự là “104 trận Super Bowl”?
27/07/26
 |
| Ngày 19/7, Tây Ban Nha đánh bại Argentina tại sân vận động MetLife chật kín khán giả, sẽ là nước chủ nhà của World Cup 2030. Ảnh: Haiyun Jiang |
World Cup năm nay có hai người chiến thắng rõ ràng nhất: Tây Ban Nha và FIFA. Tây Ban Nha nâng chiếc cúp vàng 18 karat sau khi đánh bại Argentina trong trận chung kết, đồng thời sẽ bảo vệ danh hiệu trên sân nhà khi là một trong những nước chủ nhà World Cup 2030. Nhiều khả năng, FIFA thu về doanh thu kỷ lục hàng tỷ USD từ kỳ World Cup lớn nhất và dài nhất lịch sử 96 năm.
Nhưng từ góc độ du lịch và kinh tế địa phương, câu hỏi phức tạp hơn là ai thật sự chiến thắng? Mỹ, Canada và Mexico từng kỳ vọng biến giải đấu thành khoảnh khắc du lịch chưa từng có, được FIFA ví như “104 trận Super Bowl trong một tháng”, với tác động kinh tế toàn cầu ước tính 80 tỷ USD. Gianni Infantino – Chủ tịch FIFA thậm chí gọi đây là “sự kiện đáng kinh ngạc nhất lịch sử nhân loại”.
Kết quả thực tế không đồng đều như kỳ vọng. Một số nhóm hưởng lợi lớn, số khác chỉ nhận được cú hích vừa phải, nhiều bên thất vọng.
Người thắng: Du lịch xa xỉ và vài điểm đến bất ngờ
Nhóm hưởng lợi rõ nhất là các công ty du lịch xa xỉ. Khách siêu giàu đổ vào World Cup, kéo theo nhu cầu lớn với máy bay riêng, dịch vụ trực thăng, khách sạn hạng sang và lễ tân du lịch. Blade, công ty hàng không nổi tiếng với dịch vụ trực thăng, cho biết World Cup tạo ra khối lượng đặt chỗ liên tục lớn nhất mà họ từng thấy từ sự kiện thể thao.
Theo WINGX, số chuyến bay tư nhân tới các thành phố đăng cai tăng 17% so với năm ngoái trong suốt giải đấu. Các công ty du lịch cao cấp cho biết khách thường đặt sát ngày dù giá vé và phòng khách sạn tăng mạnh. Một số khách tại Mỹ chi hàng trăm nghìn USD cho hành trình World Cup; chỉ riêng thuê máy bay riêng có thể lên tới 80.000 USD/chiều.
Người thắng khác là các điểm đến được World Cup vô tình quảng bá. Những khoảnh khắc cổ động viên Na Uy cùng chèo theo nhịp Viking, hay câu chuyện về đội tuyển Cape Verde nhỏ bé, đã chuyển thành sự quan tâm du lịch thật sự. Trong thời gian diễn ra giải, lượt tìm kiếm Cape Verde của du khách Mỹ trên Booking.com tăng 310% so với cùng kỳ năm ngoái. Với Na Uy, mức tăng gần 700%.
Kansas City cũng là điểm sáng. Theo dữ liệu của Bank of America, thành phố này tổ chức sáu trận và ghi nhận mức tăng chi tiêu tiêu dùng lớn nhất trong các thành phố đăng cai tại Mỹ trong giai đoạn từ 11/6–5/7. Lượng khách ăn tại nhà hàng địa phương tăng 20% so với cùng kỳ năm trước. Sân bay chính của thành phố cũng lập kỷ lục về số hành khách khởi hành sau trận tứ kết giữa Argentina và Thụy Sĩ.
Ngành bia có lẽ cũng nên được xếp vào nhóm thắng. Trong bối cảnh tiêu thụ rượu bia giảm, doanh số bia tại các thành phố đăng cai tăng gần 14% so với năm ngoái. Cổ động viên Scotland được nhắc đến như lực lượng “uống cạn” nhiều quán bar ở Boston, khiến các quán phải gọi thêm bia khẩn cấp.
Hòa: Khách sạn được giá nhưng không kín phòng
Khách sạn là trường hợp khó xếp thắng hay thua. Giá phòng nhìn chung tăng, nhưng tỷ lệ lấp đầy không đồng đều. Theo CoStar, các khách sạn tại 16 thành phố đăng cai ưu tiên tăng giá hơn là lấp đầy phòng. Kết quả là “tốt, nhưng không xuất sắc”.
Một số thị trường đã định giá quá cao so với nhu cầu thật. Dữ liệu từ Lighthouse cho thấy ở nhiều thành phố, giá phòng quảng cáo giảm mạnh khi ngày thi đấu đến gần. Toronto và Vancouver nổi bật ở xu hướng này, khi giá phòng hạ trong những tuần trước mỗi trận.
Dù vậy, vẫn có điểm sáng. Guadalajara, Mexico, ghi nhận mức tăng giá phòng trung bình lớn nhất so với năm ngoái. New York cũng có cú nước rút vào sát trận chung kết ngày 19/7, giúp khách sạn tiến gần kỳ vọng doanh thu bổ sung 300 triệu USD. Giá phòng khách sạn 5 sao tại New York tăng khoảng 59% trong ba tuần, lên khoảng 1.700 USD cho phòng đặt trước chung kết một ngày.
Người thua: Cổ động viên thường và ngành du lịch đại chúng
Nhóm thua rõ nhất là cổ động viên bình thường. FIFA từng hứa “cả thế giới sẽ theo dõi”, nhưng với phần lớn người hâm mộ, điều này cuối cùng diễn ra qua màn hình. Giá vé tăng lên hàng nghìn USD, hệ thống bán lại vé gặp vấn đề, chi phí đi lại đội lên vì giá vé máy bay tăng theo nhiên liệu.
Với cổ động viên từ nhiều quốc gia, visa là rào cản lớn. Trong 48 nước dự World Cup, 11 nước có tỷ lệ từ chối visa du lịch Mỹ trên 40%. Gần 74% hồ sơ từ Senegal, đội vào vòng 32, bị từ chối. Tại Canada, chưa đến một nửa trong khoảng 37.200 người nộp đơn được cấp visa nhập cảnh.
Phần lớn ngành du lịch Bắc Mỹ cũng không đạt kỳ vọng. Mỹ đón khoảng 2,8 triệu khách quốc tế trong tháng 6, giảm 1,8% so với năm ngoái, vốn đã là năm yếu của du lịch quốc tế. Tại Mexico, lượng khách World Cup thấp hơn 40% so với dự báo ngành. Tác động kinh tế mới nhất ước tính khoảng 2,4 tỷ USD, thấp hơn mục tiêu tới 3 tỷ USD ban đầu.
Theo BMO, Canada cũng chỉ ghi nhận lợi ích rất nhỏ, khoảng 0,1 điểm phần trăm vào tăng trưởng GDP quý theo năm hóa. Vì vậy, các quan chức địa phương chuyển sang nhấn mạnh giá trị dài hạn. World Cup không chỉ là cú hích ngắn hạn, đây là cơ hội quảng bá lâu dài.
Nói cách khác, World Cup là cỗ máy doanh thu khổng lồ cho FIFA, là mỏ vàng cho du lịch xa xỉ và vài thành phố biết tận dụng thời cơ. Nhưng với ngành du lịch đại chúng và cổ động viên bình thường, “104 trận Super Bowl” là lời hứa lớn hơn nhiều so với phần lợi ích thực tế họ nhận được.
shared via nytimes,
