Vì sao giá vé máy bay khó giảm sau thỏa thuận Mỹ - Iran?
19/06/26
 |
| Giá nhiên liệu máy bay đã tăng gần gấp đôi sau khi chiến tranh với Iran bắt đầu và các nhà phân tích cho rằng giá này khó có thể giảm đáng kể trong nhiều tháng tới. Ảnh: Graham Dickie |
Nhiên liệu hạ nhiệt chưa đồng nghĩa vé rẻ ngay
Thỏa thuận sơ bộ giữa Mỹ và Iran có thể giúp giá nhiên liệu giảm bớt sức ép, nhưng hành khách không nên kỳ vọng giá vé máy bay sẽ hạ ngay. Sau nhiều tháng xung đột khiến giá nhiên liệu bay gần như tăng gấp đôi, các hãng hàng không đã phải cắt bớt chuyến bay, nâng giá vé và điều chỉnh chi phí vận hành. Ngay cả khi xuất khẩu dầu từ Trung Đông được khôi phục, hóa đơn nhiên liệu của các hãng bay có thể phải mất nhiều tháng mới thực sự giảm xuống.
Theo khuôn khổ thỏa thuận mà giới chức Mỹ và Iran dự kiến ký kết, eo biển Hormuz sẽ được khai thông trở lại. Đây là tuyến vận chuyển quan trọng, nơi khoảng 20% lượng nhiên liệu bay xuất khẩu bằng đường biển của thế giới đi qua. Tuy nhiên, quá trình bình thường hóa không thể diễn ra tức thì. Sau nhiều tháng giao tranh, các chủ tàu có thể vẫn dè dặt trước việc đưa tàu và nhân sự quay lại Vịnh Ba Tư. Các mỏ dầu, nhà máy lọc dầu và hạ tầng từng bị đóng cửa hoặc hư hại cũng cần thời gian sửa chữa, khởi động lại.
Các hãng bay ít động lực giảm giá
Nhiên liệu bay là một trong những khoản chi lớn nhất của ngành hàng không, thường chiếm 25-35% chi phí chuyến bay. Khi giá nhiên liệu tăng vọt, các hãng hấp thụ một phần chi phí và chuyển phần còn lại sang hành khách thông qua giá vé cao hơn. Nhưng giá dầu giảm không có nghĩa giá vé sẽ giảm theo cùng tốc độ.
John Grant, chuyên gia phân tích trưởng tại OAG, cho biết chi phí vận hành của phần lớn hãng hàng không gần như đã được tính sẵn cho 3-4 tháng tới, khiến khả năng xoay xở rất hạn chế. Theo ông, đây không phải mối quan hệ nhân quả đơn giản. Giá dầu giảm 10% không đồng nghĩa giá vé giảm 10%.
Lý do quan trọng khác là các hãng đã nhận ra hành khách vẫn sẵn sàng trả giá cao. Kể từ đầu tháng 2, tại Mỹ, các hãng hàng không đã tăng giá vé bảy lần. Bob Jordan, CEO Southwest Airlines, nói đây là số lần tăng giá nhiều nhất ông nhớ được trong 38 năm làm việc trong ngành, nhưng nhu cầu đi lại gần như không giảm. Theo Kayak, vé bay nội địa Mỹ hiện cao hơn khoảng 28% so với năm trước, vé quốc tế tăng 18%.
Những đợt tăng giá như vậy thường có độ bám cao. Khi thị trường đã chấp nhận mặt bằng giá mới, các hãng ít có động lực hạ giá ngay, nhất là khi họ còn muốn bù đắp khoản chi phí nhiên liệu đã tăng mạnh trước đó. Scott Kirby, CEO United Airlines, từng nói giá cao càng kéo dài, khả năng các mức tăng ấy được giữ lại càng lớn.
Cơ hội vé rẻ chỉ xuất hiện cục bộ
Không phải hãng bay nào cũng chịu tác động giống nhau. Nhiều hãng tại châu Âu và một số khu vực khác được bảo vệ phần nào nhờ đã khóa giá nhiên liệu bằng hợp đồng tương lai và các công cụ phòng hộ. Trong khi đó, nhiều hãng Mỹ đã từ bỏ hoạt động phòng hộ từ nhiều năm trước nên chịu sức ép trực tiếp hơn khi giá nhiên liệu tăng. Tuy vậy, khi thiết lập các hợp đồng phòng hộ mới, các hãng ngoài Mỹ cũng có thể phải chấp nhận mức giá nhiên liệu cao hơn trong những tháng tới.
Bên cạnh tăng giá vé, các hãng tại Mỹ và nhiều thị trường khác đã cắt bớt những đường bay kém lợi nhuận hoặc ít được ưa chuộng. Giá nhiên liệu cao cũng làm sâu sắc thêm khoảng cách giữa các hãng lớn như Delta Air Lines và United Airlines với những hãng giá rẻ vốn đã chật vật. Spirit Airlines, sau nhiều năm thua lỗ hàng tỷ USD, tháng trước đã đóng cửa, một phần vì gánh nặng nhiên liệu đắt đỏ.
Khi nhu cầu đi lại vẫn cao, các hãng có thể chưa tính đến chuyện giảm giá vé cho tới mùa thu hoặc mùa đông, thời điểm thị trường thường yếu hơn. Ngay cả khi khách mua ít vé hơn, họ có thể chọn cắt chuyến thay vì giảm giá.
Dù vậy, cơ hội săn vé rẻ không hoàn toàn biến mất. Một số hãng tại Mỹ và châu Âu có thể hạ giá trên các đường bay cạnh tranh để hút khách. Các hãng Trung Đông, nhóm chịu tác động nặng nhất từ chiến tranh, cũng có thể buộc phải giảm giá để kéo hành khách trở lại. Năm nay, theo Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế, các hãng trong khu vực này dự kiến lỗ tổng cộng 4,3 tỷ USD, trong khi trước chiến tranh từng được dự báo lãi 6,8 tỷ USD. Nếu hãng bắt đầu hạ giá, các đối thủ có thể sẽ phải làm theo.
shared via nytimes,
