JetBlue tìm cơ hội phục hồi từ khoảng trống Spirit để lại
14/05/26
 |
| Với việc hãng hàng không Spirit Airlines ngừng hoạt động, JetBlue Airways hiện là hãng hàng không lớn nhất tại Sân bay Quốc tế Fort Lauderdale-Hollywood, gần Miami. Ảnh: Joe Raedle |
Cuối tuần trước, chỉ vài giờ sau khi Spirit Airlines ngừng hoạt động, JetBlue Airways lập tức công bố hơn hai chục chuyến bay mới từ Fort Lauderdale-Hollywood International Airport, sân bay từng là căn cứ chính của Spirit gần Miami. Động thái này cho thấy JetBlue đang muốn tận dụng rất nhanh khoảng trống mà Spirit để lại, trong bối cảnh hãng hàng không có trụ sở tại New York đang tìm cách xoay chuyển tình thế sau nhiều năm thua lỗ.
Fort Lauderdale hiện được JetBlue kỳ vọng trở thành trụ cột mới trong hoạt động kinh doanh. Việc Spirit rút khỏi thị trường tạo ra cơ hội hiếm có để hãng thu hút hàng nghìn hành khách bị ảnh hưởng, đồng thời củng cố vị thế tại South Florida, thị trường du lịch lớn, đông khách và có sức mua cao.
Hãng hàng không mắc kẹt ở giữa
JetBlue từng được xem là hãng hàng không trẻ trung, phá cách, có khả năng thách thức các tên tuổi lớn trong ngành hàng không Mỹ. Nhưng vị thế đã suy yếu đáng kể. Trong những năm gần đây, thị phần của JetBlue giảm xuống dưới 5% thị trường bay nội địa Mỹ, chỉ bằng khoảng 1/4 quy mô của các hãng hàng không lớn nhất nước này.
Quy mô nhỏ khiến JetBlue không đủ sức cạnh tranh trực diện với American, Delta, United hay Southwest. Nhưng chi phí vận hành của hãng quá cao để theo đuổi mô hình giá rẻ kiểu Spirit. JetBlue vì thế rơi vào thế khó, cần tăng trưởng để cải thiện lợi nhuận, nhưng không có nhiều lựa chọn dễ dàng.
John Grant, chuyên gia phân tích trưởng tại OAG, miêu tả đây là “vị trí khó chịu nhất thế giới”, bởi hãng không biết rõ mình sẽ đi đâu và cạnh tranh bằng cách nào. Từ năm 2019-2025, chi phí vận hành của JetBlue tăng gần 29%, do hãng phải tăng lương cho phi công và nhân viên theo mặt bằng chung của ngành, đồng thời trả thêm phí sân bay. Trong cùng giai đoạn, doanh thu chỉ tăng 13%. Từ năm 2019, JetBlue luôn thua lỗ và hiện gánh khoảng 8,5 tỷ USD nợ.
Những chiến lược chưa thành
JetBlue đã thử nhiều cách để tìm nền tảng bền vững hơn, nhưng phần lớn chưa đem lại kết quả như mong muốn. Năm 2020, hãng lập quan hệ đối tác với American Airlines, kỳ vọng tiếp cận thêm sân bay và khách hàng. Hai năm sau, JetBlue công bố kế hoạch mua lại Spirit.
Cả hai kế hoạch đều bị Bộ Tư pháp dưới thời Tổng thống Joe Biden kiện thành công, với lập luận rằng các thỏa thuận này sẽ làm giảm cạnh tranh và gây bất lợi cho hành khách. Ngay cả nếu thương vụ Spirit được thông qua, một số nhà phân tích cũng không chắc sáp nhập sẽ giúp JetBlue giải quyết tận gốc các vấn đề.
Trong lúc JetBlue theo đuổi các thương vụ này, những hãng lớn như Delta và United tiếp tục mở rộng lợi thế bằng cách tập trung vào khách hàng có khả năng chi trả cao. Họ đầu tư vào ghế cao cấp, phòng chờ sân bay và thẻ tín dụng đồng thương hiệu, qua đó tạo lợi nhuận lớn. JetBlue gần đây bắt đầu học theo chiến lược này, nhưng việc bắt kịp các hãng lớn không hề dễ.
Hãng bị ảnh hưởng bởi các yếu tố ngoài tầm kiểm soát. Vấn đề ở một số động cơ Pratt & Whitney khiến JetBlue phải dừng khai thác nhiều máy bay để kiểm tra và bảo dưỡng trong vài năm qua. Gần đây, chiến tranh tại Iran khiến giá nhiên liệu tăng mạnh, làm áp lực chi phí thêm nặng.
Tin đồn sáp nhập và kế hoạch JetForward
Khó khăn của JetBlue khiến hãng trở thành tâm điểm đồn đoán. Một số nhà phân tích cho rằng United có thể quan tâm đến việc mua lại JetBlue, sau khi bị American Airlines từ chối đề xuất sáp nhập. Tuy nhiên, CEO United Scott Kirby nói ông dè dặt với ý tưởng mua hãng nhỏ hơn, vì công sức bỏ ra có thể không đáng.
United và JetBlue hiện đã có quan hệ hợp tác. Hai hãng bán ghế trên chuyến bay của nhau, liên kết chương trình khách hàng thân thiết, đồng thời United sẽ dùng công nghệ của JetBlue để bán các gói du lịch. JetBlue cũng cho United dùng một số slot cất-hạ cánh tại sân bay Kennedy ở New York.
Thỏa thuận này cho thấy tài sản giá trị nhất của JetBlue nằm ở sự hiện diện tại các sân bay đông đúc như New York và Boston, nơi việc thêm chuyến bay mới rất khó. Nhưng thương vụ mua bán sẽ không dễ vì JetBlue đang có nợ lớn. Ngoài United, nhiều hãng có thể quan tâm cũng không ở vị thế thuận lợi để thực hiện giao dịch lớn.
JetBlue khẳng định phá sản không phải lựa chọn đang được cân nhắc, dù nhà sáng lập David Neeleman từng nói hãng có thể phải xin bảo hộ phá sản nếu tình hình xấu đi. Các nhà phân tích nhìn chung cho rằng JetBlue mạnh hơn Spirit rất nhiều và vẫn có thể quay lại lợi nhuận. Hãng còn hàng tỷ USD tài sản chưa dùng làm tài sản bảo đảm, giúp có thêm khả năng huy động vốn hoặc chống chịu suy thoái.
Kế hoạch phục hồi của JetBlue, gọi là JetForward, dựa trên bốn trụ cột là cải thiện dịch vụ, sử dụng máy bay và đường bay hiệu quả hơn, thu hút khách hàng giàu hơn, củng cố tài chính. Trong nửa cuối năm, hãng đã cắt các chuyến bay kém lợi nhuận, giảm công suất ít nhất 2% và hoãn khoảng 3 tỷ USD đơn mua máy bay mới.
JetBlue cũng tung thẻ tín dụng cao cấp, chuẩn bị bán ghế hạng nhất trên các chuyến bay nội địa, mở phòng chờ tại sân bay Kennedy và dự kiến mở thêm phòng chờ tại sân bay Logan ở Boston.
Fort Lauderdale thành phép thử lớn
Dù chiến lược cao cấp hóa có vẻ hợp lý, JetBlue vẫn phải đối mặt cạnh tranh gay gắt ở New York và Boston, đặc biệt từ Delta, hãng hàng không có lợi nhuận cao nhất Mỹ. Vì vậy, Fort Lauderdale trở thành điểm tăng trưởng quan trọng hơn.
Trong ghi nhớ nội bộ gửi đúng ngày Spirit đóng cửa, CEO Joanna Geraghty gọi sự sụp đổ của Spirit là tin rất khó khăn, nhưng cũng nói JetBlue sẵn sàng nắm lấy cơ hội. Bà cho rằng đây là “cơ hội một lần trong một thế hệ” để JetBlue củng cố vị trí dẫn đầu tại sân bay Fort Lauderdale. Hãng công bố thêm 27 chuyến bay hằng ngày từ sân bay này, bao gồm một số đường bay mới.
JetBlue đã mở rộng tại Fort Lauderdale trong vài năm gần đây, trong khi Spirit thu hẹp sau hai lần phá sản trong hai năm. Thông thường, khi hãng tăng mạnh chuyến bay tại sân bay, cần thời gian để lấp đầy ghế. Nhưng JetBlue cho biết doanh thu từ hoạt động mở rộng tại Fort Lauderdale đã tăng trong 12 tháng qua.
Với Spirit rời thị trường, JetBlue hiện là hãng lớn nhất tại Fort Lauderdale. Theo Cirium, trong tháng 5, số chuyến bay JetBlue lên lịch tại sân bay này cao hơn hơn gấp đôi Delta, hãng đứng thứ hai.
Khoảng trống Spirit để lại vì vậy có thể là cơ hội lớn nhất của JetBlue trong nhiều năm. Nếu thành công, Fort Lauderdale sẽ giúp hãng có thêm trụ cột ngoài New York và Boston. Nếu thất bại, JetBlue sẽ tiếp tục mắc kẹt giữa các hãng lớn giàu lợi nhuận và các hãng giá rẻ có chi phí thấp hơn.
shared via nytimes,
